Έντονες αντιδράσεις από ακαδημαϊκούς και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχει προκαλέσει η απόφαση του Newcastle University να απονείμει στον Anant Ambani, γιο του Ινδού δισεκατομμυριούχου Mukesh Ambani, τον τίτλο Professor of Practice in Sustainability.
.
Το βρετανικό πανεπιστήμιο ανακοίνωσε τον διορισμό στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, αναφέροντας ότι αναγνωρίζει τη συνεισφορά του 31χρονου Ambani στη διατήρηση της φύσης, την προστασία της βιοποικιλότητας, την ευζωία των ζώων και την περιβαλλοντική διαχείριση. Το Newcastle University συνδέει κυρίως την επιλογή του με το έργο του στο Vantara, το μεγάλο κέντρο διάσωσης και προστασίας άγριας ζωής που έχει δημιουργηθεί στο Γκουτζαράτ της Ινδίας.
Η επιλογή, ωστόσο, προκάλεσε ερωτήματα λόγω της στενής σχέσης της οικογένειας Ambani με τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο πατέρας του, Mukesh Ambani, ηγείται της Reliance Industries, ενός από τους μεγαλύτερους ινδικούς επιχειρηματικούς ομίλους, με σημαντική παρουσία στη διύλιση πετρελαίου και τα πετροχημικά. Ο Anant Ambani συμμετέχει επίσης στο διοικητικό συμβούλιο της Reliance και έχει αρμοδιότητες που συνδέονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή μετάβαση του ομίλου.
Οι επικριτές έχουν κατά καιρούς θέσει ερωτήματα για την προέλευση ορισμένων ζώων και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν διεθνείς μεταφορές ειδών προς το Vantara. Το κέντρο και η οικογένεια Ambani έχουν αρνηθεί κατηγορίες περί παράνομης εμπορίας άγριας ζωής και επιμένουν ότι η δραστηριότητά τους επικεντρώνεται στη διάσωση και περίθαλψη ζώων. Ινδική δικαστική έρευνα είχε επίσης απαλλάξει τους διαχειριστές του Vantara από παρανομίες.
Παράλληλα, αποστολή διερεύνησης της CITES, της διεθνούς σύμβασης που ρυθμίζει το εμπόριο απειλούμενων ειδών, είχε εκφράσει ανησυχίες σχετικά με ορισμένες άδειες που χρησιμοποιήθηκαν για εισαγωγές ζώων και είχε ζητήσει μεγαλύτερη προσοχή ώστε οι μεγάλου όγκου εισαγωγές να μην δημιουργούν, έστω ακούσια, ζήτηση για παράνομα αποκτηθέντα ζώα. Αργότερα, προτεινόμενοι περιορισμοί στις εισαγωγές προς την Ινδία δεν προχώρησαν, έπειτα από αντιρρήσεις κρατών που υποστήριξαν ότι δεν υπήρχαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για παράνομες εισαγωγές.
Το Vantara ανακοίνωσε τον Αύγουστο αλλαγές στη λειτουργία του, μεταξύ των οποίων τον διορισμό πρώην επικεφαλής της CITES σε εποπτικό ρόλο και την εθελοντική αναστολή νέων εισαγωγών άγριας ζωής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η επιλογή του Ambani επικρίθηκε και ως προς τα ακαδημαϊκά κριτήρια. Ο Ινδός ιστορικός και συγγραφέας Ramachandra Guha, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς με την ιστορία του περιβαλλοντικού κινήματος στην Ινδία, χαρακτήρισε την απόφαση «ιδιαίτερα αινιγματική», υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν πολλοί επιστήμονες και επαγγελματίες με μακρά και άμεσα τεκμηριωμένη προσφορά στην περιβαλλοντική προστασία που θα μπορούσαν να έχουν επιλεγεί.
Επιφυλάξεις εξέφρασαν και μέλη του ίδιου του Newcastle University. Ο καθηγητής Matt Perry, επικεφαλής του τοπικού παραρτήματος της University and College Union, ανέφερε ότι εργαζόμενοι του πανεπιστημίου έχουν διατυπώσει αντιρρήσεις για τον διορισμό με βάση περιβαλλοντικά ζητήματα.
Η συζήτηση έχει παράλληλα ανοίξει ένα ευρύτερο θέμα σχετικά με τη σχέση πανεπιστημίων και μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Η καθηγήτρια Lyla Mehta του University of Sussex προειδοποίησε ότι, καθώς περιορίζεται η δημόσια χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, αυξάνεται ο κίνδυνος τα κεφάλαια δισεκατομμυριούχων και εταιρειών να αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή στην ακαδημαϊκή ζωή. Η θέση αυτή αποτελεί κριτική της ίδιας και δεν τεκμηριώνει ότι υπήρξε οικονομικό αντάλλαγμα για τον συγκεκριμένο διορισμό.
Από την πλευρά του, το Newcastle University υπερασπίζεται την επιλογή. Εκπρόσωπός του δήλωσε ότι ο τίτλος αναγνωρίζει τη συνεισφορά του Ambani στη διατήρηση της φύσης, τη βιοποικιλότητα, την ευζωία των ζώων και την περιβαλλοντική διαχείριση μέσω του Vantara, καθώς και τον ρόλο του στην προσπάθεια της Reliance να στραφεί προς ένα πιο πράσινο ενεργειακό μοντέλο. Το πανεπιστήμιο επισημαίνει επίσης ότι το έργο του Vantara συνδέεται με τις δικές του ερευνητικές δραστηριότητες γύρω από τη βιοποικιλότητα και τους παγκόσμιους στόχους προστασίας της φύσης.
Η αντιπαράθεση γύρω από τον Ambani ξεπερνά έτσι ένα μεμονωμένο ακαδημαϊκό appointment. Αγγίζει το ευρύτερο ερώτημα του ποιοι θεωρούνται κατάλληλοι να εκπροσωπούν τη βιωσιμότητα και πώς αξιολογούνται οι περιβαλλοντικές επιδόσεις επιχειρηματικών ομίλων με σημαντική παρουσία στα ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα όταν ταυτόχρονα επενδύουν σε καθαρή ενέργεια, βιοποικιλότητα και conservation projects.
Πηγή: Deccan Herald
Η επιλογή, ωστόσο, προκάλεσε ερωτήματα λόγω της στενής σχέσης της οικογένειας Ambani με τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου.