Η Γαλλία ξεκίνησε από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 να επιβάλλει νέες χρεώσεις στα πιο ακραία μοντέλα fast fashion, στοχεύοντας κυρίως τις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου που διαθέτουν τεράστιο αριθμό φθηνών προϊόντων, όπως η Shein και η Temu.
.
Το μέτρο αποτελεί μέρος του νέου γαλλικού νόμου για το fast fashion, ο οποίος εγκρίθηκε τον Ιούνιο και έχει στόχο να περιορίσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υπερπαραγωγής και της ταχείας κατανάλωσης ενδυμάτων.
Οι χρεώσεις κυμαίνονται από 0,25 ευρώ για προϊόντα όπως κάλτσες ή εσώρουχα έως 12 ευρώ για ένα παλτό, ενώ δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 50% της τιμής πώλησης του προϊόντος προ φόρων.
Η γαλλική κυβέρνηση επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να ενσωματώσει μεγαλύτερο μέρος του περιβαλλοντικού κόστους στην τελική τιμή των προϊόντων που συνδέονται με το μοντέλο ultra-fast fashion.
Ο υπουργός Εμπορίου της Γαλλίας Serge Papin υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες πλατφόρμες εμφανίζονται ως υπερασπιστές της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών λόγω των πολύ χαμηλών τιμών τους, όμως πολλά προϊόντα παρουσιάζουν περιορισμένη ανθεκτικότητα και δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στα απαιτούμενα πρότυπα.
Οι νέες χρεώσεις υπολογίζονται μέσω φόρμουλας που λαμβάνει υπόψη διαφορετικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο συνολικός αριθμός των προϊόντων που διαθέτει κάθε brand, η τιμή τους και η δυνατότητα επισκευής τους.
Η Γαλλία γίνεται έτσι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιβάλλει οικονομικές επιβαρύνσεις σε retailers με βάση, μεταξύ άλλων, το εύρος των προϊόντων που προσφέρουν μέσω των ιστοσελίδων τους.
Το συγκεκριμένο κριτήριο έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις όπως η Shein. Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται στο ενημερωτικό δελτίο της εταιρείας, στις 31 Μαρτίου 2026 η πλατφόρμα διέθετε περισσότερα από 2 εκατ. διαφορετικά προϊόντα, ενώ προσέθετε περίπου 4.700 νέα σχέδια ένδυσης ημερησίως.
Αντίθετα, ευρωπαϊκές αλυσίδες όπως η Zara της Inditex και η H&M, οι οποίες διαθέτουν μικρότερο αριθμό προϊόντων στις ιστοσελίδες τους, δεν αναμένεται να επηρεαστούν με τον ίδιο τρόπο από το νέο γαλλικό σύστημα, σύμφωνα με ενημέρωση κυβερνητικών αξιωματούχων.
Οι χρεώσεις προβλέπεται να αυξηθούν περαιτέρω από το 2030, εντείνοντας σταδιακά την οικονομική πίεση στα επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται στη συνεχή εισαγωγή μεγάλου αριθμού νέων και εξαιρετικά φθηνών προϊόντων.
Το μέτρο εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Γαλλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της βιομηχανίας ένδυσης, η οποία συνδέεται με σημαντική χρήση πρώτων υλών και ενέργειας, παραγωγή αποβλήτων και αυξανόμενο όγκο απορριπτόμενων ρούχων.
Η εφαρμογή των νέων χρεώσεων έρχεται επίσης σε μια περίοδο κατά την οποία οι κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αντιμετωπίζουν αυστηρότερο κανονιστικό περιβάλλον τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κατάργηση ή ο περιορισμός των απαλλαγών από δασμούς για χαμηλής αξίας πακέτα ηλεκτρονικού εμπορίου έχει ήδη επηρεάσει το επιχειρηματικό μοντέλο εταιρειών που βασίζονται σε πολύ μεγάλους όγκους μικρών, απευθείας αποστολών προς τους καταναλωτές.
Η Shein έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι γαλλικές χρεώσεις θα μετακυλιστούν στους καταναλωτές μέσω υψηλότερων τιμών.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας έχει χαρακτηρίσει τη γαλλική νομοθεσία μεροληπτική και περιοριστική για τον ανταγωνισμό, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να λειτουργεί ως εμπορικό εμπόδιο και να εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τις αρχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Η Γαλλία συνδέει παράλληλα το νέο μοντέλο με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για την εφαρμογή συστημάτων Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού, γνωστών ως Extended Producer Responsibility ή EPR, στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει έως τις 17 Απριλίου 2028 να έχουν εισαγάγει χρεώσεις που θα καταβάλλονται από τους παραγωγούς και θα χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση της συλλογής, της διαλογής, της διαχείρισης αποβλήτων και της ανακύκλωσης απορριπτόμενων ενδυμάτων.
Στη Γαλλία, την είσπραξη των νέων τελών και τον προσδιορισμό των επιχειρήσεων που υποχρεούνται να τα καταβάλλουν θα διαχειρίζεται ο οργανισμός Refashion.
Άλλα κράτη-μέλη έχουν ήδη δημιουργήσει αντίστοιχους μηχανισμούς για την κλωστοϋφαντουργία. Στην Ολλανδία, για παράδειγμα, ο οργανισμός Stichting UPV Textiel εισπράττει τέλη από retailers με βάση τον όγκο των ενδυμάτων που πωλούν στην ολλανδική αγορά και όχι με βάση το μέγεθος της διαδικτυακής γκάμας προϊόντων.
Η γαλλική προσέγγιση διαφοροποιείται επομένως επειδή επιχειρεί να συνδέσει το περιβαλλοντικό κόστος όχι μόνο με τον όγκο των πωλήσεων, αλλά και με το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο της συνεχούς ανανέωσης τεράστιων συλλογών.
Η νέα νομοθεσία αποτελεί ένα από τα πιο άμεσα ευρωπαϊκά παραδείγματα πολιτικής απέναντι στο ultra-fast fashion, καθώς μεταφέρει μέρος του κόστους της υπερπαραγωγής από τη διαχείριση αποβλήτων στην τιμολόγηση των ίδιων των προϊόντων.
Η αποτελεσματικότητά της θα αποτελέσει σημείο αναφοράς και για άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που εξετάζουν τρόπους περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του κλάδου ένδυσης, ενώ η εξέλιξη αναμένεται να εντείνει τη συζήτηση γύρω από τη βιώσιμη μόδα, την κυκλική οικονομία και την ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών.
Πηγή: Reuters
Το μέτρο αποτελεί μέρος του νέου γαλλικού νόμου για το fast fashion, ο οποίος εγκρίθηκε τον Ιούνιο και έχει στόχο να περιορίσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υπερπαραγωγής και της ταχείας κατανάλωσης ενδυμάτων.