Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιήθηκε για την ανάλυση των κλιματικών δεσμεύσεων 158 χωρών, αποκαλύπτοντας σημαντικές διαφοροποιήσεις στις προτεραιότητες που θέτουν τα κράτη απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ανάλογα με το επίπεδο οικονομικής τους ανάπτυξης.
.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, πραγματοποιήθηκε από διεθνή ομάδα ερευνητών με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου του Αλικάντε και του Πολυτεχνείου της Βαλένθια στην Ισπανία.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσουν τις Nationally Determined Contributions (NDCs), δηλαδή τα εθνικά σχέδια δράσης για το κλίμα που καταθέτουν οι χώρες στα Ηνωμένα Έθνη στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων.
Στόχος της ανάλυσης ήταν να εντοπιστούν οι συνδέσεις μεταξύ των κλιματικών πολιτικών κάθε χώρας και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) του ΟΗΕ, ώστε να αποτυπωθούν οι πραγματικές προτεραιότητες που αναδεικνύονται μέσα από τα επίσημα κείμενα.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι χώρες υψηλού εισοδήματος εστιάζουν κυρίως στη μακροπρόθεσμη μετάβαση προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, δίνοντας έμφαση στην τεχνολογική καινοτομία, τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας.
Αντίθετα, οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος επικεντρώνονται σε πιο άμεσες και πιεστικές ανάγκες, όπως η πρόσβαση σε νερό, τρόφιμα, ενέργεια και η διαχείριση φυσικών πόρων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι αναφορές αυτές αντανακλούν προκλήσεις που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή επιβίωση και τις επιπτώσεις που ήδη προκαλεί η κλιματική αλλαγή στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως δήλωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Αλικάντε Χαβιέρ Γκαρθία Μαρτίνεθ, η ανάλυση επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των προτεραιοτήτων και των κινδύνων που αναγνωρίζει κάθε χώρα, καθώς και τον εντοπισμό πιθανών ασυνεπειών ή κενών πριν ληφθούν νέες πολιτικές αποφάσεις.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης σημαντικές ελλείψεις στις κλιματικές στρατηγικές πολλών κρατών. Περισσότερες από τις μισές χώρες που εξετάστηκαν δεν αναφέρονται ρητά στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσα στα κλιματικά τους σχέδια, παρά το γεγονός ότι οι δύο αυτές διεθνείς ατζέντες θεωρούνται συμπληρωματικές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ζητήματα όπως η εκπαίδευση και η ισότητα των φύλων εμφανίζονται περιορισμένα στις κλιματικές δεσμεύσεις, ανεξαρτήτως επιπέδου ανάπτυξης. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η βιβλιογραφία έχει επανειλημμένα αναδείξει τη συμβολή της εκπαίδευσης των γυναικών και της μείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων στην αντιμετώπιση της φτώχειας, στη βελτίωση της δημόσιας υγείας και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι στις κλιματικές επιπτώσεις.
Ο καθηγητής του Πολυτεχνείου της Βαλένθια Σέρχιο Ογιάς σημείωσε ότι τα αποτελέσματα αναδεικνύουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ της παγκόσμιας κλιματικής ατζέντας και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που προωθούν τα Ηνωμένα Έθνη.
Πέρα από τα ευρήματα για τις εθνικές προτεραιότητες, η έρευνα αναδεικνύει και τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείου αξιολόγησης δημόσιων πολιτικών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η χρήση προηγμένων μοντέλων ανάλυσης μπορεί να βοηθήσει κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και χρηματοδοτικούς φορείς να εντοπίζουν αδυναμίες, αντιφάσεις και παραλείψεις στα κλιματικά σχέδια πριν αυτά τεθούν σε εφαρμογή.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πολλές χώρες επεξεργάζονται ήδη τη νέα γενιά κλιματικών δεσμεύσεων με ορίζοντα το 2035. Η δυνατότητα αξιολόγησης των σχεδίων αυτών πριν την οριστικοποίησή τους θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών για το κλίμα.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια διαχρονική πραγματικότητα των διεθνών διαπραγματεύσεων για το κλίμα: οι πλούσιες χώρες σχεδιάζουν κυρίως για το μέλλον, ενώ οι φτωχότερες προσπαθούν να διαχειριστούν τις πιεστικές ανάγκες του παρόντος.
Πηγή: Nature Communications / Earth.com
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, πραγματοποιήθηκε από διεθνή ομάδα ερευνητών με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου του Αλικάντε και του Πολυτεχνείου της Βαλένθια στην Ισπανία.