Έτος ουσιαστικής εφαρμογής και μετρήσιμων αποτελεσμάτων ήταν το 2025 για την Ειδική Υπηρεσία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, καθώς ο σχεδιασμός των προηγούμενων ετών μετατράπηκε σε έργα, πληρωμές και επενδύσεις στις περιοχές που επηρεάζονται από την ενεργειακή μετάβαση.
.
Ο απολογισμός της χρονιάς καταγράφει επιτάχυνση απορρόφησης πόρων, ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και ενίσχυση της απασχόλησης.
Από τον σχεδιασμό στην πράξη
Κατά τη διάρκεια του 2025, η ΕΥΔΑΜ λειτούργησε με επίκεντρο την υλοποίηση, αξιοποιώντας τον συντονιστικό ρόλο της Διαχειριστικής Αρχής του Προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027, της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού και του Εθνικού Παρατηρητηρίου ΔΑΜ. Η συγκέντρωση των λειτουργιών επέτρεψε ταχύτερες εντάξεις έργων και αποτελεσματικότερη διοχέτευση πόρων στις περιοχές μετάβασης.
Πρόγραμμα ΔΑΜ 2021-2027: υπέρβαση στόχων και αυξημένες πληρωμές
Η πορεία του Προγράμματος αποτυπώνεται στα οικονομικά μεγέθη. Τα συνολικά εγκεκριμένα έργα ανήλθαν σε 862,2 εκατ. ευρώ, με 451,2 εκατ. ευρώ να εντάσσονται μόνο μέσα στο 2025. Οι συνολικές πληρωμές προς τους δικαιούχους διαμορφώθηκαν σε 129,7 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 93,8 εκατ. ευρώ πραγματοποιήθηκαν την περασμένη χρονιά.
Ιδιαίτερη δυναμική κατέγραψαν οι παρεμβάσεις για την επιχειρηματικότητα και την απασχόληση. Οι εντάξεις στην Προτεραιότητα «Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας» αυξήθηκαν κατά 172%, ενώ στη «Δίκαιη εργασιακή μετάβαση» κατά 46%. Αντίστοιχα, οι δαπάνες ενισχύθηκαν σημαντικά, επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση του Προγράμματος σε φάση ωρίμανσης.
Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και μεγάλες επενδύσεις
Το 2025 σημαδεύτηκε και από την ενεργοποίηση επιπλέον μηχανισμών χρηματοδότησης. Μέσω του Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος ΔΑΜ εγκρίθηκαν εννέα προσκλήσεις συνολικού ύψους 137,3 εκατ. ευρώ, κινητοποιώντας πάνω από το 70% του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Παράλληλα, κατατέθηκαν δεκάδες προτάσεις έργων, με ήδη 20 να έχουν ενταχθεί για χρηματοδότηση.
Στον Δανειακό Μηχανισμό του Πυλώνα ΙΙΙ εγκρίθηκαν πέντε μεγάλα επενδυτικά σχέδια για τις Περιφέρειες ΔΑΜ, συνολικού προϋπολογισμού 234 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας πλήρως το διαθέσιμο ποσό για τη χώρα.
Παρακολούθηση με δεδομένα και δείκτες
Μέσα στο 2025 τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το Εθνικό Παρατηρητήριο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο παρακολούθησης της πορείας των περιοχών μετάβασης. Μέσα από δείκτες για την οικονομία, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και το περιβάλλον, προσφέρει συνεχή εικόνα της προόδου και υποστηρίζει τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
Ανάπτυξη με τοπικό αποτύπωμα
Σύμφωνα με την ΕΥΔΑΜ, η συστηματική αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων αρχίζει να μετασχηματίζει ουσιαστικά περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη, δημιουργώντας συνθήκες για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που συνδυάζει επενδύσεις, καινοτομία και απασχόληση.
Ο διοικητής της Υπηρεσίας, Πελοπίδας Καλλίρης, σημείωσε ότι το 2025 αποτέλεσε καθοριστικό έτος για τις περιοχές ΔΑΜ, τονίζοντας πως η μετάβαση μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου και βιώσιμης ανάπτυξης, μέσα από συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες.
Ο απολογισμός της χρονιάς καταγράφει επιτάχυνση απορρόφησης πόρων, ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και ενίσχυση της απασχόλησης.