Δέκα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της Συμφωνίας των Παρισίων, νέα κλιματικά δεδομένα αποτυπώνουν μια ανησυχητική εικόνα: ο πλανήτης θερμαίνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, ενώ το 2025 συγκαταλέγεται ανάμεσα στα τρεις θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ. Παράλληλα, κρίσιμοι δείκτες όπως οι πάγοι της Αρκτικής, η θερμότητα των ωκεανών και η στάθμη της θάλασσας καταγράφουν νέα ορόσημα, ενισχύοντας τις προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας ότι ο κόσμος κινδυνεύει να χάσει τους στόχους περιορισμού της κλιματικής αλλαγής.
.
Σύμφωνα με στοιχεία από κορυφαίους επιστημονικούς οργανισμούς, οι προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών από ορυκτά καύσιμα δεν επαρκούν. Το δίκτυο Global Atmosphere Watch του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού καταγράφει συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και υποξειδίου του αζώτου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, γεγονός που συνδέεται με την έντονη άνοδο της θερμοκρασίας την περίοδο 2023–2025.
Η τελευταία έκθεση Global Carbon Budget εκτιμά ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα θα φτάσουν σε νέο ρεκόρ 38,1 δισεκατομμυρίων τόνων το 2025, καθώς η χρήση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου συνεχίζει να αυξάνεται παρά τη γρήγορη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι οι εκπομπές θα αυξηθούν κατά 1,1%, ενώ οι συγκεντρώσεις CO₂ στην ατμόσφαιρα βρίσκονται περίπου 52% πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι απομένει «χώρος» για μόλις περίπου 170 δισεκατομμύρια τόνους CO₂ — ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου τέσσερα χρόνια εκπομπών με τους σημερινούς ρυθμούς — αν ο κόσμος θέλει να συγκρατήσει την υπερθέρμανση στον στόχο του 1,5°C. Σε περιφερειακό επίπεδο, οι τάσεις εμφανίζονται μικτές: οι εκπομπές αναμένεται να αυξηθούν σε Κίνα, Ινδία, Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ στην Ιαπωνία καταγράφεται πτώση.
Στο μέτωπο της θερμοκρασίας, το Ινστιτούτο Goddard της NASA υπολογίζει ότι η επιφάνεια της Γης το 2025 ήταν κατά 1,19°C θερμότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1951–1980, ισοφαρίζοντας ουσιαστικά το 2023 ως ένα από τα θερμότερα έτη. Η ενοποιημένη βάση δεδομένων του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού τοποθετεί το 2025 στους τρεις θερμότερους χρόνους των τελευταίων 176 ετών, με θερμοκρασία περίπου 1,44°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι εξελίξεις στην Αρκτική. Η ετήσια «αναφορά προόδου» του NOAA επιβεβαιώνει ότι η περίοδος Οκτώβριος 2024 έως Σεπτέμβριος 2025 ήταν η θερμότερη από το 1900, με την περιοχή να θερμαίνεται πάνω από δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η έκταση του θαλάσσιου πάγου έφτασε στο χαμηλότερο χειμερινό μέγιστο που έχει καταγραφεί, περίπου 14,47 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα τον Μάρτιο 2025.
Οι ωκεανοί, που λειτουργούν ως βασικός «απορροφητής» θερμότητας, κατέγραψαν επίσης ρεκόρ θερμικού περιεχομένου το 2025, σύμφωνα με NOAA και Berkeley Earth. Ταυτόχρονα, η στάθμη της θάλασσας συνεχίζει να αυξάνεται, με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή να προβλέπει άνοδο 0,20–0,29 μέτρων έως το 2050 σε σύγκριση με την περίοδο 1995–2014.
Τα στοιχεία σκιαγραφούν μια δεκαετία επιτάχυνσης της κλιματικής κρίσης, υπογραμμίζοντας την απόσταση ανάμεσα στις διεθνείς δεσμεύσεις και την πραγματική πορεία των εκπομπών. Καθώς η Συμφωνία των Παρισίων εισέρχεται στη δεύτερη δεκαετία εφαρμογής της, οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για το αν ο κόσμος θα καταφέρει να περιορίσει τις πιο σοβαρές συνέπειες της υπερθέρμανσης.
Πηγή: Reuters
Η τελευταία έκθεση Global Carbon Budget εκτιμά ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα θα φτάσουν σε νέο ρεκόρ 38,1 δισεκατομμυρίων τόνων το 2025.