Ευρωπαϊκή Ένωση

Η μετάβαση της Ευρώπης σε ένα πιο βιώσιμο και κλιματικά ουδέτερο μοντέλο ανάπτυξης περνά μέσα από λύσεις που δεν περιορίζονται σε έναν μόνο τομέα, αλλά συνδέουν ενέργεια, μεταφορές, περιβάλλον, υγεία, βιομηχανία και διακυβέρνηση. Αυτό ακριβώς αναδεικνύει το νέο CORDIS Results Pack για τα Green Deal Call Projects, παρουσιάζοντας δέκα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα που επιδιώκουν να επιταχύνουν τη μετάβαση σε μια πιο ανθεκτική, βιώσιμη και μηδενικής ρύπανσης Ευρώπη.

.

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα διεθνούς συντονισμού: το κόστος των πολιτικών περιορισμού των εκπομπών επιβαρύνει τις εθνικές οικονομίες, ενώ τα οφέλη διαχέονται παγκοσμίως. Αυτό δημιουργεί ισχυρά κίνητρα «ελεύθερου επιβάτη», με χώρες να επωφελούνται από τις προσπάθειες άλλων χωρίς να λαμβάνουν αντίστοιχα μέτρα.

.

Σε φάση μετάβασης βρίσκεται το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς βιωσιμότητας, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά προς την τελική υιοθέτηση των τροποποιημένων European Sustainability Reporting Standards (ESRS), η οποία αναμένεται έως τα μέσα του 2026.

.

Σύμφωνα με ανάλυση της ISS-Corporate, οι επιχειρήσεις καλούνται να κινηθούν με προσοχή κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου και να αποφύγουν πρόωρες προσαρμογές στις πρακτικές αναφοράς τους πριν οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο.

Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ετοιμάζονται να ασκήσουν νέες πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την άμεση υποβολή προτάσεων για τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα το αργότερο μέχρι τον φετινό Ιούλιο. Αυτό προκύπτει από το προσχέδιο των συμπερασμάτων που ετοιμάζεται ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.

.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τη βιομηχανία χάλυβα και ταυτόχρονα να επιτύχει τους στόχους της για το κλίμα, προωθώντας τη χρήση πράσινου χάλυβα στην αυτοκινητοβιομηχανία. Το νέο πλαίσιο πολιτικής συνδέει τις εκπομπές των οχημάτων με τη χρήση πράσινου χάλυβα στην αυτοκινητοβιομηχανία, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το συνολικό αποτύπωμα άνθρακα του κλάδου.

.

Η συζήτηση γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών επανέρχεται στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής πολιτικής, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να εξετάζει αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία της πράσινης μετάβασης. Το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής κλιματικής στρατηγικής από το 2005, βρίσκεται αντιμέτωπο με πιέσεις χαλάρωσης, με το επιχείρημα ότι επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην τελική έγκριση αλλαγών που αποδυναμώνουν το πλαίσιο εταιρικής βιωσιμότητας, περιορίζοντας το πεδίο εφαρμογής των κανόνων που απαιτούν από τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς κινδύνους στις αλυσίδες εφοδιασμού. Η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα το ESG, καθώς τροποποιούνται βασικές υποχρεώσεις για τη δέουσα επιμέλεια και τη διαφάνεια. Το ESG παραμένει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής, αλλά με πιο περιορισμένες απαιτήσεις για μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων.

.

Η περιβαλλοντική οργάνωση Transport & Environment (T&E) καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να σκληρύνει τους κανόνες για τα εταιρικά αυτοκίνητα, ζητώντας οι στόχοι από το 2030 να στοχεύουν αποκλειστικά σε οχήματα μηδενικών εκπομπών.

Η ανάγκη για ουσιαστική κλιματική προσαρμογή μπαίνει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας, καθώς κορυφαίοι επιστημονικοί σύμβουλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης προειδοποιούν ότι η ήπειρος πρέπει να προετοιμαστεί για ένα σενάριο έως και 4 βαθμών Κελσίου υψηλότερης θερμοκρασίας μέχρι το τέλος του αιώνα.

.

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η κλιματική προσαρμογή δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα, αλλά ως κρίσιμος πυλώνας επιβίωσης για οικονομίες και κοινωνίες.

Το EU ETS (European Union Emissions Trading System) παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής, έχοντας συμβάλει σε μετρήσιμες μειώσεις εκπομπών με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ενώ ταυτόχρονα ενίσχυσε την ενεργειακή ασφάλεια και τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης στη δράση για το κλίμα. Μέσω της τιμολόγησης του άνθρακα, το σύστημα κινητοποιεί επενδύσεις, επιταχύνει τον βιομηχανικό μετασχηματισμό και δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα κράτη-μέλη, τα οποία επανεπενδύονται στην πράσινη μετάβαση.

.