Αιχμές κατά του πρώτου σχεδίου συμφωνίας της COP31 άφησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, υποστηρίζοντας ότι απομακρύνει τη συζήτηση από την ανάγκη σταθερής μείωσης των εκπομπών. Με τις διαπραγματεύσεις να πρέπει να ολοκληρωθούν την Παρασκευή, παραμένουν ανοιχτές οι διαφωνίες για τα ορυκτά καύσιμα, τον εξηλεκτρισμό και τη χρηματοδότηση της προσαρμογής.
.
Το «ισχυρότερο δυνατό μήνυμα» υπέρ της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια ζήτησε την Τρίτη από την COP31 ο Βόπκε Χούκστρα, ασκώντας κριτική στο σχέδιο πολιτικής απόφασης που παρουσίασε η προεδρία της συνόδου. Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, το κείμενο αποσπά την προσοχή από τον βασικό στόχο: την άμεση, βαθιά και διαρκή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
«Είναι εξαιρετικά σημαντικό, εδώ σε αυτή την COP που αφορά την εφαρμογή, να μην αποσπαστούμε από άλλα ζητήματα. Και, για να είμαι ειλικρινής, αυτό δυστυχώς κάνει το σχέδιο της κεντρικής απόφασης», δήλωσε στους εκπροσώπους των σχεδόν 200 χωρών που συμμετέχουν στις συνομιλίες στην Αττάλεια.
Η παρέμβαση αναδεικνύει τις δυσκολίες επίτευξης συμφωνίας έως την επίσημη ολοκλήρωση της συνόδου την Παρασκευή. Το πρώτο προσχέδιο των 18 σελίδων αποτυπώνει διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες θέσεις, αφήνοντας ανοιχτό το περιεχόμενο των τελικών δεσμεύσεων.
Δύο διατυπώσεις για τα ορυκτά καύσιμα
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται δύο διαφορετικές αναφορές στο μέλλον των ορυκτών καυσίμων. Η μία επαναλαμβάνει τη διατύπωση που συμφωνήθηκε το 2023 για «μετάβαση μακριά» από τη χρήση τους. Η δεύτερη προχωρά περισσότερο, κάνοντας λόγο για «σταδιακή κατάργηση». Σύμφωνα με το Reuters, και οι δύο θα μπορούσαν να αφαιρεθούν από την τελική συμφωνία.
Ο Χούκστρα υπογράμμισε ότι η σύνοδος πρέπει να στείλει σαφές μήνυμα για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και τη μείωση των εκπομπών, οι οποίες προέρχονται πρωτίστως από την καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
Από την πλευρά του, ο Αυστραλός πρόεδρος των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, υπερασπίστηκε τον ρόλο του προσχεδίου ως βάσης συζήτησης. Όπως εξήγησε, επιδιώκει να αποτυπώσει το εύρος των απόψεων και να διευκολύνει τον διάλογο για την αναζήτηση συμβιβασμών.
Ανοιχτά μέτωπα για εξηλεκτρισμό και χρηματοδότηση
Οι διαφωνίες επεκτείνονται στην πρόταση της Τουρκίας να αυξηθεί το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια ενεργειακή κατανάλωση στο 35% έως το 2035, από περίπου 20% σήμερα. Παραμένει επίσης ανοιχτό το ύψος των πόρων που θα διαθέσουν οι πλούσιες χώρες για να βοηθήσουν τις φτωχότερες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή.
Η αυστραλιανή διαπραγματευτική ομάδα, η οποία καθοδηγεί τις συνομιλίες στο πλαίσιο της κατανομής αρμοδιοτήτων με την οικοδέσποινα Τουρκία, συγκεντρώνει τις αντιδράσεις των αντιπροσωπειών. Στόχος είναι να παρουσιαστεί αναθεωρημένο σχέδιο αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία έως την Παρασκευή. Προηγούμενες κλιματικές σύνοδοι έχουν συχνά υπερβεί τις προθεσμίες τους, ορισμένες φορές κατά αρκετές ημέρες.
Παρέμβαση του Βατικανού κατά της κοντόφθαλμης πολιτικής
Μήνυμα εκ μέρους του Πάπα Λέοντα μετέφερε ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, επικεφαλής της διπλωματίας του Βατικανού, καλώντας τις αντιπροσωπείες να εξετάσουν τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της αδράνειας.
«Είναι επίσης ανησυχητικό ότι η κλιματική κρίση επισκιάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, οι οποίες τροφοδοτούνται από στενό προσωπικό συμφέρον και κοντόφθαλμη αντίληψη, ενισχύοντας τη σύγκρουση και τον κατακερματισμό», ανέφερε.
Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται ενώ έκθεση του ΟΗΕ, που δημοσιεύθηκε τον προηγούμενο μήνα, διαπιστώνει ότι ο κόσμος βρίσκεται σε πορεία υπέρβασης του ορίου αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5°C. Την ίδια στιγμή, οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, ο πληθωρισμός και η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής περιορίζουν την πολιτική προτεραιότητα της κλιματικής δράσης.
Πηγή: Reuters,
Με τις διαπραγματεύσεις να πρέπει να ολοκληρωθούν την Παρασκευή, παραμένουν ανοιχτές οι διαφωνίες για τα ορυκτά καύσιμα, τον εξηλεκτρισμό και τη χρηματοδότηση της προσαρμογής.