Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers αυξάνει με πρωτοφανή ταχύτητα τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που τα ίδια τα ενεργειακά συστήματα βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξανόμενους φυσικούς κινδύνους από την κλιματική αλλαγή. Για τις επιχειρήσεις ηλεκτροπαραγωγής, η νέα εξίσωση δεν αφορά πλέον μόνο το πόση νέα ισχύς μπορεί να προστεθεί, αλλά και το κατά πόσο οι υποδομές που κατασκευάζονται σήμερα θα αντέξουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες, λειψυδρία, ξηρασία και ακραία καιρικά φαινόμενα.
.
Ανάλυση της S&P Global δείχνει ότι οι μεγάλοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ θα μπορούσαν, ελλείψει μέτρων προσαρμογής, να αντιμετωπίσουν σχεδόν 68 δισ. δολάρια ετήσιου χρηματοοικονομικού αντίκτυπου από φυσικούς κλιματικούς κινδύνους έως το 2040, με το ποσό να αυξάνεται σε περίπου 77 δισ. δολάρια έως το 2050.
Η πρόκληση γίνεται εντονότερη καθώς η ανάπτυξη της AI μεταβάλλει ταχύτατα τις ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος. Η S&P Global εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers μπορεί να αυξάνεται κατά 12%-16% ετησίως την περίοδο 2025-2030, ενώ σε ένα από τα σενάριά της φτάνει τις 1.550 TWh έως το 2030, επίπεδο αντίστοιχο περίπου με τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρισμού της Λατινικής Αμερικής εκείνη τη χρονιά.
Στις ΗΠΑ, όπου βρίσκεται ήδη περίπου το 40% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας των data centers, το ποσοστό αναμένεται να φτάσει το 45% έως το 2030. Την ίδια στιγμή, η S&P Global προβλέπει ότι η συνολική αμερικανική ζήτηση ηλεκτρισμού θα αυξηθεί κατά 42% έως το 2050 στο βασικό ενεργειακό της σενάριο.
Ακριβώς αυτή η σύμπτωση —ισχυρή αύξηση της ζήτησης λόγω AI και εντεινόμενοι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι— μετατρέπει την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών σε κρίσιμο παράγοντα για την οικονομία.
Η S&P Global εξέτασε 29 εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής του S&P 500, οι οποίες διαθέτουν συνολικά 3.668 υφιστάμενες και 550 σχεδιαζόμενες μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα για αυτές τις επιχειρήσεις τις επόμενες δεκαετίες αναμένεται να είναι το water stress, δηλαδή η πίεση στους διαθέσιμους υδάτινους πόρους.
Η λειψυδρία εκτιμάται ότι θα αντιπροσωπεύει περισσότερο από τα δύο τρίτα του χρηματοοικονομικού κόστους των κλιματικών φυσικών κινδύνων για τις συγκεκριμένες εταιρείες κατά τις δεκαετίες του 2040 και του 2050. Ακολουθούν η ακραία ζέστη και η ξηρασία.
Το νερό αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για πολλές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, καθώς οι θερμικοί σταθμοί χρειάζονται μεγάλες ποσότητες για ψύξη και για τη βασική λειτουργία του εξοπλισμού τους. Η μείωση της διαθεσιμότητας νερού μπορεί να περιορίσει την παραγωγή ή ακόμη και να οδηγήσει σε προσωρινή διακοπή λειτουργίας, ενώ σε περιόδους ακραίας ζέστης οι ανάγκες ψύξης αυξάνονται.
Η ανάλυση της S&P Global εκτιμά ότι περίπου 77% του προβλεπόμενου οικονομικού αντίκτυπου από τους φυσικούς κλιματικούς κινδύνους θα προκύπτει από απώλεια εσόδων λόγω διακοπών ή περιορισμών της λειτουργίας και όχι μόνο από άμεσες ζημιές στις εγκαταστάσεις. Το υπόλοιπο κόστος συνδέεται κυρίως με αυξημένες κεφαλαιουχικές και λειτουργικές δαπάνες.
Αυτό διαφοροποιεί ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αξιολογείται ο κλιματικός κίνδυνος στον ενεργειακό κλάδο. Οι καταστροφές από τυφώνες, πλημμύρες ή πυρκαγιές μπορεί να προκαλούν εντυπωσιακές άμεσες ζημιές, όμως οι χρόνιοι κίνδυνοι, όπως η θερμική καταπόνηση και η έλλειψη νερού, μπορούν να επηρεάζουν σταδιακά την παραγωγική ικανότητα και την κερδοφορία μιας μονάδας επί χρόνια.
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό επειδή μεγάλο μέρος της νέας παραγωγικής ικανότητας κατασκευάζεται χωρίς σαφώς γνωστοποιημένα σχέδια κλιματικής προσαρμογής.
Οι 29 εταιρείες που εξετάστηκαν σχεδιάζουν 550 νέες μονάδες συνολικής ισχύος 130,9 GW, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της υφιστάμενης αμερικανικής παραγωγικής ικανότητας του 2024. Περίπου 40 GW ή 31% αυτής της νέας ισχύος σχεδιάζεται από εταιρείες που, σύμφωνα με τα δεδομένα της S&P Global Corporate Sustainability Assessment, δεν διαθέτουν καταγεγραμμένο climate adaptation plan.
Επιπλέον 57 GW σχεδιάζονται από εταιρείες που διαθέτουν γενικά σχέδια προσαρμογής, αλλά όχι σχέδια προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες και την ευπάθεια κάθε επιμέρους εγκατάστασης.
Το γεγονός ότι μεγάλο μέρος αυτής της νέας ισχύος αφορά καθαρή ενέργεια δεν εξαλείφει τον φυσικό κλιματικό κίνδυνο. Από τις συνολικά σχεδιαζόμενες μονάδες, 89,2 GW αφορούν καθαρές ενεργειακές πηγές, ενώ εταιρείες χωρίς adaptation plans έχουν περισσότερα από 20 GW μελλοντικής αιολικής και ηλιακής ισχύος. Οι ανανεώσιμες πηγές συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών, παραμένουν όμως εκτεθειμένες σε υψηλές θερμοκρασίες, πυρκαγιές, ακραία καιρικά φαινόμενα και άλλους φυσικούς κινδύνους.
Γεωγραφικά, πολλές από τις 184 σχεδιαζόμενες μονάδες εταιρειών χωρίς σχέδιο προσαρμογής βρίσκονται στην Καλιφόρνια, την Αριζόνα και το Τέξας. Πρόκειται για περιοχές όπου η ακραία ζέστη, η ξηρασία και οι πυρκαγιές αποτελούν ήδη αυξανόμενες προκλήσεις για τις ενεργειακές υποδομές.
Η S&P Global επισημαίνει ότι mitigation και adaptation αποτελούν πλέον δύο αναπόσπαστα σκέλη της ίδιας κλιματικής στρατηγικής. Η μείωση των εκπομπών παραμένει κρίσιμη για τον περιορισμό της μακροπρόθεσμης υπερθέρμανσης, αλλά οι φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη αρκετά έντονες ώστε οι επιχειρήσεις να χρειάζονται παράλληλα επενδύσεις προσαρμογής.
Η ανάπτυξη της AI ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή την ανάγκη. Η ενεργειακή υποδομή που θα κατασκευαστεί για να καλύψει την εκρηκτική ζήτηση των data centers θα έχει διάρκεια ζωής δεκαετιών. Εάν σχεδιαστεί με βάση το κλίμα του παρελθόντος και όχι τις συνθήκες που αναμένονται στο μέλλον, ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί νέα παραγωγική ικανότητα που θα είναι περισσότερο ευάλωτη ακριβώς τη στιγμή που το ηλεκτρικό σύστημα θα χρειάζεται μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Το βασικό μήνυμα της S&P Global είναι επομένως ότι η ενεργειακή ανθεκτικότητα στην εποχή της AI δεν μπορεί να περιοριστεί στην προσθήκη περισσότερων μονάδων παραγωγής. Η επέκταση του ηλεκτρικού συστήματος πρέπει να συνοδεύεται από λεπτομερή αξιολόγηση των φυσικών κλιματικών κινδύνων και από μέτρα προσαρμοσμένα στην τοποθεσία και στις ευπάθειες κάθε περιουσιακού στοιχείου.
Η κούρσα για περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια έχει ήδη αρχίσει. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι υποδομές που δημιουργούνται σήμερα θα εξακολουθούν να μπορούν να την παρέχουν αξιόπιστα σε ένα θερμότερο και πιο ασταθές κλίμα.
Πηγή: S&P Global
Η πρόκληση γίνεται εντονότερη καθώς η ανάπτυξη της AI μεταβάλλει ταχύτατα τις ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος.