Η ενεργός άσκηση επιρροής των επενδυτών στις επιχειρήσεις επικεντρώνεται διαχρονικά στις μετοχές. Ωστόσο, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της ShareAction με τίτλο «Sleeping Giants II: How Asset Owners Should Act on Corporate Bond Investments», οι μεγαλύτερες δυνατότητες για την προώθηση της βιωσιμότητας μπορεί να βρίσκονται στα εταιρικά ομόλογα.
.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι τα εταιρικά ομόλογα αποτελούν άμεση πηγή χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και, συνεπώς, δίνουν στους επενδυτές σημαντική δυνατότητα να επηρεάζουν τις εταιρικές αποφάσεις, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, τη βιοποικιλότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εταιρική διακυβέρνηση.
Γιατί τα ομόλογα έχουν μεγαλύτερη σημασία από όση πιστεύεται
Σε αντίθεση με τις μετοχές, οι οποίες συνήθως αλλάζουν χέρια μεταξύ επενδυτών χωρίς να εισρέει νέο κεφάλαιο στην εταιρεία, η αγορά εταιρικών ομολόγων παρέχει νέα χρηματοδότηση ή επιτρέπει την αναχρηματοδότηση υφιστάμενου δανεισμού.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές που συμμετέχουν σε νέες εκδόσεις ομολόγων μπορούν να επηρεάσουν άμεσα το κόστος χρηματοδότησης μιας επιχείρησης και, κατά συνέπεια, τις στρατηγικές επιλογές της.
Η ShareAction επισημαίνει ότι πολλές επιχειρήσεις εξαρτώνται από τη συνεχή πρόσβαση στις αγορές ομολόγων για να χρηματοδοτήσουν νέες δραστηριότητες ή να αναχρηματοδοτήσουν λήξεις παλαιότερων δανείων. Η δυνατότητα των επενδυτών να αρνηθούν τη συμμετοχή σε μελλοντικές εκδόσεις αποτελεί επομένως ένα ιδιαίτερα ισχυρό μέσο πίεσης.
Η μέχρι σήμερα προσέγγιση παραμένει περιορισμένη
Παρά τη σημασία τους, τα εταιρικά ομόλογα εξακολουθούν να βρίσκονται στο περιθώριο των στρατηγικών ενεργούς ιδιοκτησίας.
Η έκθεση σημειώνει ότι η πλειονότητα των πρωτοβουλιών stewardship εξακολουθεί να αφορά κυρίως τις εισηγμένες μετοχές, ενώ στις περιπτώσεις όπου υπάρχει διάλογος για τα ομόλογα, αυτός περιορίζεται συχνά σε ζητήματα δημοσιοποίησης στοιχείων ESG και όχι σε ουσιαστικές αλλαγές της εταιρικής στρατηγικής.
Παράλληλα, σπάνια εφαρμόζονται μηχανισμοί κλιμάκωσης, όπως η άρνηση συμμετοχής σε νέες εκδόσεις ή η αποεπένδυση, ακόμη και όταν οι εταιρείες δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των επενδυτών.
Οι πέντε αρχές για αποτελεσματικό bond stewardship
Η ShareAction προτείνει ένα νέο πλαίσιο πέντε βασικών αρχών που μπορούν να υιοθετήσουν οι ιδιοκτήτες κεφαλαίων και τα συνταξιοδοτικά ταμεία.
1. Σαφείς «κόκκινες γραμμές»
Η πρώτη αρχή αφορά τον αποκλεισμό από την αρχή των πλέον επιβλαβών επενδύσεων σταθερού εισοδήματος.
Οι επενδυτές καλούνται να καθορίσουν σαφή κριτήρια αποκλεισμού, ώστε τα κεφάλαιά τους να μη χρηματοδοτούν δραστηριότητες που προκαλούν συστημικές περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιπτώσεις.
Η ShareAction θεωρεί ότι οι αποκλεισμοί πρέπει να εφαρμόζονται τόσο στα ενεργητικά όσο και στα παθητικά χαρτοφυλάκια, ενθαρρύνοντας παράλληλα τη δημιουργία νέων δεικτών ομολόγων που αποκλείουν τις πλέον επιβαρυντικές δραστηριότητες.
2. Ανακατεύθυνση κεφαλαίων
Η δεύτερη πρόταση αφορά την εφαρμογή ενός πλαισίου «debt recycling».
Στόχος είναι η σταδιακή μεταφορά επενδυτικών κεφαλαίων προς επιχειρήσεις που επιδεικνύουν μετρήσιμη πρόοδο στη βιωσιμότητα, ενώ περιορίζεται η χρηματοδότηση εταιρειών που δεν ανταποκρίνονται στις σχετικές προσδοκίες.
Η ίδια λογική προτείνεται και για τους πόρους που αφιερώνονται στον διάλογο με τις επιχειρήσεις, ώστε να επικεντρώνονται εκεί όπου υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες ουσιαστικής αλλαγής.
3. Κλιμάκωση όταν δεν υπάρχει πρόοδος
Η ShareAction υποστηρίζει ότι ο διάλογος χωρίς συνέπειες χάνει την αποτελεσματικότητά του.
Για τον λόγο αυτό, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι διατεθειμένοι να προχωρούν σε κλιμάκωση, μέσω δημόσιων παρεμβάσεων, άρνησης συμμετοχής σε νέες εκδόσεις ομολόγων, μη αναχρηματοδότησης ή ακόμη και αποεπένδυσης όταν οι εταιρείες δεν επιτυγχάνουν συγκεκριμένα ορόσημα.
Οι προσδοκίες θα πρέπει να είναι σαφείς, με προκαθορισμένα χρονοδιαγράμματα και ενιαία αντιμετώπιση τόσο στις επενδύσεις σε μετοχές όσο και στα ομόλογα.
4. Αυστηρότερη αξιολόγηση των πράσινων ομολόγων
Η τέταρτη αρχή αφορά τα green bonds και τα sustainability-linked bonds (SLBs).
Η ShareAction προειδοποιεί ότι οι επενδυτές δεν πρέπει να θεωρούν αυτομάτως κάθε τέτοιο προϊόν ως βιώσιμη επένδυση.
Όπως επισημαίνει, υπάρχει ο κίνδυνος τα πράσινα ομόλογα να χρηματοδοτούν συγκεκριμένα έργα, ενώ παράλληλα να απελευθερώνουν κεφάλαια που χρησιμοποιούνται αλλού για λιγότερο βιώσιμες δραστηριότητες. Αντίστοιχα, αρκετά SLBs βασίζονται σε στόχους που θεωρούνται περιορισμένης φιλοδοξίας ή ανεπαρκώς δεσμευτικοί.
5. Συνεργασία σε ολόκληρο το οικοσύστημα
Η πέμπτη αρχή καλεί τους θεσμικούς επενδυτές να διευρύνουν τον διάλογο πέρα από τις ίδιες τις εταιρείες.
Συστήνεται συνεργασία με τράπεζες, διαχειριστές κεφαλαίων, παρόχους δεικτών και άλλους επενδυτές, ώστε να αναπτυχθούν κοινά πρότυπα βιωσιμότητας και ισχυρότερες συμβατικές δεσμεύσεις στις εκδόσεις εταιρικών ομολόγων.
Παράδειγμα εφαρμογής στα ορυκτά καύσιμα
Η έκθεση παρουσιάζει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον τομέα των ορυκτών καυσίμων.
Η ShareAction προτείνει στους επενδυτές να σταματήσουν τη χρηματοδότηση εταιρειών που επεκτείνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, να θέσουν σαφείς χρονικούς στόχους στις επαφές μαζί τους και, εφόσον δεν υπάρχει πρόοδος, να αρνηθούν τη συμμετοχή σε νέες εκδόσεις ομολόγων.
Παράλληλα, προτείνεται η συνεργασία με άλλους επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για την ενίσχυση κοινών προτύπων μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών.
Από την ψήφο στη χρηματοδότηση
Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η ενεργός ιδιοκτησία δεν πρέπει να περιορίζεται στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου στις γενικές συνελεύσεις.
Οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση μέσω εταιρικών ομολόγων αποτελούν, σύμφωνα με τη ShareAction, εξίσου κρίσιμο εργαλείο επιρροής και μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών βιώσιμων επενδύσεων.
Για τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές, η αξιοποίηση αυτού του «υποτιμημένου μοχλού» θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση της εταιρικής μετάβασης προς πιο βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα και στη μείωση των μακροπρόθεσμων κινδύνων για τα χαρτοφυλάκιά τους.
Πηγή: ShareAction, «Sleeping Giants II: How Asset Owners Should Act on Corporate Bond Investments».
Τα εταιρικά ομόλογα παραμένουν ένα από τα πιο υποτιμημένα εργαλεία άσκησης επιρροής από τους θεσμικούς επενδυτές, παρότι αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.