Με σημαντική απόσταση από τους στόχους που συμφωνήθηκαν μόλις πριν από τέσσερα χρόνια ξεκινά στην Αρμενία η COP17 για τη βιοποικιλότητα, η πρώτη μεγάλη αξιολόγηση της προόδου στην εφαρμογή του Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework.
.
Σύμφωνα με προσχέδιο έκθεσης του ΟΗΕ που επικαλείται το Reuters, οι χώρες δεν βρίσκονται σε τροχιά επίτευξης 22 από τους 23 στόχους του πλαισίου. Η συμφωνία του 2022 προβλέπει, μεταξύ άλλων, την προστασία τουλάχιστον του 30% της ξηράς και της θάλασσας έως το 2030, όμως η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων συνεχίζεται, με επιπτώσεις που επεκτείνονται από την παραγωγή τροφίμων και την ασφάλεια νερού έως τη συνολική οικονομική σταθερότητα.
Η παγκόσμια προστασία της ξηράς εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει περίπου στο 27,5% έως το 2030, πλησιάζοντας τον στόχο του 30%. Ωστόσο, σε άλλους τομείς –όπως η χρήση φυτοφαρμάκων, η μη βιώσιμη αλιεία και τα οικονομικά κίνητρα που ευνοούν δραστηριότητες επιβαρυντικές για τη φύση– η πρόοδος παραμένει σαφώς ανεπαρκής.
144 χώρες έχουν καταρτίσει σχέδια
Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι 144 χώρες, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία και η Κίνα, έχουν μέχρι σήμερα καταρτίσει εθνικά action plans για τη βιοποικιλότητα. Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει η χρηματοδότηση.
Οι συνομιλίες στο Γερεβάν θα επικεντρωθούν στον στόχο δημόσιας χρηματοδότησης ύψους 30 δισ. δολαρίων, ενώ ο ευρύτερος στόχος του Kunming-Montreal Framework είναι η κινητοποίηση τουλάχιστον 200 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2030.
Το ποιος θα συνεισφέρει, με ποιον τρόπο και σε ποιο ύψος παραμένει ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.
Στο τραπέζι 500 δισ. δολάρια harmful subsidies
Ιδιαίτερα σημαντικό πεδίο της COP17 θα είναι η αναμόρφωση επιδοτήσεων ύψους 500 δισ. δολαρίων ετησίως, οι οποίες συνδέονται με δραστηριότητες που βλάπτουν τα οικοσυστήματα.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να καθορίσουν διετές χρονοδιάγραμμα για τον εντοπισμό και την ανακατεύθυνση των περισσότερο επιβλαβών κινήτρων. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, επιδοτήσεις που ενθαρρύνουν την αποψίλωση δασών για αγροτική χρήση ή κρατικές εκπτώσεις για συνθετικά λιπάσματα και χημικά φυτοφάρμακα που επιβαρύνουν το έδαφος και το νερό.
Η λογική της μεταρρύθμισης είναι ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν την απώλεια της φύσης χωρίς να χρειαστεί να δημιουργήσουν εξ ολοκλήρου νέα δημοσιονομικά κονδύλια, αλλάζοντας την κατεύθυνση ήδη υφιστάμενων χρηματοδοτικών ροών.
Η Eva Zabey, CEO της Business for Nature, σημείωσε ότι το θέμα δεν αφορά μόνο την conservation policy, αλλά την οικονομία, τη δημοσιονομική πολιτική, την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια φυσικών πόρων.
Περισσότερες από 130 επιχειρήσεις ζητούν μεταρρύθμιση κινήτρων
Περισσότερες από 130 επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων H&M και Nestlé, υπέγραψαν ανοικτή επιστολή πριν από τη σύνοδο ζητώντας σαφέστερες πολιτικές και συγκεκριμένο σχέδιο για τη μεταρρύθμιση των οικονομικών κινήτρων μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Η θέση τους είναι ότι η σταδιακή κατάργηση ή ανακατεύθυνση harmful subsidies μπορεί να καταστήσει περισσότερο ελκυστικές τις επενδύσεις σε δραστηριότητες συμβατές με την προστασία της φύσης.
Η Conservation International εκτιμά ότι το πραγματικό κόστος αυτών των επιδοτήσεων για τα δημόσια οικονομικά μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 11 τρισ. και 24,7 τρισ. δολαρίων ετησίως, καθώς οι κυβερνήσεις συχνά πληρώνουν δύο φορές: αρχικά για την επιδότηση και αργότερα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της, όπως ρύπανση, προβλήματα υγείας και ζημιές σε υποδομές.
Η πίεση μεταφέρεται στον ιδιωτικό τομέα
Με τους δημόσιους προϋπολογισμούς υπό πίεση, η COP17 αναμένεται να εξετάσει και μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού κεφαλαίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το Cali Fund, το οποίο δημιουργήθηκε το 2025 για να επιτρέψει σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν digital sequence information από βιολογικά δείγματα να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της προστασίας της φύσης.
Ο μηχανισμός αφορά κλάδους όπως φαρμακευτικά προϊόντα, καλλυντικά και εμπορική γεωργία, όμως σημαντικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να εκκρεμούν. Μεταξύ αυτών είναι ο τρόπος κατανομής των πόρων μεταξύ χωρών και Indigenous communities, αλλά και το εάν οι επιχειρήσεις πρέπει να συνεισφέρουν βάσει των συνολικών τους εσόδων όταν μόνο ένα μέρος της δραστηριότητάς τους βασίζεται σε γενετικούς πόρους.
Η COP17 ως τεστ εφαρμογής
Η σύνοδος της Αρμενίας αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο μεγάλο τεστ για το εάν οι δεσμεύσεις του 2022 μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικές πολιτικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις.
Για τον Cristián Samper, Managing Director και επικεφαλής Nature Solutions στο Bezos Earth Fund, το Γερεβάν αποτελεί επίσης ευκαιρία για ενίσχυση της προσπάθειας κατά της εξαφάνισης ειδών, με περισσότερη στήριξη στις ομάδες conservation.
Η συνολική εικόνα είναι σαφής: η παγκόσμια προστασία της φύσης έχει σημειώσει κάποια πρόοδο, αλλά η εφαρμογή των περισσότερων στόχων παραμένει σημαντικά πίσω από το χρονοδιάγραμμα. Για την COP17, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον η δημιουργία νέων commitments, αλλά η χρηματοδότηση, η αλλαγή των οικονομικών κινήτρων και η ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στις αποφάσεις κυβερνήσεων και επιχειρήσεων.
Πηγή: Reuters,
Η COP17 ξεκινά στο Γερεβάν με 22 από τους 23 παγκόσμιους στόχους για τη φύση εκτός τροχιάς και με finance, subsidies και Cali Fund στο επίκεντρο.