Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα έφτασε το 2025 η ενεργειακή ανισορροπία του πλανήτη, με τη Γη να απορροφά πολύ περισσότερη θερμότητα από αυτή που εκπέμπει στο διάστημα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO).
.
Η συγκεκριμένη μέτρηση –που ενσωματώθηκε για πρώτη φορά στην ετήσια έκθεση «State of the Climate»– καταδεικνύει ότι ο ρυθμός με τον οποίο η ηλιακή ακτινοβολία «παγιδεύεται» στο σύστημα της Γης έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία 20 χρόνια, καθώς τα αέρια του θερμοκηπίου συνεχίζουν να συσσωρεύονται.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η εισερχόμενη ηλιακή ενέργεια ισορροπεί με την εξερχόμενη θερμότητα. Ωστόσο, η ισορροπία αυτή έχει πλέον διαταραχθεί, όπως προκύπτει από δορυφορικά δεδομένα από το 2000 και από μετρήσεις σε ξηρά, πάγους και θάλασσες που καταγράφονται από το 1960.
Οι ωκεανοί λειτουργούν ως βασικός «απορροφητής» της επιπλέον θερμότητας, συγκεντρώνοντας περίπου το 91% της ενέργειας. Το υπόλοιπο κατανέμεται στη στεριά (5%), στους πάγους (3%) και στην ατμόσφαιρα (1%).
Η περίοδος 2015–2025 καταγράφεται ως η θερμότερη από την έναρξη των μετρήσεων, με τη θερμότητα και την οξίνιση των ωκεανών να φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ συνεχίζεται η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η υποχώρηση των παγετώνων.
Το 2025, η θερμική ενέργεια στους ωκεανούς κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2024. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η θέρμανση δεν περιορίζεται πλέον στην επιφάνεια, αλλά διεισδύει σε βαθύτερα στρώματα.
Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος της θερμότητας «παγιδεύεται» σε βάθη των ωκεανών για χρονικές περιόδους που μπορεί να φτάσουν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια, ενισχύοντας τη μακροχρόνια επίδραση της κλιματικής αλλαγής.
Η αύξηση της θερμικής ενέργειας μετράται σε ζετατζάουλ (zettajoules), με τα δεδομένα να δείχνουν ότι από το 2005 προστίθενται ετησίως πάνω από 11 ZJ θερμότητας – ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 18 φορές τη συνολική ετήσια κατανάλωση ενέργειας της ανθρωπότητας. Μόνο η αύξηση του 2025 εκτιμάται ότι ισοδυναμεί με περίπου 39 φορές την ετήσια ανθρώπινη κατανάλωση ενέργειας.
Πέρα από τα αέρια του θερμοκηπίου, οι επιστήμονες εντοπίζουν και άλλους παράγοντες που ενισχύουν την ενεργειακή ανισορροπία: τη μείωση των αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα, τη μικρότερη αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας λόγω απώλειας πάγων, καθώς και τη μειωμένη εκπομπή θερμότητας προς το διάστημα.
Παράλληλα, αξιωματούχοι του WMO επισημαίνουν ότι, παρά τις ανησυχίες για περικοπές στη χρηματοδότηση της κλιματικής έρευνας, η ζήτηση για αξιόπιστα δεδομένα και επιστημονική πληροφόρηση όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά αυξάνεται.
Η επιτάχυνση της ενεργειακής ανισορροπίας της Γης ενισχύει τις ανησυχίες για την ένταση και τη διάρκεια των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, με τους ωκεανούς να λειτουργούν ως κρίσιμος αλλά όχι ανεξάντλητος «απορροφητής» της πλεονάζουσας θερμότητας.
Πηγή: Financial Times.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η εισερχόμενη ηλιακή ενέργεια ισορροπεί με την εξερχόμενη θερμότητα.