Οι ακραίες καιρικές συνθήκες που μπορεί να προκαλέσει το φαινόμενο El Niño δεν αποτελούν, από μόνες τους, λόγο για την υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης ενός κράτους, εκτιμά η S&P Global Ratings.
.
Όπως δήλωσε στο Reuters ο επικεφαλής αναλυτής της S&P για τη Λατινική Αμερική, Joydeep Mukherji, οι αξιολογήσεις των κρατών μπορούν γενικά να απορροφήσουν το προσωρινό οικονομικό κόστος που προκαλούν φαινόμενα όπως παρατεταμένες ξηρασίες ή εκτεταμένες πλημμύρες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πραγματική δοκιμασία για τις δημόσιες οικονομίες δεν είναι τόσο η ίδια η φυσική καταστροφή όσο οι δημοσιονομικές αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
Προσωρινές επιπτώσεις στην οικονομία
Ο Mukherji σημείωσε ότι οι οικονομικές διαταραχές που προκαλούνται από ακραία καιρικά φαινόμενα είναι συνήθως παροδικές.
Όταν μια ξηρασία ή μια πλημμύρα περιορίζει προσωρινά την οικονομική δραστηριότητα, η παραγωγή και η ανάπτυξη τείνουν να ανακάμπτουν μέσα σε διάστημα έξι έως δώδεκα μηνών.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι κρατικές πιστοληπτικές αξιολογήσεις είναι σχεδιασμένες ώστε να αντέχουν τέτοιου είδους βραχυπρόθεσμους κραδασμούς, χωρίς να απαιτείται άμεση αναθεώρησή τους.
Η σημασία της δημοσιονομικής πολιτικής
Η μεγαλύτερη ανησυχία της S&P αφορά τις αποφάσεις που μπορεί να λάβουν οι κυβερνήσεις προκειμένου να περιορίσουν τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών.
Σύμφωνα με τον αναλυτή, περιορισμένα μέτρα στήριξης προς τους πληγέντες δεν δημιουργούν συνήθως σοβαρούς δημοσιονομικούς κινδύνους.
Ωστόσο, ευρύτερες παρεμβάσεις, όπως γενικευμένες επιδοτήσεις ή έλεγχοι στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων, θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες, να διευρύνουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα και να επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος.
Σε αυτή την περίπτωση, η αξιολόγηση μιας χώρας θα μπορούσε να επηρεαστεί όχι τόσο από το ίδιο το φυσικό φαινόμενο όσο από την επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών.
Δύσκολες επιλογές για τις κυβερνήσεις
Η S&P επισημαίνει ότι οι κυβερνήσεις καλούνται ουσιαστικά να αποφασίσουν ποιος θα επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού κόστους.
Από τη μία πλευρά μπορούν να επιτρέψουν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να απορροφήσουν μέρος των απωλειών.
Από την άλλη, μπορούν να μεταφέρουν το κόστος στον δημόσιο προϋπολογισμό μέσω αυξημένων επιδοτήσεων, μεγαλύτερων δημοσίων δαπανών και πρόσθετου δανεισμού.
Κατά τον Mukherji, αυτή ακριβώς η επιλογή θα αποτελέσει τον σημαντικότερο παράγοντα για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των χωρών.
Πλεονέκτημα για τις οικονομίες με ευέλικτη συναλλαγματική ισοτιμία
Ο αναλυτής εκτιμά επίσης ότι οι οικονομίες που διαθέτουν ευέλικτες συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι καλύτερα προετοιμασμένες να απορροφήσουν τις επιπτώσεις ενός έντονου El Niño.
Ως παραδείγματα ανέφερε την Κολομβία και το Περού, όπου το οικονομικό κόστος ενός ισχυρού φαινομένου θα μπορούσε να είναι σημαντικό, αλλά οι διαθέσιμοι μηχανισμοί οικονομικής προσαρμογής προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία.
Αντίθετα, χώρες που δεν διαθέτουν δικό τους νόμισμα, όπως ο δολαριοποιημένος Ισημερινός, έχουν περιορισμένα εργαλεία για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά εξωτερικούς οικονομικούς κραδασμούς.
Δεν αναμένεται κύμα υποβαθμίσεων
Παρά τις ανησυχίες για την πιθανότητα εκδήλωσης ενός ιδιαίτερα ισχυρού ή ακόμη και «super» El Niño, η S&P δεν εκτιμά ότι επίκειται ένα γενικευμένο κύμα υποβαθμίσεων κρατικών αξιολογήσεων.
Ο Mukherji υπογράμμισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με την ένταση και τις πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις του φαινομένου.
Για τον οίκο αξιολόγησης, η εξέλιξη των δημοσιονομικών μεγεθών και η ποιότητα της οικονομικής πολιτικής θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τους βασικούς παράγοντες αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των κρατών, ακόμη και σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων κλιματικών κινδύνων.
Πηγή: Reuters.
Καθοριστικός παράγοντας δεν θα είναι μόνο η ένταση των φυσικών καταστροφών, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο οι κυβερνήσεις θα επιλέξουν να διαχειριστούν τις οικονομικές επιπτώσεις τους.