Μια «αποφασιστική μεταμόρφωση» του παγκόσμιου συστήματος τροφίμων θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, σύμφωνα με νέα μελέτη του Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK).
.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι βαθιές αλλαγές στον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων θα μπορούσαν να συγκρατήσουν την αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 1,85°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα έως το 2050. Παράλληλα, οι αλλαγές αυτές θα μπορούσαν να καταστήσουν τα τρόφιμα «υγιεινότερα και φθηνότερα», ενώ θα ευθυγραμμίσουν τη γεωργία με την προστασία της βιοποικιλότητας.
Η ανάλυση βασίστηκε σε τρία διαφορετικά σενάρια: το βασικό σενάριο SSP2, που χρησιμοποιείται ευρέως για τη μοντελοποίηση της συνέχισης των σημερινών τάσεων, ένα σενάριο ταχείας μεταμόρφωσης του διατροφικού συστήματος και ένα διευρυμένο σενάριο, το οποίο συνδυάζει αλλαγές στα τρόφιμα με ευρύτερες παρεμβάσεις βιωσιμότητας σε άλλους οικονομικούς τομείς.
Χρησιμοποιώντας το μοντέλο αγροδιατροφικών συστημάτων MAgPIE του PIK, οι ερευνητές αξιολόγησαν τις επιπτώσεις κάθε σεναρίου στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, στους κινδύνους για την υγεία, στις περιβαλλοντικές πιέσεις, στη διανομή του εισοδήματος και στην οικονομική παραγωγή.
«Η μελέτη μας δείχνει τη μεγάλη σημασία του συστήματος τροφίμων», δήλωσε ο Benjamin Bodirsky, ερευνητής του PIK και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως σημείωσε, μια αποφασιστική στροφή του τομέα προς τη βιωσιμότητα δεν θα επιβραδύνει μόνο σημαντικά την υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά θα συμβάλει και σε άλλους κοινωνικούς στόχους, όπως η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η μείωση της ρύπανσης από άζωτο και η ελαφρά υποχώρηση της παγκόσμιας φτώχειας. Εφόσον οι αλλαγές αυτές συνδυαστούν και με παρεμβάσεις σε άλλους τομείς, η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να περιοριστεί σαφώς κάτω από τους 2°C.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μια συνολική μεταμόρφωση του παγκόσμιου διατροφικού συστήματος θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τη ρύπανση από άζωτο, να περιορίσει τα επίπεδα παγκόσμιας φτώχειας και να αυξήσει το μέσο προσδόκιμο ζωής. Όταν οι αλλαγές στα τρόφιμα συνδυάζονται με ευρύτερα μέτρα βιωσιμότητας, η πιθανότητα συγκράτησης της υπερθέρμανσης στους 2°C φτάνει το 91%, ενώ η πιθανότητα επίτευξης του ορίου του 1,5°C διαμορφώνεται στο 38%.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη βιοποικιλότητα. Όπως τόνισε ο Alexander Popp, επικεφαλής του Land Use Transition Lab του PIK και συν-συγγραφέας της μελέτης, ο μετασχηματισμός του διατροφικού συστήματος είναι κρίσιμος για τη διατήρησή της. Ο συνδυασμός μέτρων – από την προστασία περιοχών υψηλής οικολογικής αξίας, έως τη στροφή σε πιο φυτικές διατροφές, τη μεγαλύτερη ποικιλία στις αμειψισπορές και τη δημιουργία καλύτερα δομημένων αγροτικών τοπίων – μπορεί να μειώσει σημαντικά την πίεση στα οικοσυστήματα.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το σύστημα τροφίμων αποτελεί έναν από τους πιο υποτιμημένους, αλλά κρίσιμους μοχλούς για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, συνδέοντας την κλιματική πολιτική με την υγεία, τη βιοποικιλότητα και την κοινωνική ευημερία.
Πηγή: Sustainability Online / Potsdam Institute for Climate Impact Research
Η ανάλυση βασίστηκε σε τρία διαφορετικά σενάρια,