Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνει κοινό μέτωπο ενόψει των δύο μεγάλων διασκέψεων του ΟΗΕ για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, με το Συμβούλιο να εγκρίνει δύο σειρές συμπερασμάτων που καθορίζουν τις βασικές διαπραγματευτικές προτεραιότητες της ΕΕ για την COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας και την COP17 στο Γερεβάν της Αρμενίας.
.
Κοινός παρονομαστής των δύο θέσεων είναι η ανάγκη μετάβασης από τις δεσμεύσεις στην εφαρμογή. Η ΕΕ δηλώνει ότι θα επιμείνει σε ταχεία, επιστημονικά τεκμηριωμένη δράση και σε ισχυρό πολυμερές πλαίσιο, τόσο για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης όσο και για την ανακοπή της απώλειας βιοποικιλότητας.
COP31: Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι το 1,5°C πιθανότατα θα ξεπεραστεί
Στην κλιματική ατζέντα, οι υπουργοί της ΕΕ αναγνωρίζουν ότι ο στόχος του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού είναι πιθανό να ξεπεραστεί προσωρινά. Η ευρωπαϊκή θέση, ωστόσο, επιμένει ότι κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού πρέπει να αποφευχθεί και ότι η καλύτερη διαθέσιμη πορεία είναι πλέον το λεγόμενο “overshoot-peak-decline”: προσωρινή υπέρβαση, κορύφωση της θέρμανσης και στη συνέχεια μείωση ώστε η αύξηση της θερμοκρασίας να επανέλθει κάτω από 1,5°C έως το τέλος του αιώνα.
Η ΕΕ θέλει η COP31 να αποτελέσει σημείο καμπής στην εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού. Στο πλαίσιο αυτό, θα πιέσει για ουσιαστική εφαρμογή των Nationally Determined Contributions (NDCs) και για άμεση υποβολή όσων εθνικών σχεδίων εξακολουθούν να εκκρεμούν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα αποτελέσματα του πρώτου Global Stocktake, με την Ένωση να επαναφέρει στο επίκεντρο τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και την επιτάχυνση της καθαρής ενεργειακής μετάβασης. Η clean electrification αναφέρεται ως βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής.
Η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα παραμένει στον πυρήνα
Η θέση της ΕΕ είναι ότι η COP31 πρέπει να προσφέρει ουσιαστικό χώρο για συζήτηση των mitigation efforts και να προετοιμάσει το έδαφος για το δεύτερο Global Stocktake.
Ο Ιρλανδός υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος Ντάρα Ο'Μπράιεν υπογράμμισε ότι η COP31 πρέπει να μετατρέψει τις δεσμεύσεις σε απτά αποτελέσματα, σημειώνοντας ότι η ΕΕ προτίθεται να επιμείνει τόσο στη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα όσο και στην επιτάχυνση της καθαρής ενέργειας.
Η ευρωπαϊκή θέση αντιμετωπίζει παράλληλα την climate resilience ως προϋπόθεση για ασφαλείς και βιώσιμες κοινωνίες και οικονομίες. Mitigation και adaptation παρουσιάζονται ως συμπληρωματικές και εξίσου αναγκαίες διαστάσεις της κλιματικής πολιτικής.
COP17: Στόχος η προστασία του 30% γης και θάλασσας έως το 2030
Στο μέτωπο της βιοποικιλότητας, η ΕΕ θα επιχειρήσει να επιταχύνει την εφαρμογή του Global Biodiversity Framework, το οποίο συμφωνήθηκε στην COP15 το 2022.
Κεντρικός στόχος παραμένει η προστασία τουλάχιστον 30% της χερσαίας και θαλάσσιας έκτασης έως το 2030, με την Ένωση να ζητά ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας σε όλες τις πολιτικές και όλους τους οικονομικούς κλάδους.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση δεν περιορίζεται στην προστασία οικοσυστημάτων μέσω περιβαλλοντικής πολιτικής. Το Συμβούλιο ζητά το biodiversity mainstreaming να περάσει στην οικονομία, στις επενδύσεις και στις δημόσιες πολιτικές, ώστε η απώλεια φυσικού κεφαλαίου να αντιμετωπίζεται ως οριζόντιο ζήτημα.
Περισσότερη δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση για τη φύση
Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης την αύξηση τόσο της δημόσιας όσο και της ιδιωτικής χρηματοδότησης για την προστασία της βιοποικιλότητας.
Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται και καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα high-integrity nature credits, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν υψηλά πρότυπα ακεραιότητας και μπορούν να συνεισφέρουν σε πραγματικά αποτελέσματα για τη φύση.
Ο Ιρλανδός υφυπουργός για τη Φύση, την Πολιτιστική Κληρονομιά και τη Βιοποικιλότητα Κρίστοφερ Ο'Σάλιβαν τόνισε ότι η ΕΕ δεν προτίθεται να δεχθεί χαμηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας από εκείνο που έχει ήδη συμφωνηθεί στο παγκόσμιο πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα.
Το πολυμερές σύστημα ως κοινή γραμμή
Ένα ακόμη κεντρικό στοιχείο της ευρωπαϊκής θέσης είναι η υπεράσπιση του πολυμερούς συστήματος.
Το Συμβούλιο υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο τόσο της Σύμβασης-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή όσο και της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής συνεργασία αντιμετωπίζει αυξανόμενες γεωπολιτικές πιέσεις.
Η ΕΕ επιδιώκει έτσι να συνδέσει τις δύο ατζέντες: κλίμα και βιοποικιλότητα δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως ξεχωριστές κρίσεις, αλλά ως αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν κοινές πολιτικές, χρηματοδότηση και διεθνή συνεργασία.
Η COP31 θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια από 9 έως 20 Νοεμβρίου 2026, ενώ η COP17 για τη βιοποικιλότητα θα διεξαχθεί στο Γερεβάν από 19 έως 30 Οκτωβρίου 2026. Στις 9 Οκτωβρίου, το Συμβούλιο είχε επίσης εγκρίνει ξεχωριστά συμπεράσματα για το climate finance, τα οποία συμπληρώνουν τη γενική διαπραγματευτική θέση της ΕΕ για την COP31.
Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης την αύξηση τόσο της δημόσιας όσο και της ιδιωτικής χρηματοδότησης για την προστασία της βιοποικιλότητας.