Η ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί ένα σκληρό μάθημα για τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, προειδοποιεί η ηγεσία της κλιματικής υπηρεσίας του ΟΗΕ, την ώρα που οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη εκτινάσσονται και οι κυβερνήσεις αναζητούν επείγουσες λύσεις για να προστατεύσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις.
.
Σύμφωνα με δηλώσεις που πρόκειται να απευθύνει τη Δευτέρα σε Ευρωπαίους αξιωματούχους στις Βρυξέλλες ο εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), Σάιμον Στιλ, η κρίση αποδεικνύει ότι η εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο συνιστά όχι μόνο οικονομικό αλλά και ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται γεωγραφικά μακριά από το επίκεντρο της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές μέσω της ανόδου των τιμών. Μέσα στις δύο εβδομάδες από την έναρξη του πολέμου, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 50%.
Ο Σάιμον Στιλ αναμένεται να τονίσει ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα υπονομεύει την ενεργειακή κυριαρχία των κρατών. Όπως επισημαίνει στα προετοιμασμένα σχόλιά του, η ενεργειακή ασφάλεια διαβρώνεται όταν οι οικονομίες βασίζονται σε εισαγόμενα καύσιμα, αφήνοντας καταναλωτές και κυβερνήσεις εκτεθειμένους σε γεωπολιτικές κρίσεις και έντονες διακυμάνσεις τιμών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαταλέγεται στις πιο εξαρτημένες μεγάλες οικονομίες από τις εισαγωγές ενέργειας. Εισάγει πάνω από το 90% του πετρελαίου που καταναλώνει και περίπου το 80% του φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά το ενεργειακό της σύστημα ιδιαίτερα ευάλωτο σε διεθνείς αναταράξεις.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται ήδη σε διαδικασία κατάρτισης έκτακτων μέτρων για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης. Στόχος είναι να αποφευχθεί μια επανάληψη της κρίσης του 2022, όταν η Ρωσία περιόρισε δραστικά τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, οδηγώντας τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η στρατηγική για την κλιματική μετάβαση –η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική παραγωγή– μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου και να μειώσει την έκθεση στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.
Ωστόσο, ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Ιταλία και η Ουγγαρία, ζητούν χαλάρωση των κλιματικών πολιτικών της ΕΕ προκειμένου να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και την οικονομία βραχυπρόθεσμα.
Ο επικεφαλής της UNFCCC αναμένεται να απορρίψει έντονα αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η επιβράδυνση της ενεργειακής μετάβασης θα επιδεινώσει την ευρωπαϊκή εξάρτηση από ασταθείς διεθνείς αγορές. Όπως αναφέρει, η στροφή σε ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια μπορεί να προσφέρει φθηνότερη ενέργεια, νέες θέσεις εργασίας στον τομέα της καθαρής τεχνολογίας και μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεχής εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα κινδυνεύει να εγκλωβίσει την Ευρώπη σε έναν φαύλο κύκλο κρίσεων. Αντίθετα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προσφέρουν μια πιο σταθερή προοπτική, καθώς –όπως χαρακτηριστικά σημειώνει– η ηλιακή ακτινοβολία δεν εξαρτάται από ευάλωτες θαλάσσιες οδούς ή γεωπολιτικές εντάσεις.
Πηγή: Reuters
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας.