FTSE Russell: Επιστρέφει δυναμικά η βιώσιμη επένδυση – Το 84% των asset owners ενσωματώνει κριτήρια βιωσιμότητας

Η βιώσιμη επένδυση επιστρέφει κοντά στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας πενταετίας, παρά τη μεταβλητότητα των αγορών, την πολιτική αβεβαιότητα και την υποχώρηση της δημόσιας συζήτησης γύρω από το ESG. Σύμφωνα με την ένατη ετήσια έρευνα της FTSE Russell, το 84% των asset owners δηλώνει ότι ενσωματώνει πλέον, με κάποια μορφή, παράγοντες βιωσιμότητας στην επενδυτική του στρατηγική, έναντι 73% το 2025.

.

Η έρευνα Ninth Annual Sustainable Investment Asset Owner Survey 2026, με τίτλο Sustainable investment: Growth despite the headwinds, βασίζεται σε απαντήσεις 402 asset owners από 24 χώρες σε Ασία-Ειρηνικό, EMEA και Βόρεια Αμερική. Μεταξύ των συμμετεχόντων περιλαμβάνονται συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικοί και sovereign wealth funds, endowments, foundations και family offices. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η βιωσιμότητα μετατρέπεται σταδιακά από ξεχωριστή επενδυτική στρατηγική σε στοιχείο της καθημερινής διαχείρισης χαρτοφυλακίων και του risk management.

Στο 84% η υιοθέτηση – Κοντά στο ρεκόρ του 2022

Το ποσοστό των επενδυτών που ενσωματώνουν παράγοντες βιωσιμότητας στην επενδυτική τους στρατηγική αυξήθηκε στο 84% το 2026, από 73% το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για άνοδο 11 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε ένα έτος και για επίπεδο μόλις δύο μονάδες χαμηλότερο από το ιστορικό υψηλό του 86% που είχε καταγραφεί το 2022. Ένα επιπλέον 15% των ερωτηθέντων εξετάζει αυτή τη στιγμή εάν θα προχωρήσει στην εφαρμογή σχετικών στρατηγικών. Η FTSE Russell σημειώνει ότι η υποχώρηση που είχε καταγραφεί μετά το 2022 φαίνεται να αντιστρέφεται, με τη βιώσιμη επένδυση να ενσωματώνεται πιο βαθιά στις καθημερινές επενδυτικές αποφάσεις.

Το 85% σχεδιάζει ακόμη μεγαλύτερη εφαρμογή

Η τάση αναμένεται να συνεχιστεί. Το 85% των asset owners δηλώνει ότι μέσα στα επόμενα ένα έως τρία χρόνια θα αυξήσει είτε τον βαθμό στον οποίο λαμβάνει υπόψη παράγοντες βιωσιμότητας είτε τη χρήση βιώσιμων επενδυτικών προϊόντων. Το υπόλοιπο 15% αναμένει ότι η εφαρμογή θα παραμείνει σταθερή, ενώ κανένας από τους συμμετέχοντες δεν προβλέπει μείωση.

Η ενσωμάτωση επεκτείνεται επίσης σε μεγαλύτερο μέρος των χαρτοφυλακίων. Το ποσοστό των asset owners που εφαρμόζει κριτήρια βιωσιμότητας σε περισσότερο από το 50% των περιουσιακών του στοιχείων αυξήθηκε από 26% το 2025 σε 51% το 2026. Παράλληλα, το 11% δηλώνει πλέον ότι διαχειρίζεται το σύνολο του χαρτοφυλακίου του λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους βιωσιμότητας.

Ο κλιματικός κίνδυνος ανεβαίνει στην επενδυτική ατζέντα

Η ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενισχύεται αισθητά. Το 86% των asset owners κατατάσσει πλέον τον κλιματικό κίνδυνο στα υψηλά επίπεδα ανησυχίας, ενώ ένας στους τέσσερις τον βαθμολογεί με 10 στα 10 ως προς την πιθανή επίδρασή του στις επενδύσεις. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 11% το 2025. Παράλληλα, το 52% των asset owners λαμβάνει πλέον υπόψη τον κλιματικό κίνδυνο στις διαδικασίες στρατηγικής κατανομής περιουσιακών στοιχείων, έναντι 36% έναν χρόνο νωρίτερα.

Ο φυσικός κλιματικός κίνδυνος στο 26%

Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η προσοχή στον φυσικό κλιματικό κίνδυνο και στην προσαρμογή. Το 26% των επενδυτών χαρακτηρίζει πλέον τον φυσικό κλιματικό κίνδυνο και την προσαρμογή ως βασική προτεραιότητα βιωσιμότητας, από 19% το 2025. Η κλιματική μετάβαση βρίσκεται ακόμη υψηλότερα, στο 31%, έναντι 26% πέρυσι. Η μεγαλύτερη μεταβολή, ωστόσο, αφορά τη διακυβέρνηση.

Η διακυβέρνηση περνά στην πρώτη θέση

Η κατηγορία governance, tax and shareholder rights αποτελεί πλέον τη συχνότερα αναφερόμενη προτεραιότητα βιωσιμότητας, με ποσοστό 32%, έναντι μόλις 18% το 2025. Η FTSE Russell συνδέει την εξέλιξη με τις ανησυχίες γύρω από τα πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης, τα δικαιώματα των μετόχων και την άνοδο νέων μεγάλων επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Στις υπόλοιπες προτεραιότητες, το 29% αναφέρει κοινωνικά ζητήματα, ανθρώπινα δικαιώματα και ανθρώπινο κεφάλαιο, το 28% διαφορετικότητα και συμπερίληψη, το 24% νερό, ρύπανση και φυσικούς πόρους και το 22% βιοποικιλότητα και φυσικό κεφάλαιο.

Τεχνητή νοημοσύνη και υγεία μπαίνουν στο ESG

Η έρευνα εξέτασε για πρώτη φορά και νέες κατηγορίες κινδύνων. Το 25% των asset owners θεωρεί θέματα υγείας και healthcare σημαντική προτεραιότητα βιωσιμότητας, ενώ το 24% αναφέρει κινδύνους που συνδέονται με την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα τρόφιμα αναφέρονται από το 19%. Η FTSE Russell επισημαίνει, πάντως, ότι μέρος των επενδυτών που αναγνωρίζει τα συγκεκριμένα ζητήματα ως σημαντικά δεν έχει ακόμη αναπτύξει οργανωμένη απάντηση.

Λιγότερο engagement, περισσότερη αποεπένδυση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή στάσης απέναντι στις εταιρείες υψηλών εκπομπών. Η πλειονότητα των asset owners εξακολουθεί να προτιμά τη συνεργασία και την άσκηση πίεσης προς εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου και εξόρυξης ώστε να μεταβούν σε επιχειρηματικά μοντέλα χαμηλότερων εκπομπών. Ωστόσο, το ποσοστό όσων προτιμούν το engagement μειώθηκε στο 60%, από 67% το 2025. Αντίθετα, όσοι τάσσονται υπέρ της αποεπένδυσης από υψηλού άνθρακα περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν στο 30%, από 21% ένα χρόνο νωρίτερα. Ένα επιπλέον 10% δηλώνει ανοικτό και στις δύο προσεγγίσεις.

Η έρευνα σημειώνει ότι η μετατόπιση μπορεί να συνδέεται τόσο με την επιθυμία απλοποίησης των στρατηγικών βιώσιμης επένδυσης όσο και με τα αποτελέσματα που έχουν μέχρι σήμερα οι πολιτικές engagement σε κλάδους υψηλών εκπομπών.

ESG integration και θεματικές επενδύσεις παραμένουν ψηλά

Οι πιο διαδεδομένες επενδυτικές προσεγγίσεις παραμένουν η θεματική ESG επένδυση και η ενσωμάτωση ESG παραγόντων. Το 54% χρησιμοποιεί thematic ESG investing και το 49% ESG integration. Οι αποκλεισμοί χρησιμοποιούνται από το 47%, οι πράσινες επενδύσεις επίσης από 47%, το impact investing από 46% και οι στρατηγικές που επικεντρώνονται στον κλιματικό κίνδυνο από 45%. Η αποεπένδυση από ορυκτά καύσιμα ή άλλες δραστηριότητες υψηλού άνθρακα εφαρμόζεται από το 33% των συμμετεχόντων.

Οι εισηγμένες μετοχές στην πρώτη γραμμή

Οι εισηγμένες μετοχές παραμένουν η κατηγορία περιουσιακών στοιχείων όπου η βιώσιμη επένδυση έχει προχωρήσει περισσότερο. Το 59% των asset owners εφαρμόζει κριτήρια βιωσιμότητας σε public equities. Σημαντική άνοδος καταγράφεται, όμως, και στα private equity, όπου το ποσοστό αυξήθηκε στο 57% από 45%, ένδειξη ότι οι πρακτικές βιώσιμης επένδυσης μεταφέρονται σταδιακά και στις ιδιωτικές αγορές. Η εφαρμογή διαμορφώνεται στο 55% για multi-asset χαρτοφυλάκια, 54% για fixed income, 51% για υποδομές, 45% για ιδιωτικά ακίνητα και 43% για εισηγμένο real estate.

Το greenwashing υποχωρεί ως βασικό εμπόδιο

Μία από τις σημαντικότερες μεταβολές αφορά τα εμπόδια που αναφέρουν οι επενδυτές. Οι ανησυχίες για τον reputational risk του greenwashing μειώθηκαν στο 22%, από 37% το 2025, ενώ το πρόβλημα της διαθεσιμότητας ESG δεδομένων περιορίστηκε στο 25%, από 36%. Αντίθετα, στην κορυφή των εμποδίων περνά πλέον η ποιότητα και η συνέπεια των εταιρικών αναφορών και γνωστοποιήσεων, την οποία αναφέρει το 33% των ερωτηθέντων, από 31% πέρυσι. Οι κανονιστικοί ή fiduciary περιορισμοί αναφέρονται από το 27%, ενώ οι ανησυχίες για το κόστος εφαρμογής αυξάνονται.

Η απόδοση ανησυχεί λιγότερο τους επενδυτές

Την ίδια στιγμή, μειώνεται η ανησυχία ότι η βιώσιμη επένδυση μπορεί να επιβαρύνει τις αποδόσεις. Το ποσοστό των asset owners που θεωρεί τη χρηματοοικονομική απόδοση εμπόδιο στην εφαρμογή βιώσιμων επενδυτικών στρατηγικών υποχώρησε στο 19%, από 27% το 2025. Παράλληλα, το 47% των asset owners δηλώνει ότι επιδιώκει βιώσιμες επενδύσεις και με στόχο καλύτερες αποδόσεις χαρτοφυλακίου, έναντι 41% το προηγούμενο έτος. Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι περισσότεροι επενδυτές θεωρούν πλέον πως οι εταιρείες με ισχυρότερες πρακτικές βιωσιμότητας ή κλιματικής διαχείρισης μπορούν να παρουσιάζουν προτιμότερα επενδυτικά χαρακτηριστικά.

Η ρύθμιση από εμπόδιο γίνεται εργαλείο

Αλλάζει και η αντίληψη για τη ρύθμιση. Το 36% των asset owners θεωρεί πλέον το κανονιστικό πλαίσιο πιθανό καταλύτη για τη βιώσιμη επένδυση, έναντι μόλις 22% το 2025. Την ίδια στιγμή, περίπου το ίδιο ποσοστό με πέρυσι εξακολουθεί να θεωρεί τους κανονιστικούς ή fiduciary περιορισμούς εμπόδιο: 27% έναντι 28%.

Μεγαλύτερη στροφή σε παθητικές λύσεις

Η έρευνα εντοπίζει και αύξηση της χρήσης passive investment solutions για βιώσιμες στρατηγικές. Οι εξωτερικά διαχειριζόμενες ενεργές στρατηγικές παραμένουν η συχνότερη επιλογή, αλλά το ποσοστό τους υποχώρησε στο 70% από 80%. Παράλληλα, η χρήση custom sustainable investment indices αυξήθηκε στο 35%, από 21% το 2025, δείχνοντας μεγαλύτερη ζήτηση για εξατομικευμένες λύσεις βιώσιμης επένδυσης.

Η FTSE Russell καταλήγει ότι η βιώσιμη επένδυση μπορεί να είναι λιγότερο ορατή στον δημόσιο διάλογο σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας, όμως πλέον έχει ενσωματωθεί βαθύτερα στην επενδυτική διαχείριση. Όλοι οι asset owners που συμμετείχαν στην έρευνα είτε εφαρμόζουν ήδη πρακτικές βιώσιμης επένδυσης είτε εξετάζουν το ενδεχόμενο να το κάνουν.

Πηγή: FTSE Russell