Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο επενδυτές, αναλυτές και επιχειρήσεις αξιολογούν τις επιδόσεις ESG, καθώς καθιστά δυνατή τη γρήγορη και τεκμηριωμένη σύνδεση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών κινδύνων με τα οικονομικά αποτελέσματα μιας εταιρείας.
.
Αυτό υποστηρίζουν οι καθηγητές Robert G. Eccles και Shivaram Rajgopal σε άρθρο τους στο Harvard Business Review, επισημαίνοντας ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) μπορούν να μειώσουν δραστικά τον χρόνο που απαιτείται για μια ολοκληρωμένη ανάλυση βιωσιμότητας.
Ως παράδειγμα παρουσιάζουν την περίπτωση της ExxonMobil, όπου μια ανάλυση που στο παρελθόν απαιτούσε περίπου 100 ώρες εργασίας, ολοκληρώθηκε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης μέσα σε περίπου μία ώρα.
Από τις βαθμολογίες ESG στις πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις
Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η μεγαλύτερη αξία της AI δεν είναι η παραγωγή ενός ακόμη ESG score, αλλά η δυνατότητα να συνδέει τα θέματα βιωσιμότητας που μια εταιρεία θεωρεί ουσιώδη με συγκεκριμένους λογαριασμούς των οικονομικών της καταστάσεων, όπως τα έσοδα, τα λειτουργικά κέρδη, τα περιουσιακά στοιχεία και τις ταμειακές ροές.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επενδυτές μπορούν να εκτιμήσουν σε χρηματοοικονομικούς όρους πώς η καλή ή η κακή διαχείριση ενός περιβαλλοντικού ή κοινωνικού κινδύνου επηρεάζει την αξία μιας επιχείρησης.
Στην περίπτωση της ExxonMobil, η ανάλυση υπολόγισε ότι η έκθεση της εταιρείας σε κινδύνους που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 δισ. δολαρίων στο βασικό σενάριο, ενώ σε δυσμενέστερες παραδοχές μπορεί να φθάσει ακόμη και τα 18 δισ. δολάρια. Άλλο μοντέλο AI παρήγαγε σημαντικά υψηλότερες εκτιμήσεις, γεγονός που, σύμφωνα με τους συγγραφείς, αποδεικνύει ότι η ανθρώπινη κρίση παραμένει απαραίτητη.
Η ανθρώπινη εμπειρία παραμένει κρίσιμη
Οι Eccles και Rajgopal επισημαίνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει θεαματικά την ανάλυση, δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει την εμπειρία των ειδικών.
Όπως αναφέρουν, σε μία περίπτωση το μοντέλο παρήγαγε μια πλήρως τεκμηριωμένη αλλά λανθασμένη εκτίμηση, επειδή δεν είχε λάβει υπόψη πρόσφατες αλλαγές στο ρυθμιστικό περιβάλλον. Το λάθος εντοπίστηκε μόνο χάρη στη γνώση των αναλυτών για τον κλάδο και τις εξελίξεις της αγοράς.
Επιπτώσεις για την αγορά ESG
Κατά την άποψη των δύο καθηγητών, η εξάπλωση της AI ενδέχεται να αλλάξει ριζικά το σημερινό οικοσύστημα του ESG.
Οι παραδοσιακές βαθμολογίες ESG, που βασίζονται σε ιδιόκτητες μεθοδολογίες τρίτων οργανισμών, ενδέχεται να χάσουν μέρος της σημασίας τους, καθώς οι επενδυτές θα μπορούν να πραγματοποιούν μόνοι τους πολύ πιο αναλυτικές αξιολογήσεις χρησιμοποιώντας τα δημόσια διαθέσιμα εταιρικά στοιχεία.
Ανάλογες αλλαγές αναμένονται και στη διαδικασία ανάπτυξης προτύπων βιωσιμότητας, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίζει ταχύτερα νέα ουσιώδη ζητήματα και να επιταχύνει την αναθεώρηση των υφιστάμενων προτύπων.
Νέα εργαλεία και για τα ESG funds
Οι συγγραφείς θεωρούν ότι η AI θα επηρεάσει και τα βιώσιμα επενδυτικά κεφάλαια, δίνοντας στους επενδυτές τη δυνατότητα να αξιολογούν με μεγαλύτερη διαφάνεια εάν ένα χαρτοφυλάκιο ανταποκρίνεται πραγματικά στα κριτήρια βιωσιμότητας που επιθυμούν, αντί να βασίζονται αποκλειστικά στις αξιολογήσεις τρίτων.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι η ανάλυση που παρουσιάζουν αφορά κυρίως τη χρηματοοικονομική σημαντικότητα (financial materiality) των ESG παραγόντων και όχι τον συνολικό κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αντίκτυπο μιας εταιρείας, ο οποίος παραμένει πιο σύνθετος και απαιτεί περαιτέρω ανάπτυξη μεθοδολογιών.
Πηγή: Harvard Business Review.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατρέψει την αξιολόγηση ESG σε γρήγορη και οικονομική χρηματοοικονομική ανάλυση, σύμφωνα με άρθρο των Robert Eccles και Shivaram Rajgopal στο Harvard Business Review.