Η χώρα μας δεν άργησε να έρθει αντιμέτωπη με ένα απ΄τα πιο σκληρά πρόσωπα της κλιματικής αλλαγής: το υδατικό στρες. Πριν τον φετινό χειμώνα στην Αττική είχε κυρηχθεί συναγερμός για τα αποθέματα νερού, ενώ και στην υπόλοιποι Ελλάδα, Δήμοι και Περιφέρειες κλήθηκαν να λάβουν μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό ένα αγαθό που θεωρούσαμε δεδομένο, αποκτά άλλη αξία και χρήζει μεγάλης προσοχής, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για βιομηχανική χρήση.
Η Παπαστράτος αναγνώρισε έγκαιρα τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης του νερού και επένδυσε συστηματικά σε αυτήν, γεγονός που σήμερα αποδίδει καρπούς με συγκεκριμένα έργα με ουσιαστικό αποτύπωμα στην κοινωνία. Ως μέλος της Philip Morris International, η εταιρία έχει ενσωματώσει υψηλά στην περιβαλλοντική της ατζέντα τις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις που σχετίζονται με το νερό: την εντεινόμενη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων λόγω της κλιματικής αλλαγής, το εκτιμώμενο 40% έλλειμμα μεταξύ ζήτησης και προσφοράς νερού έως το 2030, αλλά και το γεγονός ότι το κόστος αποκατάστασης των επιπτώσεων είναι έως και πέντε φορές υψηλότερο από εκείνο της πρόληψης. Την ίδια στιγμή, η αστικοποίηση και η πληθυσμιακή αύξηση εντείνουν την πίεση τόσο στην ποσότητα όσο και στην ποιότητα των διαθέσιμων υδάτων.
AWS: Μια πιστοποίηση που θωρακίζει τους υδάτινους πόρους
Απάντηση στα παραπάνω έδωσε η υιοθέτηση από την εταιρία του προτύπου Alliance for Water Stewardship (AWS), του πρώτου διεθνώς αναγνωρισμένου πλαισίου για την υπεύθυνη διαχείριση του νερού. Η πιστοποίηση, την οποία η εταιρία απέκτησε το 2020 και επαναβεβαιώνει κάθε χρόνο μέσω ανεξάρτητων ελέγχων, λειτουργεί όχι απλώς ως «σφραγίδα», αλλά ως εργαλείο χαρτογράφησης κινδύνων και σχεδιασμού παρεμβάσεων.
Ήδη από την πρώτη χρονιά εφαρμογής του προτύπου, η εταιρία εντόπισε ότι το αποτύπωμά της δεν περιορίζεται στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου. Αντίθετα, εκτείνεται σε ένα ευρύτερο υδρολογικό σύστημα: από τη λεκάνη απορροής της Αττικής και το υδατικό διαμέρισμα του Θριασίου Πεδίου, έως τις λεκάνες του Μόρνου και του Ευήνου, από όπου υδροδοτείται η Αττική μέσω της ΕΥΔΑΠ.
Οι κίνδυνοι είναι συγκεκριμένοι και πολυεπίπεδοι: λειψυδρία, αρνητικό υδατικό ισοζύγιο λόγω υπεράντλησης, υποβάθμιση της ποιότητας του υπόγειου νερού, υφαλμύρινση, αλλά και ένα όλο και πιο ασταθές περιβαλλοντικό μοτίβο με πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες και πυρκαγιές. Το αποτέλεσμα είναι ένα έδαφος που δυσκολεύεται να απορροφήσει και να συγκρατήσει το νερό — ένα οικοσύστημα που σταδιακά χάνει την ανθεκτικότητά του.
Οι πρωτοβουλίες της Παπαστράτος που προστατεύουν ένα πολύτιμο αγαθό
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η εταιρία θέτει έναν σαφή επιχειρησιακό στόχο: τη μείωση της κατανάλωσης νερού ανά μονάδα παραγωγής. Στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, το οποίο λειτουργεί με Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης πιστοποιημένο κατά ISO 14001, η κατανάλωση παρακολουθείται μέσω ενός εξειδικευμένου δείκτη (κυβικά μέτρα ανά εκατομμύριο παραγόμενων θερμαινόμενων ράβδων καπνού). Τα αποτελέσματα είναι ήδη μετρήσιμα. Την περίοδο 2022–2025, η κατανάλωση νερού μειώθηκε κατά 42% (m3 /mio stick), υπερδιπλάσια του αρχικού στόχου που είχε τεθεί στο 20% έως το 2025. Πίσω από αυτόν τον αριθμό βρίσκονται συγκεκριμένες τεχνικές παρεμβάσεις.
Μεταξύ αυτών, εντός του 2025, το Project Venturi οδήγησε στην αντικατάσταση παλαιών ατμοπαγίδων με σύγχρονα συστήματα, περιορίζοντας τις απώλειες ατμού και εξοικονομώντας περίπου 450 κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Παράλληλα, η βελτιστοποίηση του καθαρισμού των δεξαμενών αντίστροφης όσμωσης (RO) με χρήση χημικών απολυμαντικών αντί πόσιμου νερού μείωσε περαιτέρω την κατανάλωση κατά 14.000 λίτρα σε εργασίες συντήρησης.
Σημαντική είναι και η παρέμβαση στη γραμμή ξήρανσης SIROCO, όπου η εγκατάσταση νέας γραμμής παραγωγής αύξησε την απόδοση ατμού κατά 30%, επιτυγχάνοντας αντίστοιχη μείωση στην κατανάλωση νερού. Η τεχνολογία αυτή αναμένεται να επεκταθεί και στις υπόλοιπες γραμμές παραγωγής. Αντίστοιχα, το Project Caldarium, μέσω της βελτιστοποίησης των ανεμιστήρων απαγωγής, συμβάλλει σε μείωση της κατανάλωσης ατμού κατά 3–5%, ενισχύοντας συνολικά την αποδοτικότητα του συστήματος.
Ωστόσο, η διαχείριση του νερού δεν σταματά στη μείωση της κατανάλωσης. Προκειμένου να αποσυμφορηθεί η περιβαλλοντική επιβάρυνση του Θριασίου Πεδίου, στο εργοστάσιο λειτουργούν δύο μονάδες βιολογικού καθαρισμού τριτοβάθμιας επεξεργασίας, που διαχειρίζονται τόσο αστικά όσο και βιομηχανικά απόβλητα. Μέρος του επεξεργασμένου νερού επαναχρησιμοποιείται για άρδευση στους χώρους πρασίνου του εργοστασίου, ενώ το υπόλοιπο επιστρέφει στο υπέδαφος, ενισχύοντας τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής.
Η προσέγγιση επεκτείνεται και πέρα από τα όρια της εγκατάστασης. Τον Μάρτιο του 2025, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, η εταιρία φιλοξένησε συνάντηση εργασίας με 35 εκπροσώπους από 13 διαφορετικούς οργανισμούς: από την Πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση έως την επιστημονική και επιχειρηματική κοινότητα. Στόχος ήταν η ανταλλαγή γνώσης και η διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμμαχίας για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων.
4 χρόνια «Sustainability Weeks»
Παράλληλα, η Παπαστράτος επενδύει συστηματικά στην εσωτερική κουλτούρα. Από το 2022, διοργανώνει κάθε χρόνο το “Sustainability Week”, μια δράση βιωματικής εκπαίδευσης για τους εργαζόμενους, με επίκεντρο τη σημασία του νερού. Συμμετέχει επίσης σε μηνιαίες ημερίδες της PMI, όπου ανταλλάσσονται βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση των υδατικών προκλήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο πεδίο της κοινωνικής συνεισφοράς, οι εθελοντικοί καθαρισμοί συνεχίζονται, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη λίμνη Κουμουνδούρου — έναν ιστορικό υγροβιότοπο του Θριασίου που, παρά τη βιομηχανική πίεση, παραμένει κρίσιμος για τη βιοποικιλότητα της περιοχής.
«Δεσμευόμαστε να χτίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον, εντάσσοντας ουσιαστικές αλλαγές σε κάθε πτυχή της καθημερινής μας λειτουργίας. Παρότι το να κάνεις το σωστό δεν είναι πάντα εύκολο, μας γεμίζει σταθερά με περηφάνια και αίσθηση ουσιαστικής προόδου», δήλωσε ο Γιώργος Κωσταρέλης, Διευθυντής Βιωσιμότητας στο εργοστάσιο της Παπαστράτος, και δεν υπάρχει πιο ταιριαστός τρόπος περίληψης των δράσεων του Ομίλου: ο δρόμος της βιωσιμότητας είναι δύσκολος, αλλά ανοίγει τα μονοπάτια του μέλλοντος.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο του αφιερώματος του ESG+Stories για την Παγκόσμια Ημέρα Γης. Δείτε ολόκληρο το αφιέρωμα εδώ.
Η εταιρεία, κατέχοντας την πιστοποίηση «Συμμαχία για το Νερό» (AWS), υλοποιεί πολυεπίπεδα έργα για την προστασία των υδάτινων πόρων, με έμφαση στη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος στο Θριάσιο Πεδίο.