Οι ωκεανοί αναδεικνύονται σε έναν από τους πλέον υποσχόμενους συμμάχους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, καθώς επιστήμονες, επενδυτές και κυβερνήσεις στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε νέες τεχνολογίες και φυσικές λύσεις που μπορούν να αυξήσουν την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από τη θάλασσα.
.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται σε ανάλυση του Reuters, οι ωκεανοί απορροφούν σήμερα περίπου 2,4 δισ. τόνους CO2 ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των παγκόσμιων ανθρωπογενών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Εκτιμήσεις επιστημόνων δείχνουν ότι νέες προσεγγίσεις θα μπορούσαν να επιτρέψουν την αφαίρεση επιπλέον 8 δισ. τόνων CO2 ετησίως έως το 2050, ενισχύοντας σημαντικά τη συμβολή των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τεχνολογιών στην επίτευξη των παγκόσμιων κλιματικών στόχων.
Οι λύσεις που αναπτύσσονται διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει τεχνολογικές εφαρμογές που αφαιρούν διοξείδιο του άνθρακα από το θαλασσινό νερό μέσω χημικών ή ηλεκτροχημικών διεργασιών. Η δεύτερη βασίζεται σε φυσικά οικοσυστήματα, όπως τα μαγκρόβια δάση, τα θαλάσσια λιβάδια και τα φύκη, τα οποία αποθηκεύουν σημαντικές ποσότητες άνθρακα.
Μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο συγκαταλέγεται η Captura, η οποία χρησιμοποιεί ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια για να μειώσει τη συγκέντρωση CO2 στο θαλασσινό νερό, επιτρέποντας στους ωκεανούς να απορροφούν μεγαλύτερες ποσότητες από την ατμόσφαιρα. Η εταιρεία έχει ήδη ολοκληρώσει πιλοτικά έργα, συμπεριλαμβανομένης εγκατάστασης δυναμικότητας 1.000 τόνων CO2 ετησίως στη Χαβάη σε συνεργασία με την Equinor.
Σημαντικό ενδιαφέρον προσελκύουν και οι λύσεις «μπλε άνθρακα» που βασίζονται στη φύση. Ο συνασπισμός Symbiosis Coalition, στον οποίο συμμετέχουν εταιρείες όπως η Google, η Meta, η Salesforce και η McKinsey & Company, έχει ξεκινήσει πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση μαγκρόβιων οικοσυστημάτων, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην αποθήκευση άνθρακα.
Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι τα μαγκρόβια μπορούν να αποθηκεύουν έως και 1.000 τόνους άνθρακα ανά εκτάριο, προσφέροντας παράλληλα προστασία από πλημμύρες και καταιγίδες, καθώς και στήριξη της αλιείας και των τοπικών κοινοτήτων.
Παρά τις προοπτικές, οι ειδικοί επισημαίνουν σημαντικές προκλήσεις. Στις φυσικές λύσεις, βασικό ζήτημα αποτελεί η μονιμότητα της αποθήκευσης άνθρακα, καθώς οικοσυστήματα όπως τα μαγκρόβια μπορεί να καταστραφούν από ακραία καιρικά φαινόμενα ή ανθρώπινες παρεμβάσεις. Αντίστοιχα, στις τεχνολογικές λύσεις παραμένουν υψηλά τα κόστη και οι απαιτήσεις κλιμάκωσης.
Παράλληλα, ενισχύεται το επενδυτικό ενδιαφέρον για τον κλάδο. Η πρωτοβουλία Frontier Climate έχει συνάψει συμφωνία άνω των 30 εκατ. δολαρίων με την καναδική Planetary Technologies για την αφαίρεση περισσότερων από 115.000 τόνων CO2 έως το 2030, ενώ η CarbonRun έχει εξασφαλίσει συμβόλαια αξίας 25,4 εκατ. δολαρίων για απομάκρυνση άνω των 55.000 τόνων CO2 έως το 2029.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ανάπτυξη του κλάδου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη δημιουργία κατάλληλων ρυθμιστικών πλαισίων. Η Ευρώπη προωθεί ήδη πλαίσιο πιστοποίησης για τις αφαιρέσεις άνθρακα, ενώ η Ιαπωνία αναπτύσσει αγορά συμμόρφωσης που περιλαμβάνει και έργα μπλε άνθρακα στις παράκτιες περιοχές.
Παρά τις τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις, ολοένα περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι η αξιοποίηση του δυναμικού των ωκεανών θα αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο της παγκόσμιας στρατηγικής για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής τις επόμενες δεκαετίες.
Πηγή: Reuters / Ethical Corporation Magazine
Οι λύσεις που αναπτύσσονται διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες.