Η Γυάρος είναι ένα νησί που πέρα από την ιστορική του σημασία κρύβει έναν ιδιαίτερο πλούσιο φυσικό κόσμο, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.
.
Πώς μπορεί να προστατευτεί ο φυσικός πλούτος χωρίς να διαταραχτεί η ισορροπία του οικοσυστήματος; Σε αυτό επιχειρεί να απαντήσει το νέο Σχέδιο Διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη», το οποίο εγκρίθηκε με Κοινή Ευρωπαϊκή Απόφαση και δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια του Προεδρικού Διατάγματος της 20ης Απριλίου 2026, με το οποίο καθορίστηκαν οι ζώνες προστασίας και οι κατηγορίες χρήσεων γης.
Η προστασία της περιοχής αφορά ένα ευρύτερο οικοσύστημα με ιδιαίτερη σημασία για τη θαλάσσια ζωή του Αιγαίου καθώς αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές αναπαραγωγής της μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus), ενώ φιλοξενεί προστατευόμενα θαλασσοπούλια, σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας. Τα τελευταία αποτελούν πολύτιμο κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος, καθώς προσφέρουν καταφύγιο σε πολλούς θαλάσσιους οργανισμούς και συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Τι αλλάζει με το νέο σχέδιο
Το Σχέδιο Διαχείρισης περιλαμβάνει πέντε βασικούς άξονες, από την αποκατάσταση των οικοτόπων και την επιστημονική έρευνα μέχρι την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την ενίσχυση της φύλαξης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η εγκατάσταση ειδικών, φιλικών προς το περιβάλλον αγκυροβολίων, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στα λιβάδια Ποσειδωνίας και η όχληση της μεσογειακής φώκιας και των θαλασσοπουλιών.
Παράλληλα, εξειδικεύονται οι όροι επισκεψιμότητας και οι δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιούνται στην περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη τις αντοχές του φυσικού περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αποκατάσταση των οικοτόπων, με παρεμβάσεις για τον έλεγχο εισβλητικών τρωκτικών και τη διαχείριση ειδών που επηρεάζουν τις αποικίες αναπαραγωγής των θαλασσοπουλιών.
Τι συμβαίνει όμως κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας; Το σχέδιο προβλέπει τη διεξαγωγή μελέτης για την κατάσταση των ιχθυαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, σε συνδυασμό με την ήδη ισχύουσα απαγόρευση αλιείας εντός τριών ναυτικών μιλίων από το νησί.
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπονται εξειδικευμένα σχέδια φύλαξης, πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών, καθώς και διαχείρισης περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης.
Πέρα από τις περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης και εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, φοιτητές, αλιείς και επαγγελματίες του τουρισμού, με στόχο την καλύτερη κατανόηση της οικολογικής αξίας της περιοχής.
Από τη μεσογειακή φώκια μέχρι τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, η Γυάρος φιλοξενεί ένα οικοσύστημα ιδιαίτερης αξίας. Το νέο Σχέδιο Διαχείρισης προβλέπει παρεμβάσεις για την προστασία και τη διατήρησή του.