Στη χρηματοδότηση 77 έργων net zero τεχνολογιών σε 23 χώρες προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαθέτοντας συνολικά 3,4 δισ. ευρώ, ή περίπου 3,8 δισ. δολάρια, μέσω του Innovation Fund. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα έργα αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση περίπου 290 εκατ. τόνων CO2e κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας τους, υποστηρίζοντας τον ευρωπαϊκό στόχο για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
.
Η χρηματοδότηση προέρχεται από τα έσοδα του EU Emissions Trading System (EU ETS), το οποίο από την έναρξη λειτουργίας του το 2005 έχει αποφέρει περισσότερα από 270 δισ. ευρώ. Η Κομισιόν αποδίδει στο ETS σημαντικό ρόλο στη μείωση κατά περίπου 50% των εκπομπών στους τομείς που καλύπτει, μεταξύ των οποίων η ηλεκτροπαραγωγή, η παραγωγή θερμότητας, τα διυλιστήρια, ο χάλυβας, το τσιμέντο, τα χημικά, η χαρτοβιομηχανία και οι αερομεταφορές.
1,6 δισ. ευρώ σε μεγάλης κλίμακας έργα
Σχεδόν τα μισά από τα συνολικά διαθέσιμα κεφάλαια, περίπου 1,6 δισ. ευρώ, κατευθύνονται σε 12 μεγάλης κλίμακας projects industrial decarbonisation. Οι επιλεγμένες επενδύσεις αφορούν advanced decarbonised fuels, industrial carbon management, chemicals, iron and steel, aviation και critical raw materials.
Παράλληλα, επιλέχθηκαν 17 medium-scale projects με αιτούμενη χρηματοδότηση 458 εκατ. ευρώ και 20 small-scale projects με συνολικό αίτημα 124 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο clean-tech manufacturing. Δώδεκα έργα, με συνολικό αίτημα χρηματοδότησης σχεδόν 900 εκατ. ευρώ, αφορούν την παραγωγή εξαρτημάτων και τεχνολογιών όπως heat pumps, solar panels, electrolysers και μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων.
Από hydrogen και DACCS έως advanced nuclear
Στην κατηγορία των pilot projects επιλέχθηκαν 16 έργα, συνολικού ύψους περίπου 394 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις καλύπτουν aviation, wind energy, ocean energy και maritime applications, nuclear energy, hydrogen, chemicals, refineries και direct air carbon capture and storage.
Για πρώτη φορά, οι επιλογές του Innovation Fund περιλαμβάνουν έργο small modular nuclear reactor και έργο DACCS, δηλαδή άμεσης δέσμευσης CO2 από την ατμόσφαιρα σε συνδυασμό με μόνιμη αποθήκευση.
Η διεύρυνση αυτή δείχνει ότι το Innovation Fund δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις ώριμες τεχνολογίες ΑΠΕ και ενεργειακής αποδοτικότητας, αλλά επιχειρεί να χρηματοδοτήσει και λύσεις υψηλότερου technological risk που θεωρούνται αναγκαίες για τη μείωση εκπομπών στους πιο δύσκολους τομείς της οικονομίας.
Από το ETS στη βιομηχανική πολιτική
Ο μηχανισμός λειτουργεί ουσιαστικά ως ανακύκλωση του carbon pricing σε επενδύσεις απανθρακοποίησης. Τα έσοδα που προκύπτουν από την τιμολόγηση των εκπομπών σε carbon-intensive sectors επιστρέφουν στην οικονομία μέσω χρηματοδότησης τεχνολογιών που μπορούν να μειώσουν το κόστος της μετάβασης και να επιταχύνουν την ανάπτυξη νέων industrial value chains.
Η νέα χρηματοδότηση ακολουθεί την πρόσκληση ύψους 5,2 δισ. ευρώ που είχε ξεκινήσει η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 για net zero technologies, clean hydrogen και industrial decarbonisation.
Το Innovation Fund αποκτά έτσι ολοένα και πιο έντονη industrial policy διάσταση, καθώς εκτός από τη μείωση εκπομπών στοχεύει στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων σε κρίσιμες τεχνολογίες της ενεργειακής μετάβασης.
Ανταγωνιστικότητα και net-zero οικονομία
Ο Επίτροπος για το Κλίμα, το Net Zero και την Καθαρή Ανάπτυξη Wopke Hoekstra συνέδεσε άμεσα τη χρηματοδότηση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τονίζοντας ότι η επανεπένδυση των εσόδων του ETS σε pioneering clean technologies μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να περάσουν στην αγορά, να μειώσουν τις εκπομπές τους και να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή competitiveness.
Η επιλογή έργων σε steel, chemicals, aviation, hydrogen και critical raw materials δείχνει ότι η ΕΕ επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της κλιματικής πολιτικής από την απλή ρύθμιση των εκπομπών προς τη χρηματοδότηση της τεχνολογικής και βιομηχανικής μετάβασης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να ξεκινήσει τον επόμενο γύρο προσκλήσεων του Innovation Fund τον Δεκέμβριο του 2026.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδοτεί 77 έργα net zero σε 23 χώρες με 3,4 δισ. ευρώ από το EU ETS, από clean-tech manufacturing έως hydrogen, DACCS και advanced nuclear.