Η εικόνα μιας παραλίας με τη «Γαλάζια Σημαία» έχει συνδεθεί εδώ και δεκαετίες με την ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Πρόκειται για μία διάκριση που κάθε χρόνο συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των τοπικών κοινωνιών, των επισκεπτών και της τουριστικής αγοράς, καθώς λειτουργεί ως δείκτης περιβαλλοντικής διαχείρισης και οργάνωσης των ακτών. Η πρόσφατη απόσυρση εννέα «Γαλάζιων Σημαιών» από παραλίες της Πάρου και της Χίου υπενθυμίζει ότι η βράβευση δεν αποτελεί μόνιμο χαρακτηρισμό, αλλά μια πιστοποίηση που προϋποθέτει συνεχή συμμόρφωση με συγκεκριμένα διεθνή πρότυπα.
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), οι εννέα ακτές αφαιρέθηκαν από τον εθνικό και διεθνή κατάλογο του 2026, ύστερα από απροειδοποίητους ελέγχους που πραγματοποίησαν αξιολογητές της ΕΕΠΦ και διεθνείς επιθεωρητές του προγράμματος. Οι έλεγχοι κατέγραψαν ελλείψεις στην τήρηση βασικών κριτηρίων που αφορούν την οργάνωση των παραλιών, όπως οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους λουόμενους –συμπεριλαμβανομένης της προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία–, η ασφάλεια, η καθαριότητα και η ορθή ενημέρωση των επισκεπτών.
Η ΕΕΠΦ διευκρίνισε ότι η απόσυρση της βράβευσης έγινε για λόγους πλημμελούς οργάνωσης και όχι λόγω προβλημάτων στην ποιότητα των υδάτων. Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, οι συγκεκριμένες ακτές εξακολουθούν να διαθέτουν εξαιρετική ποιότητα νερών κολύμβησης σύμφωνα με τα πρότυπα του προγράμματος.
Οι παραλίες που χάνουν τη «Γαλάζια Σημαία» είναι οι Λιβάδια, Λογαράς, Μάρπησσα/Χρυσή Ακτή και Πούντα στην Πάρο, καθώς και οι Άγιος Ισίδωρος, Αγία Παρασκευή, Γιόσωνας, Δασκαλόπετρα και Κοντάρι στη Χίο.
Η Ελλάδα παραμένει στις κορυφαίες χώρες παγκοσμίως
Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν μεταβάλλει τη συνολική εικόνα της χώρας στο διεθνές πρόγραμμα. Για το 2026, η Ελλάδα διαθέτει 624 βραβευμένες ακτές και διατηρεί τη δεύτερη θέση παγκοσμίως μεταξύ 51 χωρών που συμμετέχουν στη «Γαλάζια Σημαία».
Η φετινή ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, εθνικό χειριστή του προγράμματος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 75 χρόνια λειτουργίας της. Η χώρα συγκεντρώνει περίπου το 14% όλων των βραβευμένων ακτών διεθνώς, συνεχίζοντας μία σταθερά ανοδική πορεία των τελευταίων ετών, με περισσότερες από 600 διακρίσεις κάθε χρονιά.
Σε επίπεδο περιφερειών, η Κρήτη διατηρεί την πρώτη θέση με 154 βραβευμένες ακτές, ενώ η Χαλκιδική αποτελεί τον νομό με τις περισσότερες «Γαλάζιες Σημαίες», φτάνοντας τις 93. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Διεθνής Επιτροπή του προγράμματος βράβευσε φέτος 4.378 ακτές, 747 μαρίνες και 158 τουριστικά σκάφη.
Τι είναι η «Γαλάζια Σημαία»
Παρότι πολλοί τη θεωρούν έναν θεσμοθετημένο χαρακτηρισμό, η «Γαλάζια Σημαία» δεν αποτελεί νομική κατηγορία, αλλά ένα διεθνές, εθελοντικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής πιστοποίησης.
Διεθνής συντονιστής είναι η Foundation for Environmental Education (FEE), ένας μη κυβερνητικός και μη κερδοσκοπικός οργανισμός με παρουσία σε δεκάδες χώρες. Το πρόγραμμα ξεκίνησε στη Γαλλία το 1985, εφαρμόστηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο από το 1987 και από το 2001 επεκτάθηκε εκτός Ευρώπης, εξελισσόμενο σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα διεθνή οικολογικά σήματα για ακτές και μαρίνες.
Βασικός στόχος του είναι η προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης των παράκτιων και εσωτερικών υδάτινων οικοσυστημάτων, μέσα από τη συνεργασία τοπικών αρχών, διαχειριστών ακτών και κοινωνιών. Η βράβευση αξιολογεί συνολικά την εμπειρία και τη διαχείριση μιας παραλίας, συνδυάζοντας περιβαλλοντικές, λειτουργικές και εκπαιδευτικές παραμέτρους.
Τα κριτήρια του προγράμματος οργανώνονται σε τέσσερις βασικούς άξονες: ποιότητα νερού, περιβαλλοντική διαχείριση, περιβαλλοντική εκπαίδευση και ενημέρωση, καθώς και ασφάλεια και παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους λουόμενους.
Πότε αποσύρεται μια «Γαλάζια Σημαία»
Η συμμόρφωση με τα κριτήρια του προγράμματος αξιολογείται καθ' όλη τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου και όχι μόνο πριν από τη βράβευση. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιούνται τακτικοί αλλά και αιφνιδιαστικοί έλεγχοι, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε άμεση απόσυρση της σημαίας.
Τα κριτήρια χωρίζονται σε υποχρεωτικά και προαιρετικά, με τα πρώτα να αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της διάκρισης. Το πρόγραμμα προβλέπει τρεις βασικές κατηγορίες μη συμμόρφωσης. Η πρώτη αφορά ήσσονος σημασίας παραβάσεις, οι οποίες δεν επηρεάζουν ουσιαστικά την ασφάλεια των λουομένων ή το περιβάλλον. Εφόσον μπορούν να διορθωθούν άμεσα, η βράβευση παραμένει σε ισχύ. Αν απαιτείται περισσότερος χρόνος, η ακτή λαμβάνει προθεσμία δέκα ημερών για συμμόρφωση και η σημαία υποστέλλεται προσωρινά.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά πολλαπλές μικρές μη συμμορφώσεις, όταν διαπιστώνονται ελλείψεις σε δύο ή τρία κριτήρια. Και σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται δεκαήμερη προθεσμία αποκατάστασης, με προσωρινή αναστολή της βράβευσης.
Η τρίτη και σοβαρότερη περίπτωση αφορά σημαντική μη συμμόρφωση, όταν μία ή περισσότερες ελλείψεις ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία και την ασφάλεια των λουομένων, το περιβάλλον ή τη συνολική αξιοπιστία του προγράμματος. Σε αυτή την περίπτωση η «Γαλάζια Σημαία» αποσύρεται άμεσα για ολόκληρη την υπόλοιπη κολυμβητική περίοδο και η σχετική απόφαση αναρτάται τόσο στην ιστοσελίδα του προγράμματος όσο και στην ίδια την ακτή.
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, οι εννέα ακτές αφαιρέθηκαν από τον εθνικό και διεθνή κατάλογο του 2026, ύστερα από απροειδοποίητους ελέγχους.