Η πολυσυζητημένη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο αναφοράς βιωσιμότητας, το λεγόμενο ESG Omnibus, υπόσχεται απλοποίηση και μείωση γραφειοκρατίας. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της ING, οι αλλαγές ενδέχεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα για ένα κρίσιμο κομμάτι του χρηματοπιστωτικού συστήματος: τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
.
Με την έγκριση του πακέτου Omnibus από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2025, το εύρος εφαρμογής των βασικών κανονισμών βιωσιμότητας περιορίζεται δραστικά. Η Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας καλύπτει πλέον μόνο επιχειρήσεις με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους και ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 450 εκατ. ευρώ, αποκλείοντας περίπου το 90% των εταιρειών που αρχικά προβλεπόταν να υπάγονται στο καθεστώς.
Για τις μικρότερες επιχειρήσεις και τράπεζες αυτό σημαίνει λιγότερες υποχρεώσεις και χαμηλότερο κόστος συμμόρφωσης. Για όσες όμως παραμένουν εντός πλαισίου, το πρόβλημα μόλις αρχίζει. Οι τράπεζες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα στοιχεία που συλλέγουν από τους πελάτες τους για να συντάξουν τις δικές τους αναφορές βιωσιμότητας. Με τη μαζική έξοδο των επιχειρήσεων από το υποχρεωτικό καθεστώς, η διαθεσιμότητα δεδομένων συρρικνώνεται δραματικά.
Η ING εκτιμά ότι μόλις περίπου 6.000 εταιρείες σε όλη την Ευρώπη θα συνεχίσουν να υποχρεούνται σε πλήρη ESG αναφορά, αριθμός μειωμένος κατά 92% σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό. Το αποτέλεσμα είναι οι τράπεζες να έχουν λιγότερα στοιχεία, χαμηλότερης ποιότητας και συχνά ανομοιογενή, γεγονός που περιπλέκει τη σύνταξη αξιόπιστων και συγκρίσιμων αναφορών.
Το πρόβλημα επιτείνεται από τις ρυθμιστικές ασυμμετρίες. Παρότι το Omnibus απλοποιεί τις απαιτήσεις της CSRD και της ευρωπαϊκής ταξινομίας, άλλες υποχρεώσεις, όπως οι αποκαλύψεις βιωσιμότητας στο πλαίσιο των κανόνων Pillar 3, παραμένουν αμετάβλητες. Έτσι, πολλές τράπεζες καλούνται να συνεχίσουν να συλλέγουν μεγάλο όγκο ESG δεδομένων, την ώρα που οι πελάτες τους δεν υποχρεούνται πλέον να τα παρέχουν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, περίπου το 52% των τραπεζών που εξετάστηκαν θα βρεθούν εκτός υποχρεωτικής αναφοράς, ποσοστό που φτάνει έως και το 80% σε χώρες όπως η Γερμανία και η Φινλανδία. Όσες παραμείνουν εντός πλαισίου, θα αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος, μεγαλύτερη πολυπλοκότητα και κίνδυνο υποβάθμισης της ποιότητας των στοιχείων τους.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως το θέτει η ING, είναι αν η μεταρρύθμιση επιτυγχάνει πραγματική απλοποίηση ή αν «πετά το παιδί μαζί με τα νερά του μπάνιου». Οι αρχικοί κανονισμοί είχαν σχεδιαστεί για να κατευθύνουν κεφάλαια προς βιώσιμες δραστηριότητες. Με τη συρρίκνωση του πεδίου εφαρμογής και τη μείωση της πληροφόρησης, το κατά πόσο αυτός ο στόχος εξακολουθεί να υπηρετείται παραμένει πλέον ανοιχτό.
Πηγή: ING Think –
Η Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας καλύπτει πλέον μόνο επιχειρήσεις με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους και ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 450 εκατ. ευρώ.