Σε σημαντική χαλάρωση του χρονοδιαγράμματος για τους κανόνες μεθανίου προχώρησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εγκρίνοντας πρόταση για τριετή αναβολή των υποχρεώσεων που αφορούν τις εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
.
Η απόφαση έρχεται μετά από εντατικές πιέσεις από κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Τσεχία και η Ιταλία, αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν προειδοποιήσει ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα στις ενεργειακές προμήθειες προς την Ευρώπη.
Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, το επικρατέστερο σενάριο ήταν αναβολή ενός έτους. Η πολιτική πίεση όμως εντάθηκε και τελικά το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε πολύ μεγαλύτερη παράταση.
Τι προέβλεπαν οι αρχικοί κανόνες
Οι ευρωπαϊκοί κανόνες για το μεθάνιο είχαν σχεδιαστεί ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι ξένοι προμηθευτές πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την ΕΕ να υποχρεούνται να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές μεθανίου που συνδέονται με την παραγωγή και την προμήθεια των καυσίμων τους.
Το μεθάνιο θεωρείται το δεύτερο σημαντικότερο αέριο του θερμοκηπίου ως προς τη συμβολή του στην κλιματική αλλαγή, μετά το διοξείδιο του άνθρακα. Η λογική του κανονισμού ήταν να επεκτείνει σταδιακά τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και στις εισαγωγές, ώστε οι προμηθευτές εκτός ΕΕ να υπόκεινται σε αντίστοιχους κανόνες παρακολούθησης, αναφοράς και επαλήθευσης.
Η νέα προθεσμία φθάνει έως το 2031
Με βάση την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι εισαγωγείς αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα θα έχουν έως τις 31 Μαΐου 2031 για να αποδείξουν ότι οι συμβάσεις προμήθειας που συνάπτονται ή ανανεώνονται από τις 4 Αυγούστου 2024 και μετά αφορούν καύσιμα που υπόκεινται σε συστήματα παρακολούθησης, αναφοράς και επαλήθευσης ισοδύναμα με εκείνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αλλαγή μεταθέτει σημαντικά το χρονικό σημείο στο οποίο οι εισαγωγείς θα πρέπει να συμμορφωθούν πλήρως με τις απαιτήσεις. Η τελική προθεσμία, πάντως, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Μετά την ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι ευρωβουλευτές θα πρέπει να διαπραγματευτούν την τελική μορφή των κανόνων με τα κράτη-μέλη.
Πίεση από ΗΠΑ και ενεργειακές εταιρείες
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην αλλαγή στάσης της ΕΕ είχε η αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ευρώπης και είχαν ήδη προειδοποιήσει από τον Ιούνιο ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες για το μεθάνιο θα μπορούσαν να διαταράξουν τις προμήθειες καυσίμων.
Τη θέση αυτή υποστήριξαν και μεγάλες ενεργειακές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η ExxonMobil. Η συζήτηση δείχνει για ακόμη μία φορά την ένταση ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους και στην ανάγκη διασφάλισης ενεργειακών προμηθειών σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Πίσω η κλιματική φιλοδοξία
Η τριετής αναβολή σηματοδοτεί νέα υποχώρηση σε έναν ακόμη τομέα της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής. Η μείωση των εκπομπών μεθανίου θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό της βραχυπρόθεσμης ανόδου της θερμοκρασίας, καθώς το αέριο έχει πολύ ισχυρότερη θερμαντική επίδραση από το διοξείδιο του άνθρακα σε μικρότερο χρονικό ορίζοντα.
Η εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων στις εισαγωγές είχε επίσης στόχο να περιορίσει το ενδεχόμενο οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να επιβαρύνονται με αυστηρότερες υποχρεώσεις από τους ανταγωνιστές τους εκτός ΕΕ. Με την παράταση, όμως, οι σχετικές απαιτήσεις για τους ξένους προμηθευτές μετατίθενται αρκετά χρόνια αργότερα.
Η τελική μορφή του πλαισίου θα εξαρτηθεί πλέον από τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, οι οποίες θα καθορίσουν εάν η προθεσμία του 2031 θα παραμείνει ως έχει ή θα τροποποιηθεί.
Πηγή: Reuters
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τριετή αναβολή στους κανόνες μεθανίου για εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεταθέτοντας βασικές υποχρεώσεις έως το 2031.