Ο κόσμος μπαίνει στο δεύτερο μισό μιας κρίσιμης δεκαετίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα θα πρέπει να μειωθούν σχεδόν κατά 50% έως το 2030 για να συγκρατηθεί η υπερθέρμανση στον 1,5°C.
.
Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες παραμένουν εκτός πορείας, ενώ ο κίνδυνος οπισθοχώρησης μεγαλώνει, παρά ορισμένες απρόσμενες εστίες προόδου.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg News, το 2026 θα καθοριστεί από 14 βασικές τάσεις που αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την πορεία της κλιματικής πολιτικής, της ενέργειας και των αγορών.
Κομβικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η Κίνα, η οποία τον Μάρτιο θα εγκρίνει το νέο πενταετές οικονομικό της σχέδιο. Οι αναλυτές θα εστιάσουν κυρίως στον στόχο για την ένταση άνθρακα – τις εκπομπές ανά μονάδα ΑΕΠ – καθώς η χώρα δεν βρίσκεται εντός τροχιάς σε σχέση με το προηγούμενο σχέδιο του 2020. Το κατά πόσο το Πεκίνο θα επιταχύνει την αποανθρακοποίηση θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τον παγκόσμιο ρόλο της Κίνας σε μια περίοδο διεθνούς υποχώρησης φιλοδοξίας.
Στο διπλωματικό επίπεδο, το ενδιαφέρον στρέφεται στη COP31 που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο. Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν όλη τη χρονιά με στόχο την κατάρτιση οδικών χαρτών για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και την εξάλειψη της αποψίλωσης των δασών, δύο ζητήματα που έμειναν άλυτα στη COP30 στη Βραζιλία. Σημαντικός ενδιάμεσος σταθμός θα είναι η διεθνής διάσκεψη στην Κολομβία τον Απρίλιο για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η πρόσβαση σε φθηνή κινεζική καθαρή τεχνολογία έχει οδηγήσει σε εντυπωσιακές μεταβάσεις. Από τη μαζική εγκατάσταση οικιακών φωτοβολταϊκών στο Μπανγκλαντές και την απομάκρυνση του φυσικού αερίου από το ενεργειακό μείγμα του Πακιστάν, έως την έκρηξη των ηλεκτρικών οχημάτων στην Αιθιοπία, το 2026 αναμένεται να αναδείξει νέα αντίστοιχα παραδείγματα.
Η επενδυτική επιστροφή της κλιματικής τεχνολογίας, που ξεκίνησε το 2025 λόγω της εκρηκτικής ζήτησης ενέργειας από data centers, αναμένεται να συνεχιστεί. Οι επενδύσεις θα κατευθυνθούν τόσο σε ανανεώσιμες πηγές όσο και σε αναβαθμίσεις δικτύων, αποθήκευση ενέργειας και λογισμικό διαχείρισης ισχύος, αν και παραμένουν ερωτήματα για το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να στηρίξει διαρκώς αυτή τη δυναμική.
Η πυρηνική ενέργεια εμφανίζεται ως επόμενος μεγάλος παίκτης, με δεκάδες μικρούς αντιδραστήρες υπό ανάπτυξη και την αμερικανική κυβέρνηση να επιδιώκει επιτάχυνση αδειοδοτήσεων και χρηματοδοτήσεων. Ωστόσο, η φύση του κλάδου σημαίνει ότι τα πρώτα απτά αποτελέσματα θα αργήσουν να φανούν.
Παράλληλα, η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων αναμένεται να «σπάσει στα δύο». Εκτός ΗΠΑ, οι πωλήσεις συνεχίζουν να αυξάνονται, κυρίως λόγω φθηνών κινεζικών μοντέλων από εταιρείες όπως η BYD, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η λήξη επιδοτήσεων και οι εμπορικοί φραγμοί επιβραδύνουν την υιοθέτηση.
Στον αντίποδα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν δύσκολο δρόμο, καθώς περιορίζονται τα φορολογικά κίνητρα και αυξάνονται τα ρυθμιστικά εμπόδια, με εξαίρεση τις μπαταρίες, που εξακολουθούν να στηρίζονται λόγω της ζήτησης από data centers.
Το 2026 θα είναι επίσης χρονιά έντονων πολιτικών και νομικών συγκρούσεων στις ΗΠΑ. Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος αναμένεται να ολοκληρώσει διαδικασία που μπορεί να ανατρέψει τη νομική βάση για τη ρύθμιση των εκπομπών, ενώ το μέλλον της FEMA παραμένει αβέβαιο. Η Καλιφόρνια, από την πλευρά της, ετοιμάζεται να υπερασπιστεί τις κλιματικές της αρμοδιότητες απέναντι στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στο χρηματοπιστωτικό πεδίο, η Νέα Υόρκη εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει κεφάλαια από τη BlackRock λόγω της κλιματικής της στρατηγικής, ενώ η ζήτηση για πιο εξελιγμένα μοντέλα κλιματικού κινδύνου αυξάνεται διεθνώς, την ώρα που στις ΗΠΑ περιορίζονται οι επιστημονικές υποδομές.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι 14 αυτές τάσεις αποτυπώνουν ένα τοπίο γεμάτο αντιφάσεις: επιτάχυνση της τεχνολογίας και των αγορών από τη μία, πολιτική αβεβαιότητα και θεσμική οπισθοχώρηση από την άλλη. Το 2026 αναμένεται να δείξει αν η παγκόσμια κλιματική προσπάθεια μπορεί να αντέξει αυτές τις πιέσεις ή αν θα χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Πηγή: Bloomberg News
Την ώρα που, οι περισσότερες χώρες παραμένουν εκτός πορείας, ενώ ο κίνδυνος οπισθοχώρησης μεγαλώνει.