ορυκτά καύσιμα

Υπουργοί από σχεδόν 60 χώρες συγκεντρώνονται αυτή την εβδομάδα στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, στην πρώτη παγκόσμια διάσκεψη με αντικείμενο τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να απουσιάζουν από τη διαδικασία.

.

Η πρωτοβουλία, που συνδιοργανώνεται από την Κολομβία και την Ολλανδία, φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια «συμμαχία προθύμων» χωρών που επιθυμούν να επιταχύνουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας, παρακάμπτοντας τις δυσκολίες που έχουν ανακύψει στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Νέο κύμα πίεσης δέχονται οι μεγαλύτερες τράπεζες και εμπορικοί όμιλοι της Ιαπωνίας, καθώς περιβαλλοντική οργάνωση καλεί τους επενδυτές να καταψηφίσουν μέλη των διοικητικών τους συμβουλίων λόγω της έκθεσής τους σε επενδύσεις ορυκτών καυσίμων.

.

Η οργάνωση Market Forces υποστηρίζει ότι οι διοικήσεις δεν διαχειρίζονται επαρκώς τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που απορρέουν από τη χρηματοδότηση έργων πετρελαίου και φυσικού αερίου, θέτοντας σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των εταιρειών.

Περισσότερες από 50 χώρες συμμετέχουν στην πρώτη παγκόσμια διάσκεψη για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, η οποία πραγματοποιείται στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στο Ιράν αναδεικνύει εκ νέου την εξάρτηση των οικονομιών από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

.

Η ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί ένα σκληρό μάθημα για τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, προειδοποιεί η ηγεσία της κλιματικής υπηρεσίας του ΟΗΕ, την ώρα που οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη εκτινάσσονται και οι κυβερνήσεις αναζητούν επείγουσες λύσεις για να προστατεύσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις.

.

Η εκρηκτική ανάπτυξη των data centres και βιωσιμότητα φέρνει στο προσκήνιο μια λιγότερο ορατή αλλά κρίσιμη πρόκληση: την εξάρτηση από τα μέταλλα και τα ορυκτά που απαιτούνται για την κατασκευή της ψηφιακής υποδομής της τεχνητής νοημοσύνης.

.

Η χρηματοδότηση των ορυκτών καυσίμων από μεγάλες τράπεζες της Wall Street οδηγεί τους ακτιβιστές για το κλίμα σε αναθεώρηση της στρατηγικής τους, καθώς οι μέχρι σήμερα πιέσεις δεν απέφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από τη φήμη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων προς πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα έσοδά τους και στη σύνδεση της κλιματικής πολιτικής με ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας.

.

Η συζήτηση για το ESG επεκτείνεται και στο πεδίο της διαφήμισης, καθώς ολοένα και περισσότερες πόλεις σε όλο τον κόσμο απομακρύνουν από δημόσιους χώρους διαφημίσεις για πτήσεις, SUV, κρουαζιέρες και αυτοκίνητα βενζίνης ή ντίζελ, σε μια προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών. Το θέμα του ESG αναδεικνύεται μέσα από πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση της προβολής δραστηριοτήτων υψηλού ανθρακικού αποτυπώματος.

.

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο χρόνια, τα έσοδα των μεγάλων τραπεζών από συναλλαγές «πράσινου χρέους» ξεπέρασαν εκείνα που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Anthropocene Fixed Income Institute (AFII), το τρίτο τρίμηνο του 2025 οι τράπεζες συγκέντρωσαν 613 εκατ. δολάρια από πράσινα ομόλογα και δάνεια, έναντι 544 εκατ. δολαρίων από συναλλαγές που αφορούν τη χρηματοδότηση έργων ορυκτής ενέργειας.

.

Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αύξησε τη συχνότητα και τη σοβαρότητα περισσότερων από 200 καυσώνων παγκοσμίως μεταξύ του 2000 και του 2023, όπως διαπίστωσε έρευνα του ETH Zurich που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature. Η μελέτη εντόπισε επίσης ότι στην εμφάνιση αυτών των γεγονότων έχουν συμβάλει ουσιαστικά οι εκπομπές ρύπων που σχετίζονται με τους 180 μεγαλύτερους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων και τσιμέντου σε όλο τον κόσμο.

Τα νέα πρότυπα, που δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο της πρωτοβουλίας, καθορίζουν τις βασικές απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν οι οργανισμοί για να λάβουν την έγκριση της SBTi.

.