Σε αυξανόμενη πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες προκειμένου να περιορίσουν ή να εγκαταλείψουν συγκεκριμένους στόχους για την κλιματική χρηματοδότηση, εξέλιξη που θα μπορούσε να δυσκολέψει την επίτευξη των διεθνών δεσμεύσεων για κινητοποίηση έως και 1,3 τρισ. δολαρίων προς τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
.
Σύμφωνα με τους Financial Times, τουλάχιστον δύο μεγάλοι οργανισμοί, η Inter-American Development Bank (IDB) και η Asian Development Bank (ADB), εξετάζουν το μέλλον των υφιστάμενων στόχων τους για τη χρηματοδότηση έργων που συνδέονται με το κλίμα.
Η συζήτηση ακολουθεί την απόφαση της Παγκόσμιας Τράπεζας τον Ιούνιο να «αποσύρει» τον στόχο σύμφωνα με τον οποίο το 45% της χρηματοδότησής της θα έπρεπε να κατευθύνεται σε έργα με κλιματικά «co-benefits».
Στελέχη του χώρου της αναπτυξιακής χρηματοδότησης εκφράζουν ανησυχία ότι και άλλες πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες με σημαντική αμερικανική συμμετοχή στο μετοχικό τους κεφάλαιο μπορεί να ακολουθήσουν την ίδια κατεύθυνση.
Η κυβέρνηση του Donald Trump έχει ασκήσει πίεση για περιορισμό της πράσινης χρηματοδότησης και για χαλάρωση των περιορισμών που ισχύουν στη χρηματοδότηση έργων ορυκτών καυσίμων.
Ιδιαίτερη πίεση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει δεχθεί η Inter-American Development Bank, η οποία αποτελεί βασική πηγή πολυμερούς χρηματοδότησης για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Η IDB έχει θέσει στόχο το 45% της χρηματοδότησής της να σχετίζεται με το κλίμα. Το 2025 αύξησε την κλιματική της χρηματοδότηση κατά 46% σε ετήσια βάση, στα 9,95 δισ. δολάρια.
Η τράπεζα δεν επιβεβαίωσε ότι πρόκειται να εγκαταλείψει τον στόχο, αλλά ανέφερε ότι εξετάζει μεγαλύτερη έμφαση σε δείκτες που μετρούν το πραγματικό αποτέλεσμα των επενδύσεων.
Όπως υποστήριξε, ο όγκος της κλιματικής χρηματοδότησης αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της προσπάθειας και της φιλοδοξίας, αλλά δεν αποτυπώνει πλήρως τα αποτελέσματα.
Κατά την IDB, μεγαλύτερη σημασία έχει το κατά πόσο οι επενδύσεις ενισχύουν την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων, αποτρέπουν εκπομπές και συμβάλλουν στην ανάπτυξη. Η τράπεζα διευκρίνισε ότι η ενδεχόμενη μετατόπιση προς metrics αποτελέσματος δεν σημαίνει αλλαγή στη δέσμευσή της για την κλιματική δράση, ούτε στις πολιτικές ή στις επιχειρησιακές προτεραιότητές της.
Αντίστοιχα, η Asian Development Bank, με έδρα τη Μανίλα, εξετάζει το μέλλον των κλιματικών της στόχων, αν και σύμφωνα με τους FT έχει δεχθεί λιγότερο άμεση πίεση από τις ΗΠΑ.
Η ADB διέθεσε την προηγούμενη χρονιά 13,5 δισ. δολάρια από ίδιους πόρους σε κλιματική χρηματοδότηση, ποσό που αντιστοιχούσε σε περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής ετήσιας χρηματοδότησής της.
Η ίδια ανέφερε ότι οι σημερινοί κλιματικοί στόχοι της παραμένουν σε ισχύ και θα επανεξεταστούν το 2027 στο πλαίσιο της τακτικής θεσμικής διαδικασίας.
Παράλληλα, τόνισε ότι επικεντρώνεται στη ζήτηση που υπάρχει για χρηματοδότηση έργων ανθεκτικότητας απέναντι σε πλημμύρες, ξηρασίες, άνοδο της στάθμης των θαλασσών και αυξανόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και στη στήριξη περισσότερο προσιτών, αξιόπιστων και καθαρότερων συστημάτων ενέργειας και μεταφορών.
Οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες έχουν αποκτήσει κομβικό ρόλο στη διεθνή κλιματική χρηματοδότηση. Οι χορηγήσεις τους προς χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αυξήθηκαν την προηγούμενη χρονιά κατά περίπου 20%, στα 103 δισ. δολάρια.
Το μοντέλο των οργανισμών αυτών επιτρέπει τη μόχλευση σχετικά περιορισμένων ποσών δημόσιου κεφαλαίου, καθώς μπορούν να δανείζονται με ευνοϊκούς όρους από τις κεφαλαιαγορές και να συνεργάζονται με τον ιδιωτικό τομέα για τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων επενδύσεων.
Η πιθανή εγκατάλειψη συγκεκριμένων κλιματικών στόχων θα μπορούσε επομένως να έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από τους ισολογισμούς των ίδιων των τραπεζών.
Οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν συμφωνήσει να κινητοποιούν τουλάχιστον 300 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035 για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες και να εργαστούν προς έναν ευρύτερο στόχο χρηματοδοτικών ροών ύψους 1,3 τρισ. δολαρίων ετησίως.
Η επίτευξη αυτών των στόχων γίνεται δυσκολότερη καθώς αυξάνονται παράλληλα οι δημοσιονομικές πιέσεις σε αρκετές ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η Γερμανία θεωρείται πιθανό να δυσκολευτεί να επιτύχει τον στόχο για 6 δισ. ευρώ ετήσιας διεθνούς κλιματικής χρηματοδότησης, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη περιορίσει τις σχετικές δαπάνες.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει μειώσει τη διεθνή κλιματική βοήθεια σε 6 δισ. λίρες για την επόμενη τριετία, έναντι προηγούμενου στόχου 11,6 δισ. λιρών σε βάθος πενταετίας. Νωρίτερα μέσα στο έτος περιόρισε επίσης κατά το ήμισυ δέσμευση χρηματοδότησης προς το Green Climate Fund του ΟΗΕ.
Ο Joe Thwaites, International Climate Finance Director της NRDC, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ δεν είναι ο μοναδικός μέτοχος που έχει σημασία για τους πολυμερείς οργανισμούς και ότι οι υπόλοιποι δωρητές μπορούν να κατευθύνουν τα κεφάλαιά τους προς άλλους θεσμούς εφόσον το κρίνουν αναγκαίο.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες αυξάνονται ταχύτερα από τις διαθέσιμες ροές.
Το 2024, η συνολική κλιματική χρηματοδότηση παγκοσμίως έφτασε περίπου τα 2 τρισ. δολάρια, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος της κατευθύνθηκε σε ανεπτυγμένες οικονομίες και στην Κίνα, αφήνοντας σημαντικό χρηματοδοτικό κενό στις φτωχότερες και περισσότερο κλιματικά ευάλωτες χώρες.
Η συζήτηση γύρω από τους στόχους των πολυμερών αναπτυξιακών τραπεζών δείχνει ότι η διεθνής κλιματική χρηματοδότηση εισέρχεται σε νέα περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας. Ακόμη και αν οι οργανισμοί διατηρήσουν στην πράξη σημαντικό όγκο πράσινων επενδύσεων, η απομάκρυνση ποσοτικών στόχων θα μπορούσε να περιορίσει τη λογοδοσία και να δυσκολέψει την αξιολόγηση της προόδου προς τις διεθνείς δεσμεύσεις.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες αυξάνονται ταχύτερα από τις διαθέσιμες ροές.