Στην αντεπίθεση περνά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μετά τα πρόσφατα δημοσιεύματα για το πρόγραμμα δασικής προστασίας Antinero, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί «σκανδάλου» και υποστηρίζοντας ότι οι αναφορές σε προϋπολογισμό 667 εκατ. ευρώ και κατατμήσεις συμβάσεων δεν αποτυπώνουν το σύνολο των δεδομένων.
.
Το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι έχει επιβληθεί δημοσιονομική διόρθωση ύψους 29,94 εκατ. ευρώ για μέρος των συμβάσεων του Antinero II. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η σχετική απόφαση έχει προσβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο και η εκτέλεσή της έχει ανασταλεί δικαστικά. Παράλληλα, τονίζει ότι το εύρημα αφορά τον τρόπο ανάθεσης των συμβάσεων και όχι τη μη εκτέλεση των έργων.
Τι περιλαμβάνει ο προϋπολογισμός των 667 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με το υπουργείο, το ποσό των περίπου 667 εκατ. ευρώ δεν αντιστοιχεί σε μία σύμβαση, μία απευθείας ανάθεση ή έναν ενιαίο διαγωνισμό. Αφορά τον συνολικό προϋπολογισμό των δράσεων πρόληψης και προστασίας των δασών που έχουν πραγματοποιηθεί κατά την τελευταία πενταετία.
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν περισσότερα από 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα. Ειδικά για το 2026, το Antinero V-PLUS περιλαμβάνει 19 συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 81,98 εκατ. ευρώ.
Τα έργα αφορούν, μεταξύ άλλων, καθαρισμούς και διαχείριση καύσιμης ύλης, συντήρηση δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών, δημιουργία στεγασμένων ζωνών, παρεμβάσεις σε κρίσιμα οικοσυστήματα και αρχαιολογικούς χώρους, καθώς και κατασκευή ή συντήρηση δασικών υποδομών και υδατοδεξαμενών.
Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες εργασίες διαθέτουν μετρήσιμο φυσικό αντικείμενο και έχουν επιμετρηθεί, πιστοποιηθεί και παραληφθεί από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες.
Πώς σχεδιάζονται και ανατίθενται τα έργα
Όπως υποστηρίζει το υπουργείο, οι ανάδοχοι δεν αποφασίζουν ποιες δασικές περιοχές θα καθαριστούν ούτε καθορίζουν το αντικείμενο των παρεμβάσεων. Ο σχεδιασμός, η έγκριση, η επίβλεψη και η παραλαβή των έργων ανήκουν στη Δημόσια Δασική Υπηρεσία.
Κάθε παρέμβαση βασίζεται σε δασοτεχνική μελέτη, στην οποία προσδιορίζονται εκ των προτέρων η περιοχή, οι εργασίες, οι ποσότητες, οι τεχνικές προδιαγραφές και ο προϋπολογισμός.
Για τη διενέργεια χωριστών διαγωνισμών, το ΥΠΕΝ επικαλείται τεχνικούς και λειτουργικούς λόγους, όπως η γεωγραφική απόσταση μεταξύ των δασικών συμπλεγμάτων, τα διαφορετικά φυσικά αντικείμενα και η ανάγκη ολοκλήρωσης των έργων πριν από την αντιπυρική περίοδο. Αναφέρει επίσης ότι οι συμπληρωματικές συμβάσεις προβλέπονται από τον νόμο 4412/2016 και μπορούν να συναφθούν μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Κατά τα στοιχεία που παρουσιάζει, οι 139 προσκλήσεις όλων των φάσεων του προγράμματος απευθύνθηκαν σε περισσότερους από 300 διαφορετικούς οικονομικούς φορείς από σχεδόν ολόκληρη τη χώρα. Οι προσκλήσεις, οι αποφάσεις και οι συμβάσεις, προσθέτει, είναι αναρτημένες στα συστήματα ΕΣΗΔΗΣ και ΚΗΜΔΗΣ.
Η δημοσιονομική διόρθωση των 29,94 εκατ. ευρώ
Το βασικό σημείο της αντιπαράθεσης αφορά την απόφαση της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου. Στις 11 Σεπτεμβρίου 2025 η ΕΔΕΛ επέβαλε κατ’ αποκοπή δημοσιονομική διόρθωση ύψους 29.942.529,06 ευρώ, έπειτα από εύρημα περί τεχνητής κατάτμησης σε μέρος των συμβάσεων του Antinero II για την περίοδο 2022-2023.
Το υπουργείο αναφέρει ότι έχει προσβάλει την απόφαση στο Ελεγκτικό Συνέδριο και ότι η εκτέλεσή της έχει ανασταλεί μέχρι την κρίση της υπόθεσης. Υπογραμμίζει ακόμη ότι το εύρημα αφορά το κατά πόσο μέρος των συμβάσεων έπρεπε να ανατεθεί ενιαία ή χωριστά και δεν συνιστά διαπίστωση ότι οι προβλεπόμενες εργασίες δεν πραγματοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στο Antinero I ελέγχθηκαν οκτώ προσκλήσεις και 20 συμβάσεις χωρίς να προκύψει εύρημα, ενώ συνολικά ο έλεγχος κάλυψε 71 συμβάσεις. Η θέση της διοίκησης ενώπιον του δικαστηρίου είναι ότι κατά την περίοδο 2022-2023 συνέτρεχαν αντικειμενικοί λόγοι για τη χωριστή ανάθεση διαφορετικών φυσικών αντικειμένων.
Το ΥΠΕΝ επικαλείται επίσης απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις 6 Φεβρουαρίου 2026, προς την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουβουλίου. Όπως αναφέρει, η Κομισιόν έκρινε ότι οι καταγγελίες περί κατατμήσεων δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς από τους αναφέροντες.
Τι απαντά για τους ευρωπαϊκούς πόρους
Το υπουργείο απορρίπτει και τους ισχυρισμούς περί απώλειας ή αυθαίρετης μεταφοράς πόρων από τις αναδασώσεις προς τους καθαρισμούς. Διευκρινίζει ότι το Μέτρο 16849 του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» περιλαμβάνει τρεις αλληλένδετους πυλώνες: αναδασώσεις, προληπτική προστασία και αντιδιαβρωτικά ή αντιπλημμυρικά έργα.
Η ανακατανομή κονδυλίων μεταξύ των τριών πυλώνων το 2023 ενσωματώθηκε, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, στο αναθεωρημένο σχέδιο και εγκρίθηκε με εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ, έπειτα από τις φυσικές καταστροφές που είχαν πλήξει τη χώρα.
Μετά τη νέα αναθεώρηση, η οποία εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Νοεμβρίου 2025 και από το Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2025, ο προϋπολογισμός του μέτρου αυξήθηκε κατά 427 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρει το υπουργείο.
Η πορεία του προγράμματος συνδέεται με συγκεκριμένα ευρωπαϊκά ορόσημα. Η ανάθεση των συμβάσεων των Antinero I και II κρίθηκε ολοκληρωμένη τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ τον Μάρτιο του 2025 πιστοποιήθηκε η εκπλήρωση του ορόσημου που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, την αποκατάσταση 57.000 στρεμμάτων, την αναβάθμιση τεσσάρων δασικών φυτωρίων και έργα σε Έβρο και Ροδόπη. Το επόμενο ορόσημο, που αφορά την εκτέλεση των έργων, έχει προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Το επιχείρημα της πρόληψης
Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι η έμφαση στην πρόληψη βασίζεται στις επιστημονικές διαπιστώσεις για τη συσσώρευση καύσιμης ύλης στα ελληνικά δάση. Παραπέμπει, μεταξύ άλλων, στο πόρισμα της ανεξάρτητης επιτροπής υπό τον καθηγητή Johann Georg Goldammer, το οποίο είχε αναδείξει την ανάγκη ενεργού διαχείρισης της βλάστησης.
Διευκρινίζει παράλληλα ότι η αναδάσωση δεν έχει εγκαταλειφθεί, αλλά στα μεσογειακά οικοσυστήματα προκρίνεται συχνά η φυσική αναγέννηση. Η τεχνητή φύτευση εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου η φυσική αποκατάσταση δεν θεωρείται εξασφαλισμένη.
Επικαλούμενο τις μέχρι σήμερα εμπειρίες από την αντιπυρική περίοδο του 2026, το υπουργείο υποστηρίζει ότι σε περιοχές όπου είχαν προηγηθεί έργα Antinero δημιουργήθηκαν καλύτερες συνθήκες για τον περιορισμό της έντασης της φωτιάς και την πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων. Αναφέρει ως παραδείγματα τη Δυτική Αττική, τον Πύργο Ηλείας και τη Σίβηρη Χαλκιδικής, καθώς και παλαιότερες περιπτώσεις σε Φολόη, Πάρνηθα, Πεντέλη και Ωραιόκαστρο.
Το ΥΠΕΝ καταλήγει ότι η κριτική και ο έλεγχος της διαχείρισης των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων είναι αναγκαίοι, προειδοποιεί όμως ότι η επανάληψη «ατεκμηρίωτων υπαινιγμών περί παράνομων πράξεων» θα αντιμετωπιστεί με τα προβλεπόμενα νόμιμα μέσα
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν περισσότερα από 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα.