Η βιωσιμότητα έχει εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο της στρατηγικής επικοινωνίας της βιομηχανίας μόδας. Ωστόσο, νέα ευρωπαϊκή ανάλυση δείχνει ότι η απόσταση μεταξύ των δημόσιων δεσμεύσεων και των πραγματικών αποτελεσμάτων παραμένει σημαντική.
.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από τη Deutsche Welle για λογαριασμό του European Data Journalism Network (EDJNet), εξέτασε 468 δεσμεύσεις βιωσιμότητας που είχαν αναλάβει 17 μεγάλες εταιρείες ένδυσης στην Ευρώπη.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, έως το 2024, μόνο περίπου οι μισοί στόχοι που είχαν συγκεκριμένη προθεσμία είχαν επιτευχθεί. Αντίθετα, σχεδόν ένας στους τρεις δεν υλοποιήθηκε, ενώ για το υπόλοιπο ποσοστό δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία ώστε να αξιολογηθεί η πρόοδος.
Οι περισσότεροι στόχοι μεταφέρονται στο 2030 και το 2050
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης αφορά το χρονοδιάγραμμα των εταιρικών δεσμεύσεων.
Περίπου το ένα τρίτο όλων των περιβαλλοντικών στόχων έχει προθεσμία μετά το 2025, με τις περισσότερες δεσμεύσεις να μεταφέρονται είτε στο 2030, χρονιά-ορόσημο για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, είτε ακόμη αργότερα, στο 2050, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όσο πιο μακρινός είναι ο χρονικός ορίζοντας, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τους καταναλωτές, τους επενδυτές και τις εποπτικές αρχές να αξιολογήσουν εάν οι εταιρείες κινούνται πράγματι προς την κατεύθυνση που υπόσχονται.
Διαφορετική στρατηγική ανά κατηγορία εταιρειών
Η μελέτη εντοπίζει διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους τμημάτων της αγοράς.
Οι εταιρείες fast fashion, οι αθλητικές μάρκες και οι επιχειρήσεις μαζικής αγοράς εμφανίζονται να υιοθετούν συχνότερα βραχυπρόθεσμους στόχους, οι οποίοι μπορούν να αξιολογηθούν σχετικά σύντομα.
Αντίθετα, οι οίκοι πολυτελείας βασίζονται περισσότερο σε δεσμεύσεις με μακροχρόνιο ορίζοντα, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη σημερινή επαλήθευση της προόδου τους.
Η μόδα παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυντική για το περιβάλλον
Η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του σημαντικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος της βιομηχανίας ένδυσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ανάλυση, ο κλάδος ευθύνεται για περίπου 2% έως 7% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ η παραγωγή ινών, η βαφή και η επεξεργασία των υφασμάτων συνδέονται με υψηλή κατανάλωση νερού και χρήση χημικών ουσιών.
Παράλληλα, το μοντέλο της γρήγορης μόδας (fast fashion) ενισχύει την υπερπαραγωγή φθηνών ενδυμάτων, αυξάνοντας τα απόβλητα, τη ρύπανση των υδάτων και τις πιέσεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αυστηρότεροι κανόνες κατά του greenwashing
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει τις ατεκμηρίωτες περιβαλλοντικές δηλώσεις μέσω νέων κανονιστικών παρεμβάσεων.
Η Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD) ήδη αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις διαφάνειας για τις επιχειρήσεις, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2026 τίθεται σε εφαρμογή η οδηγία Empowering Consumers for the Green Transition, η οποία ενισχύει το πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών απέναντι στο greenwashing.
Μεταξύ άλλων, γενικοί χαρακτηρισμοί όπως «οικολογικό», «φιλικό προς το περιβάλλον» ή «βιώσιμο» θα μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο εφόσον τεκμηριώνονται με επαληθεύσιμα στοιχεία.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν αξιόπιστο σχέδιο για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων κλιματικών τους δεσμεύσεων.
Η Bianca Morales, επικεφαλής Βιώσιμης Κατανάλωσης και Παραγωγής στη BEUC, την ευρωπαϊκή οργάνωση καταναλωτών, υπογραμμίζει ότι η ευθύνη τεκμηρίωσης ανήκει στις ίδιες τις επιχειρήσεις.
«Οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να εμπιστεύονται ότι οι εταιρείες τηρούν τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν», σημειώνει, προσθέτοντας ότι οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί πρέπει να στηρίζονται σε αποδείξεις και όχι σε υποσχέσεις που μεταφέρονται διαρκώς στο μέλλον.
Πηγή: Deutsche Welle / European Data Journalism Network (μέσω The Cool Down).
Ανάλυση 468 δεσμεύσεων βιωσιμότητας από 17 κορυφαίες εταιρείες ένδυσης στην Ευρώπη αποκαλύπτει ότι περίπου το ένα τρίτο των στόχων που είχαν τεθεί δεν επιτεύχθηκαν, ενώ πολλές επιχειρήσεις μεταθέτουν τις σημαντικότερες δεσμεύσεις τους για το 2030.