Αυξημένη διάθεση για επενδύσεις στη βιωσιμότητα, αλλά σημαντικά κενά στην υλοποίηση καταγράφει η νέα έρευνα της Deloitte Ελλάδος «C-suite Sustainability Survey Greece 2026». Το 63% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν σχεδιάζει να αυξήσει τις σχετικές δαπάνες μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ωστόσο μόλις το 16% διαθέτει κοστολογημένο σχέδιο που συνδέει τους στόχους βιωσιμότητας με τον οικονομικό προγραμματισμό, την κατανομή κεφαλαίων και συγκεκριμένες ευθύνες της διοίκησης.
.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 με τη συμμετοχή περισσότερων από 65 ανώτατων στελεχών, αναδεικνύει και το βασικό εμπόδιο αυτής της μετάβασης: το 57% επικαλείται χρηματοοικονομικούς περιορισμούς, έναντι μόλις 16% διεθνώς. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις του ελληνικού δείγματος εμφανίζονται περισσότερο προσανατολισμένες στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στη μείωση του λειτουργικού κόστους, ενώ η αξιοποίηση της βιωσιμότητας για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου παραμένει λιγότερο διαδεδομένη.
Η σύγκριση με τα αποτελέσματα της ετήσιας παγκόσμιας έρευνας της Deloitte αποτυπώνει πού προχωρούν οι ελληνικές επιχειρήσεις και πού εξακολουθούν να απέχουν: από την ενσωμάτωση του ESG στη στρατηγική μέχρι την κλιματική προσαρμογή και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.
Περισσότερες επενδύσεις, με βασικό εμπόδιο το κόστος
Κατά τους προηγούμενους 12 μήνες, το 53% των επιχειρήσεων του ελληνικού δείγματος αύξησε τις επενδύσεις βιωσιμότητας, έναντι 78% διεθνώς. Παράλληλα, το 44% τις διατήρησε περίπου στα ίδια επίπεδα, ποσοστό υπερδιπλάσιο του αντίστοιχου παγκόσμιου, που διαμορφώθηκε στο 20%.
Για το επόμενο δωδεκάμηνο, οι προθέσεις εμφανίζονται ενισχυμένες: το 63% αναμένει αύξηση των δαπανών, με το 26% να προβλέπει σημαντική και το 37% μικρότερη άνοδο. Πρόκειται, ωστόσο, για προγραμματισμένες κινήσεις, των οποίων η υλοποίηση θα κριθεί και από τη δυνατότητα εξασφάλισης πόρων.
Οι χρηματοοικονομικοί περιορισμοί αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόδιο για το 57% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα, έναντι μόλις 16% διεθνώς. Η διαφορά δείχνει πόσο μεγαλύτερο βάρος έχει το κόστος στην ελληνική επιχειρηματική ατζέντα βιωσιμότητας.
Ακολουθούν οι περιορισμένες εσωτερικές δυνατότητες και πόροι, με 28%, ενώ η κανονιστική αβεβαιότητα, η περιορισμένη ζήτηση από την αγορά και οι περιορισμοί στην αλυσίδα αξίας συγκεντρώνουν από 21%.
Παρά το χρηματοδοτικό εμπόδιο, μόλις το 13% αναφέρει τη διαθεσιμότητα επιχορηγήσεων, κινήτρων ή ευνοϊκής χρηματοδότησης μεταξύ των παραγόντων με τη μεγαλύτερη επιρροή στην τελική επενδυτική απόφαση. Αντίθετα, κυριαρχούν η μακροπρόθεσμη οικονομική απόδοση και η αξία της επιχείρησης, με 46%.
Από τη στρατηγική στο κοστολογημένο σχέδιο
Το 31% των στελεχών δηλώνει ότι η βιωσιμότητα είναι ενσωματωμένη στην εταιρική στρατηγική, στην κατανομή κεφαλαίων, στη διαχείριση κινδύνων και στην παρακολούθηση επιδόσεων. Το αντίστοιχο ποσοστό διεθνώς φτάνει το 47%.
Την ίδια στιγμή, το 27% υλοποιεί επιλεγμένες λειτουργικές παρεμβάσεις ή δράσεις αποδοτικότητας, διατηρώντας τη βιωσιμότητα σε μεγάλο βαθμό χωριστά από τον πυρήνα της στρατηγικής του. Μόλις το 6% αναφέρει ότι η βιωσιμότητα συμβάλλει στον μετασχηματισμό προϊόντων, υπηρεσιών, χαρτοφυλακίου ή επιχειρηματικού μοντέλου, έναντι 18% παγκοσμίως.
Η απόσταση γίνεται σαφέστερη όταν η συζήτηση περνά στους στόχους και στην εφαρμογή τους. Το 20% δεν έχει θεσπίσει επίσημους στόχους βιωσιμότητας, ενώ το 21% έχει θέσει στόχους χωρίς να έχει ολοκληρώσει το αναλυτικό πλάνο υλοποίησης. Ένα ακόμη 13% βρίσκεται στη διαδικασία διαμόρφωσης στόχων.
Από την άλλη πλευρά, το 29% διαθέτει σχέδιο με καθορισμένες δράσεις, ορόσημα και αρμοδιότητες. Το πιο ολοκληρωμένο στάδιο, όμως —ένα κοστολογημένο πλάνο που συνδέεται με τον οικονομικό σχεδιασμό και την παρακολούθηση των επιδόσεων— αφορά μόλις το 16%.
Οι δράσεις που έχουν ήδη αναληφθεί αποτυπώνουν αυτή την έμφαση στη λειτουργική βελτίωση. Το 63% εφαρμόζει μέτρα αποδοτικότητας για τη μείωση των λειτουργικών εκπομπών και το 53% εκπαιδεύει το προσωπικό σε θέματα ESG και βιωσιμότητας. Αντίθετα, η ανάπτυξη νέων βιώσιμων προϊόντων ή υπηρεσιών περιορίζεται στο 21%, έναντι 29% διεθνώς.
Η κλιματική προσαρμογή χαμηλότερα στην ατζέντα
Σημαντική απόκλιση από τη διεθνή εικόνα εμφανίζεται και στην εκτίμηση των μελλοντικών επιπτώσεων. Το 29% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα αναμένει σημαντική ή πολύ σημαντική επίδραση της κλιματικής αλλαγής και άλλων ουσιωδών ζητημάτων βιωσιμότητας στη στρατηγική, στη λειτουργία ή στις οικονομικές επιδόσεις του μέσα στην επόμενη τριετία. Διεθνώς, το ποσοστό φτάνει το 63%.
Η πλειονότητα των ελληνικών απαντήσεων, σε ποσοστό 61%, τοποθετεί την αναμενόμενη επίδραση σε μέτριο επίπεδο. Η απόκλιση δεν αποδεικνύει από μόνη της χαμηλότερη έκθεση σε κινδύνους. Όπως επισημαίνει η έκθεση, μπορεί να αντανακλά είτε διαφορές στην πραγματική έκθεση είτε διαφορετική αντίληψη του κινδύνου.
Στο επίπεδο των άμεσων επιχειρησιακών πιέσεων, πάντως, η εικόνα είναι συγκεκριμένη: το 77% αναδεικνύει τις τιμές ενέργειας, τη διαθεσιμότητα πόρων και το λειτουργικό κόστος ως κρίσιμα ζητήματα. Ακολουθούν οι απαιτήσεις βιωσιμότητας για κανονιστική συμμόρφωση, αναφορές και δέουσα επιμέλεια στην αλυσίδα αξίας, με 53%, και οι κλιματικοί κίνδυνοι, η απανθρακοποίηση και η ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας, με 47%.
Ωστόσο, μόλις το 13% έχει προχωρήσει σε αναδιαμόρφωση λειτουργιών, υποδομών ή εφοδιαστικής αλυσίδας για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ακραία καιρικά φαινόμενα, έναντι 31% διεθνώς. Παράλληλα, πλήρη ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας στις διαδικασίες εταιρικής διαχείρισης κινδύνων δηλώνει το 26%, ενώ το 48% αναφέρει μερική ενσωμάτωση.
Η φήμη αποδίδει, η ανάπτυξη παραμένει ζητούμενο
Τα οφέλη που αναγνωρίζουν συχνότερα οι επιχειρήσεις αφορούν τη σχέση τους με την αγορά και την ανθεκτικότητά τους. Η ικανοποίηση πελατών, η αναγνωρισιμότητα και η εταιρική φήμη συγκεντρώνουν το 62% των απαντήσεων, ενώ η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και η επιχειρησιακή συνέχεια το 34%.
Το 30% αναφέρει ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και καλύτερη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, ενώ το 28% εξοικονόμηση κόστους ή βελτίωση λειτουργικών περιθωρίων.
Μόλις το 11%, όμως, αναγνωρίζει αύξηση εσόδων ή πρόσβαση σε νέες αγορές ως ένα από τα σημαντικότερα οφέλη των πρωτοβουλιών βιωσιμότητας. Επιπλέον, το 10% δηλώνει ότι τα οφέλη δεν έχουν ακόμη προκύψει ή μετρηθεί.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σύνδεση του ESG με την εμπορική ανάπτυξη παραμένει λιγότερο ορατή από τη συμβολή του στη φήμη και στη λειτουργική σταθερότητα. Δεν επιτρέπουν, ωστόσο, να διαχωριστεί πλήρως σε ποιες περιπτώσεις τα οικονομικά οφέλη απουσιάζουν και σε ποιες δεν έχουν αποτυπωθεί επαρκώς.
Στο μεταξύ, η ισχυρότερη εξωτερική πίεση προέρχεται από τις ρυθμιστικές αρχές και την κυβέρνηση: το 74% αναφέρει μέτρια έως μεγάλη πίεση από αυτές τις πλευρές. Ακολουθούν τα διοικητικά συμβούλια και η διοίκηση, με 69%, και οι μέτοχοι και επενδυτές, με 64%.
Η τεχνητή νοημοσύνη στην κορυφή, τα δεδομένα ακόμη στο Excel
Η ψηφιακή τεχνολογία, η ανάλυση δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν την υψηλότερη προτεραιότητα βιωσιμότητας για την επόμενη τριετία, συγκεντρώνοντας το 58% των απαντήσεων. Ακολουθούν τα δεδομένα βιωσιμότητας, η μέτρηση, οι αναφορές και η διασφάλιση, με 55%.
Η σημερινή υποδομή, όμως, απέχει από αυτή τη φιλοδοξία. Το 26% εξακολουθεί να παρακολουθεί τα δεδομένα βιωσιμότητας κυρίως μέσω υπολογιστικών φύλλων, ενώ το 21% δεν χρησιμοποιεί επίσημα ψηφιακά εργαλεία για αυτόν τον σκοπό. Συνολικά, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις του δείγματος παραμένουν σε αυτές τις δύο κατηγορίες.
Μόλις το 3% δηλώνει ότι έχει ενσωματώσει σε ευρεία κλίμακα δεδομένα, ψηφιακή τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη για τη βιωσιμότητα, συνδέοντάς τα με στρατηγικές και λειτουργικές αποφάσεις.
Εδώ βρίσκεται και ένα από τα βασικά στοιχήματα της επόμενης περιόδου: οι αυξημένες επενδυτικές προθέσεις να μετατραπούν σε αξιόπιστα δεδομένα, κοστολογημένες δράσεις και αποτελέσματα που μπορούν να μετρηθούν. Η έρευνα δείχνει ότι η διάθεση για περισσότερες δαπάνες υπάρχει. Η οργανωτική ετοιμότητα για να αξιοποιηθούν παραμένει άνιση.
Το 63% των επιχειρήσεων της έρευνας «C-suite Sustainability Survey Greece 2026» σχεδιάζει να αυξήσει τις δαπάνες βιωσιμότητας, αλλά μόλις το 16% διαθέτει κοστολογημένο πλάνο συνδεδεμένο με τον οικονομικό σχεδιασμό. Πού εντοπίζονται οι μεγαλύτερες αποστάσεις από τη διεθνή αγορά.