Η εντυπωσιακή ανάπτυξη του γυναικείου επαγγελματικού αθλητισμού στις ΗΠΑ μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα σοβαρό εμπόδιο: τις βαθιές αλλαγές που συντελούνται στο κολεγιακό αθλητικό σύστημα, το οποίο αποτελεί βασική «δεξαμενή» αθλητριών για τα επαγγελματικά πρωταθλήματα και τις εθνικές ομάδες.
.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα νέας μελέτης του Women’s Sports Foundation (WSF), σύμφωνα με το Reuters, σε μια περίοδο κατά την οποία πρωταθλήματα όπως το WNBA στο μπάσκετ και το NWSL στο ποδόσφαιρο καταγράφουν αυξημένη τηλεθέαση, προσέλευση θεατών και εμπορικό ενδιαφέρον, ενώ παράλληλα προχωρούν στην προσθήκη νέων ομάδων.
Αντίστοιχα, η Professional Women’s Hockey League εισέρχεται στην τέταρτη σεζόν της έχοντας εξασφαλίσει συμφωνίες τηλεοπτικής μετάδοσης στις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Η εικόνα στο επαγγελματικό επίπεδο είναι επομένως θετική. Ωστόσο, η Danette Leighton, CEO του Women’s Sports Foundation, προειδοποιεί ότι το οικοσύστημα που τροφοδοτεί αυτή την ανάπτυξη βρίσκεται υπό πίεση.
«Αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος του pipeline. Είναι ένα pipeline που απειλείται από τις αλλαγές στο κολεγιακό αθλητικό τοπίο, οι οποίες αποτελούν οικονομική και κανονιστική πρόκληση», ανέφερε η Leighton.
Η μελέτη του WSF βασίστηκε στις απόψεις 60 ανώτερων στελεχών του γυναικείου αθλητισμού, μεταξύ των οποίων στελέχη επαγγελματικών λιγκών και ομάδων, commissioners κολεγιακών conferences και επικεφαλής εθνικών αθλητικών οργανισμών.
Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες χαρακτήρισαν την υποχώρηση ή αποδυνάμωση της εφαρμογής του Title IX ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη μέχρι σήμερα πρόοδο του γυναικείου αθλητισμού.
Το Title IX απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω φύλου στα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις δραστηριότητες που λαμβάνουν ομοσπονδιακή χρηματοδότηση στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του σχολικού και κολεγιακού αθλητισμού. Στα αθλητικά προγράμματα, οι κανόνες καλύπτουν μεταξύ άλλων τις ευκαιρίες συμμετοχής, τις υποτροφίες, τις εγκαταστάσεις, την προπονητική υποστήριξη και γενικότερα την ισότιμη μεταχείριση των ανδρικών και γυναικείων ομάδων. U.S. Department of Education
Ένας δεύτερος παράγοντας αβεβαιότητας είναι η νέα οικονομική πραγματικότητα του κολεγιακού αθλητισμού και ιδιαίτερα το Name, Image and Likeness (NIL), που επιτρέπει στους αθλητές να αποκομίζουν έσοδα από την εμπορική αξιοποίηση του ονόματος, της εικόνας και της προσωπικής τους ταυτότητας.
Η αλλαγή επιταχύνθηκε μετά την απόφαση NCAA v. Alston του Ανώτατου Δικαστηρίου το 2021, η οποία περιόρισε τη δυνατότητα του NCAA να επιβάλλει συγκεκριμένους περιορισμούς στις παροχές προς αθλητές. Λίγες ημέρες αργότερα, το NCAA υιοθέτησε προσωρινή πολιτική που ανέστειλε τους προηγούμενους περιορισμούς για το NIL. Supreme Court
Για τη Leighton, όμως, το NIL είναι μόνο το πιο ορατό κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης αλλαγής.
Όπως σημειώνει, κάτω από την επιφάνεια βρίσκεται ένα παλαιότερο οικονομικό μοντέλο του κολεγιακού αθλητισμού που δέχεται πλέον πίεση από πολλές διαφορετικές κατευθύνσεις ταυτόχρονα. Όταν τα πανεπιστήμια καλούνται να αποφασίσουν πώς θα διαθέσουν περιορισμένους οικονομικούς πόρους, υπάρχει ο κίνδυνος τα γυναικεία αθλήματα αλλά και τα ανδρικά ολυμπιακά αθλήματα να καταστούν πιο ευάλωτα.
Το ζήτημα ξεπερνά τα όρια των αμερικανικών πανεπιστημίων. Το NCAA αποτελεί σημαντική πηγή αθλητών για τους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Women’s Sports Foundation που επικαλείται το Reuters, περισσότεροι από 1.200 αθλητές από 125 χώρες που συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024 είχαν κάποια σύνδεση με το NCAA.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η εικόνα στους Χειμερινούς Αγώνες Milano Cortina του 2026, όπου περισσότερες από τις μισές γυναίκες που αγωνίστηκαν στο χόκεϊ επί πάγου είχαν NCAA background.
Η σύνδεση αυτή εξηγεί γιατί οι αλλαγές στο κολεγιακό σύστημα μπορούν να έχουν συνέπειες πολύ πέρα από τις πανεπιστημιουπόλεις. Μια μείωση των διαθέσιμων ομάδων, των υποτροφιών ή των επενδύσεων σε γυναικεία αθλήματα θα μπορούσε να περιορίσει το αναπτυξιακό pipeline από το οποίο προέρχονται μελλοντικές επαγγελματίες και ολυμπιονίκες.
Η έκθεση Sport Report του Women’s Sports Foundation εξετάζει ευρύτερα την κατάσταση του γυναικείου και κοριτσίστικου αθλητισμού στις ΗΠΑ και διαπιστώνει ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, οι διαφορές στη συμμετοχή μεταξύ αγοριών και κοριτσιών παραμένουν τόσο στον σχολικό όσο και στον νεανικό αθλητισμό.
Παράλληλα, σύμφωνα με το WSF, οι οικογένειες κοριτσιών τείνουν να δαπανούν περισσότερα για να τους εξασφαλίσουν πρόσβαση σε αθλητικές δραστηριότητες.
«Τα κορίτσια θέλουν να αθληθούν και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι υπάρχουν ευκαιρίες γι’ αυτά», ανέφερε η Leighton.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εμπορική δυναμική του γυναικείου αθλητισμού είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Η επέκταση των επαγγελματικών διοργανώσεων, η αύξηση των χορηγιών και των τηλεοπτικών συμφωνιών και η ενίσχυση της βάσης των φιλάθλων έχουν δημιουργήσει νέες οικονομικές ευκαιρίες.
Ωστόσο, το Women’s Sports Foundation επισημαίνει ότι η ανάπτυξη στο επαγγελματικό επίπεδο δεν μπορεί να θεωρείται αποσυνδεδεμένη από τις ευκαιρίες που παρέχονται στις αθλήτριες πολύ νωρίτερα, στα σχολεία και κυρίως στα πανεπιστήμια.
Το κεντρικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η σημερινή εμπορική άνοδος του γυναικείου αθλητισμού χρειάζεται ένα σταθερό αναπτυξιακό οικοσύστημα για να διατηρηθεί. Και για τις ΗΠΑ, το κολεγιακό σύστημα εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια αυτού του οικοσυστήματος.
Πηγή: Reuters
Η μελέτη του WSF βασίστηκε στις απόψεις 60 ανώτερων στελεχών του γυναικείου αθλητισμού, μεταξύ των οποίων στελέχη επαγγελματικών λιγκών και ομάδων, commissioners κολεγιακών conferences και επικεφαλής εθνικών αθλητικών οργανισμών.