Η Αττάλεια, ένας από τους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, θα βρεθεί τον Νοέμβριο στο επίκεντρο της παγκόσμιας κλιματικής διπλωματίας, φιλοξενώντας την COP31 σε μια περίοδο κατά την οποία η ίδια η πόλη καλείται να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο νερό, τις θερμοκρασίες, τις δασικές πυρκαγιές και τις παράκτιες υποδομές.
.
Η 31η Διάσκεψη των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή θα πραγματοποιηθεί στο Antalya EXPO Center από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, όπως επιβεβαιώνει η UNFCCC.
Η COP31 θα λειτουργήσει με ένα ασυνήθιστο μοντέλο κοινής ηγεσίας μεταξύ Τουρκίας και Αυστραλίας. Η Τουρκία έχει την προεδρία και την ευθύνη για τη διοργάνωση, ενώ, βάσει της συμφωνίας των δύο χωρών, ο Αυστραλός υπουργός Chris Bowen αναλαμβάνει ως President of Negotiations, με αρμοδιότητα να ηγηθεί των επίσημων διαπραγματεύσεων. Η σχετική συμφωνία εγκρίθηκε στο πλαίσιο της COP30.
Ο Τούρκος υπουργός Murat Kurum είναι ο COP31 President-Designate, ενώ η επίσημη διαδικασία του ΟΗΕ έχει ήδη τοποθετήσει στο επίκεντρο της προετοιμασίας την επιτάχυνση της εφαρμογής των κλιματικών δεσμεύσεων.
Η επιλογή της Αττάλειας έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Πρόκειται για έναν προορισμό που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και ταυτόχρονα βρίσκεται σε μια περιοχή ιδιαίτερα εκτεθειμένη στην άνοδο της θερμοκρασίας, στην ξηρασία και στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Σύμφωνα με ανάλυση της BBVA, η πόλη μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πραγματικό case study για το κατά πόσο η οικονομική ανάπτυξη και ο μαζικός τουρισμός μπορούν να συνυπάρξουν με ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης.
Ο Cenk Demiroğlu, ερευνητής κλιματικής αλλαγής και αναπληρωτής καθηγητής στο Umeå University της Σουηδίας, περιγράφει την Αττάλεια ως έναν «γίγαντα του διεθνούς τουρισμού», με περίπου 700.000 τουριστικές κλίνες, αριθμός που ξεπερνά το ένα εκατομμύριο όταν συνυπολογιστούν οι δεύτερες κατοικίες και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 50% των τουρκικών τουριστικών επιχειρήσεων που έχουν πιστοποίηση από το Global Sustainable Tourism Council (GSTC) βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Αττάλειας. Η πιστοποίηση περιλαμβάνει μεταξύ άλλων απαιτήσεις που συνδέονται με σχέδια κλιματικής προσαρμογής και μείωσης εκπομπών.
Η προσπάθεια αυτή συνυπάρχει, όμως, με μια σημαντική αντίφαση για τον διεθνή τουρισμό: τις αεροπορικές μεταφορές.
Όπως επισημαίνει ο Demiroğlu, ένας προορισμός μπορεί να βελτιώσει δραστικά τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των ξενοδοχείων, των υποδομών και της διαχείρισης αποβλήτων του, αλλά οι συνολικές εκπομπές παραμένουν υψηλές όταν η πρόσβαση εκατομμυρίων επισκεπτών εξαρτάται από αεροπορικά ταξίδια με ορυκτά καύσιμα.
Η Αττάλεια βρίσκεται παράλληλα αντιμέτωπη με αυξανόμενο water stress.
Στην περιοχή Belek, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς γκολφ της Τουρκίας, το έλλειμμα νερού προβλέπεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η BBVA, να αυξηθεί κατά 44% έως τα μέσα του αιώνα, καθώς το κλίμα γίνεται ξηρότερο.
Η εξέλιξη θα μπορούσε να αυξήσει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμους υδάτινους πόρους ανάμεσα στον τουρισμό, στις τοπικές κοινωνίες και σε άλλες οικονομικές δραστηριότητες.
Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση αποτελεί η ακραία ζέστη.
Έρευνα του Demiroğlu δείχνει ότι, σε σενάρια υψηλών εκπομπών, η Αττάλεια θα μπορούσε περίπου έως το 2070 να αντιμετωπίζει επικίνδυνα επίπεδα θερμικού στρες για δύο συνεχόμενους μήνες κάθε χρόνο.
Η μεταβολή αυτή δεν αφορά μόνο την τουριστική ελκυστικότητα του προορισμού. Συνδέεται με την υγεία των κατοίκων και των εργαζομένων, την ενεργειακή ζήτηση για ψύξη, την παραγωγικότητα και την ανάγκη επανασχεδιασμού των αστικών υποδομών.
Στους φυσικούς κινδύνους προστίθενται οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Η BBVA επικαλείται τον Demiroğlu και προηγούμενη έρευνα σύμφωνα με την οποία η Αττάλεια και οι ακτές του Αιγαίου στην Τουρκία αναμένεται να βιώνουν συχνότερα και εντονότερα ακραία γεγονότα πριν ακόμη από τα μέσα του αιώνα.
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας δημιουργεί επιπλέον απειλές όχι μόνο για ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και παράκτιες υποδομές, αλλά και για σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους όπως η Πάταρα και η Φασήλιδα.
Η σχέση πόλεων, κτιρίων, ενέργειας και ανθεκτικότητας έχει ήδη ενσωματωθεί στις προτεραιότητες της COP31. Η προεδρία έχει θέσει τρεις βασικούς στόχους στο πλαίσιο της Global Climate Action Agenda: αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή ζήτηση στο 35% έως το 2035, περιορισμό κατά το ήμισυ του ρυθμού αύξησης των παγκόσμιων αποβλήτων και μείωση κατά τουλάχιστον 25% της έντασης ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων έως το 2035.
Για έναν μεγάλο τουριστικό προορισμό όπως η Αττάλεια, οι συγκεκριμένοι στόχοι συνδέονται άμεσα με τον τρόπο λειτουργίας των ξενοδοχείων, την ηλεκτροκίνηση, την ψύξη των κτιρίων, τα συστήματα διαχείρισης νερού και αποβλήτων και την ενεργειακή υποδομή της πόλης.
Η COP31 επιδιώκει επίσης να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην εφαρμογή λύσεων στην πραγματική οικονομία. Η λογική είναι ότι οι διεθνείς δεσμεύσεις θα πρέπει να μεταφράζονται σε αλλαγές στις πόλεις, στις υποδομές, στα ενεργειακά συστήματα και στις καθημερινές οικονομικές δραστηριότητες.
Η επίσημη προετοιμασία της διάσκεψης έχει ήδη συνδέσει αυτή την ατζέντα με συγκεκριμένους στόχους εφαρμογής, ενώ Τουρκία και Αυστραλία έχουν δηλώσει ότι επιδιώκουν μια διαδικασία που θα επικεντρωθεί σε πρακτικά αποτελέσματα και στην επιτάχυνση της εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Στον τουριστικό κλάδο, η Αττάλεια προσφέρει ένα ιδιαίτερα σαφές παράδειγμα του τι σημαίνει αυτή η μετάβαση. Η περιβαλλοντική πιστοποίηση των ξενοδοχείων, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η διαχείριση αποβλήτων αποτελούν μόνο μέρος της εξίσωσης.
Η πραγματική κλιματική ανθεκτικότητα απαιτεί ταυτόχρονα διαχείριση της λειψυδρίας, προσαρμογή σε υψηλότερες θερμοκρασίες, προστασία των παράκτιων υποδομών, μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές και επενδύσεις σε δίκτυα και καθαρή ενέργεια.
Ο Demiroğlu προειδοποιεί ότι οι ισχυρές σημερινές τουριστικές επιδόσεις δεν πρέπει να οδηγούν σε εφησυχασμό. Σε ένα θερμότερο κλίμα, μπορεί να υπάρξει σημείο στο οποίο ορισμένοι μεσογειακοί προορισμοί θα γίνουν υπερβολικά ζεστοί όχι μόνο για τους επισκέπτες αλλά και για τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εκεί.
Υπό αυτή την έννοια, η COP31 στην Αττάλεια θα πραγματοποιηθεί σε έναν τόπο όπου πολλά από τα ζητήματα που θα συζητηθούν στις αίθουσες της διάσκεψης –από την προσαρμογή και το νερό έως τις καθαρές υποδομές και τη βιωσιμότητα του τουρισμού– αποτελούν ήδη πραγματικούς οικονομικούς και κοινωνικούς κινδύνους.
Το ερώτημα για την πόλη, αλλά και για ολόκληρη τη Μεσόγειο, είναι εάν η επόμενη φάση της πράσινης μετάβασης θα προχωρήσει αρκετά γρήγορα ώστε η τουριστική ανάπτυξη να παραμείνει συμβατή με τις φυσικές αντοχές των ίδιων των προορισμών.
Πηγή: BBVA
Η 31η Διάσκεψη των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή θα πραγματοποιηθεί στο Antalya EXPO Center από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, όπως επιβεβαιώνει η UNFCCC.