Τετράμηνη παράταση, έως τις 24 Δεκεμβρίου 2026, παίρνει το έργο για την ανάπτυξη ενός μοντέλου τουρισμού χαμηλού αντικτύπου στη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή της Γυάρου, μετά από ομόφωνη απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης. Η σχετική προγραμματική σύμβαση αφορά τη συνεργασία μεταξύ του ΟΦΥΠΕΚΑ, του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης και του WWF Ελλάς.
.
Η παράταση κρίθηκε αναγκαία λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών των τελευταίων μηνών, οι οποίες καθυστέρησαν την υλοποίηση των προβλεπόμενων δράσεων. Η νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου ορίζεται στις 24 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να μεταβάλλεται το βασικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης.
Στόχος του έργου είναι η ενίσχυση της προστασίας της φυσικής και ιστορικής κληρονομιάς της Γυάρου μέσα από τη δημιουργία ενός συστήματος ήπιου τουρισμού, το οποίο θα περιορίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τις επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, ενώ παράλληλα θα δημιουργεί οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ως «τουρισμός χαμηλού αντικτύπου» ορίζεται η τουριστική δραστηριότητα που αναπτύσσεται με την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση στο περιβάλλον και με τρόπο συμβατό με τη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών και τους κανόνες προστασίας μιας περιοχής. Στην περίπτωση της Γυάρου, οι βασικές τοπικές κοινωνίες που συνδέονται με το έργο είναι κυρίως εκείνες της Σύρου και της Άνδρου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη διαμόρφωση ολοκληρωμένου αφηγήματος για τη φυσική, πολιτισμική και ιστορική κληρονομιά της Γυάρου, την ανάπτυξη πλάνου επισκεψιμότητας και ερμηνείας περιβάλλοντος, καθώς και τη δημιουργία ενός οδικού χάρτη για τη διαχείριση του προορισμού και των επισκεπτών. Προβλέπονται επίσης τρεις πιλοτικές επισκέψεις, εκπαίδευση μελλοντικών διαχειριστών και αξιολόγηση της εφαρμογής του συστήματος.
Από τη Γυάρο σε άλλες προστατευόμενες περιοχές
Μία από τις βασικές επιδιώξεις του προγράμματος είναι το μοντέλο που θα αναπτυχθεί στη Γυάρο να μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες προστατευόμενες περιοχές της Ελλάδας. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η δημιουργία ειδικής εργαλειοθήκης, καθώς και η διοργάνωση παρουσιάσεων και σεμιναρίων σε Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών.
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ως κύριος του έργου, συμμετέχει στη διαμόρφωση του αφηγήματος και του πλάνου επισκεψιμότητας και αναλαμβάνει την υιοθέτηση και εφαρμογή του μοντέλου μέσω της αρμόδιας τοπικής Μονάδας Διαχείρισης. Ο Δήμος Σύρου-Ερμούπολης συμμετέχει, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη του σχεδίου επισκεψιμότητας, στη διοργάνωση καθαρισμών και ενημερωτικών δράσεων, καθώς και στην ένταξη της Γυάρου στο πλάνο τουριστικής προβολής και ανάπτυξης του Δήμου. Το WWF Ελλάς έχει τον συνολικό συντονισμό του έργου και την ευθύνη για τις βασικές μελέτες, τις πιλοτικές επισκέψεις, την εκπαίδευση και τη διάχυση των αποτελεσμάτων.
Στο έργο προβλέπεται επίσης η συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών φορέων, τουριστικών γραφείων ήπιου τουρισμού, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και άλλων ενδιαφερομένων μερών. Ως έμμεσοι ωφελούμενοι αναφέρονται οι τοπικές οικονομίες της Σύρου, της Άνδρου και της Κύθνου, καθώς το νέο μοντέλο επισκεψιμότητας μπορεί να εμπλουτίσει το τουριστικό προϊόν των κοντινών νησιών.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 321.614 ευρώ. Από αυτά, 114.270 ευρώ αφορούν έξοδα προσωπικού, 90.000 ευρώ αμοιβές τρίτων, 55.344 ευρώ ταξίδια και έξοδα συναντήσεων, 25.200 ευρώ διαχειριστικά έξοδα και 16.800 ευρώ έκτακτες και απρόβλεπτες δαπάνες. Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού, 294.514 ευρώ, αφορά το WWF Ελλάς, ενώ 27.100 ευρώ αντιστοιχούν στον Δήμο Σύρου-Ερμούπολης.
Το σχέδιο για τη Γυάρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η προστασία της βιοποικιλότητας συνδέεται όλο και περισσότερο με τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Η πρόκληση είναι η επισκεψιμότητα να δημιουργεί οικονομική και κοινωνική αξία χωρίς να υπονομεύει τα οικοσυστήματα και τον ιδιαίτερο ιστορικό χαρακτήρα μιας προστατευόμενης περιοχής.
Στην περίπτωση της Γυάρου, το στοίχημα είναι ακόμη μεγαλύτερο: να δημιουργηθεί ένα εφαρμόσιμο πρότυπο που, εφόσον αποδειχθεί αποτελεσματικό, θα μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός και για άλλες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές της χώρας.
Πηγή: Δήμος Σύρου-Ερμούπολης, Απόφαση 287/2026 της Δημοτικής Επιτροπής
Η σχετική προγραμματική σύμβαση αφορά τη συνεργασία μεταξύ του ΟΦΥΠΕΚΑ, του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης και του WWF Ελλάς.