Τι σημαίνει στην πράξη να σχεδιάζεις σήμερα μια πόλη από την αρχή; Στο The Ellinikon, το ερώτημα αποκτά άλλη κλίμακα. Μιλάμε για 6,2 εκατ. τ.μ. γης, 3,5 χιλιόμετρα ακτογραμμής και ένα Μητροπολιτικό Πάρκο περίπου 2 εκατ. τ.μ.. Μια ανάπτυξη αυτού του μεγέθους δεν αλλάζει μόνο την εικόνα μιας περιοχής· δημιουργεί απαιτήσεις σε ενέργεια και νερό, χρειάζεται τεράστιες ποσότητες υλικών, παράγει απόβλητα και αφήνει αναπόφευκτα περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Επομένως, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο πόσο «πράσινο» φιλοδοξεί να είναι το The Ellinikon. Βρίσκεται κυρίως στο πώς αυτή η φιλοδοξία μεταφράζεται σε σχεδιασμό, υποδομές και, πλέον, αριθμούς.
Η LAMDA Development έχει τοποθετήσει τη βιωσιμότητα στον πυρήνα της ανάπτυξης, με τη στρατηγική της να ξεκινά αρχικά από το The Ellinikon και, από το 2024, να επεκτείνεται στο σύνολο των δραστηριοτήτων του Ομίλου. Και τα στοιχεία του 2025 αρχίζουν να δίνουν μια πιο συγκεκριμένη εικόνα: οι συνολικές εκπομπές Scope 1, Scope 2 –με βάση την αγορά– και Scope 3 του Ομίλου μειώθηκαν κατά περίπου 38% σε σχέση με το 2024, ενώ ειδικά οι Scope 2 περιορίστηκαν κατά περίπου 97%.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αφορούν αποκλειστικά το The Ellinikon. Δείχνουν, όμως, την κατεύθυνση στην οποία κινείται η συνολική στρατηγική της LAMDA, την ώρα που το μεγαλύτερο project της καλείται να μεταφέρει αυτή τη φιλοσοφία στην κλίμακα μιας ολόκληρης νέας πόλης.
Από τα κτίρια στο αποτύπωμα μιας ολόκληρης πόλης
Η συζήτηση για τη βιώσιμη δόμηση συνήθως ξεκινά από τα κτίρια. Στο The Ellinikon, όμως, η πρόκληση είναι ευρύτερη: πώς σχεδιάζεις ταυτόχρονα κατοικίες, εμπορικούς χώρους, δημόσιες υποδομές, πράσινο και μετακινήσεις με διαφορετικά περιβαλλοντικά standards;
Όλες οι εμπορικές αναπτύξεις που βρίσκονται υπό κατασκευή και επιλεγμένες κατοικίες στοχεύουν σε πιστοποίηση LEED Gold. Το The Ellinikon Mall, η Riviera Galleria και ο Riviera Tower έχουν ήδη λάβει LEED Gold pre-certification, ενώ το κτιριακό συγκρότημα του Κέντρου Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία έχει πιστοποιηθεί με LEED Platinum.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όμως, δεν σταματά στην ενεργειακή κατανάλωση ενός κτιρίου όταν αρχίσει να λειτουργεί. Υπάρχουν και οι λεγόμενες «ενσωματωμένες» εκπομπές – εκείνες δηλαδή που συνδέονται με τα υλικά και την κατασκευή.
Γι' αυτό και οι επιστημονικά τεκμηριωμένοι στόχοι απανθρακοποίησης της LAMDA για το 2030, οι οποίοι επικυρώθηκαν το 2025 από το Science Based Targets initiative (SBTi), καλύπτουν τόσο τις λειτουργικές όσο και τις ενσωματωμένες εκπομπές των κτιρίων, μαζί με τις εταιρικές εκπομπές.
Η εταιρεία έγινε έτσι η πρώτη εταιρεία στην Ελλάδα με αντικείμενο το real estate που διαθέτει στόχους απανθρακοποίησης επικυρωμένους από το SBTi.
Τι γίνεται με όλα τα υλικά που αφήνει πίσω ένα έργο τέτοιας κλίμακας;
Υπάρχει όμως μια λιγότερο «ορατή» πλευρά της μεγαλύτερης αστικής ανάπλασης της χώρας: τα απόβλητα.
Εκσκαφές, κατεδαφίσεις και κατασκευές δημιουργούν μεγάλους όγκους υλικών. Και εδώ η κυκλική οικονομία παύει να είναι μια γενική εταιρική δέσμευση και γίνεται πολύ συγκεκριμένο κατασκευαστικό ζήτημα.
Στο The Ellinikon εφαρμόζεται διαχωρισμός των αποβλήτων στην πηγή, ενώ υλικά από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις αποθηκεύονται, όπου είναι εφικτό, εντός του έργου ώστε να μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν.
Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται σε έναν από τους ισχυρότερους περιβαλλοντικούς δείκτες της έκθεσης: το 2025 περίπου το 97% του συνόλου των αποβλήτων εκτράπηκε από την ταφή, μέσω ανακύκλωσης και άλλων μεθόδων ανάκτησης.
Σε ένα project της κλίμακας του Ελληνικού, αυτός ο αριθμός έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Γιατί δείχνει ότι η συζήτηση για την κυκλικότητα δεν αφορά μόνο το τι θα συμβαίνει όταν η νέα πόλη λειτουργήσει, αλλά ξεκινά ήδη από το εργοτάξιο.
Το νερό επιστρέφει στον κύκλο
Εξίσου κρίσιμο είναι το νερό. Καθώς η λειψυδρία εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις για τη Μεσόγειο, μια ανάπτυξη που περιλαμβάνει εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα και εκτεταμένο πράσινο δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην παραδοσιακή λογική κατανάλωσης πόσιμου νερού.
Στο The Ellinikon εφαρμόζεται ολοκληρωμένο Water Management Plan τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη μελλοντική λειτουργία. Περιλαμβάνει Water Saving Program και Water Quality AssuranceProgram, ενώ ήδη κατασκευάζεται νέα μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.
Ο στόχος είναι πρακτικός: το νερό που θα παράγεται από την επεξεργασία να επαναχρησιμοποιείται για άρδευση, υποστηρίζοντας τις ανάγκες πρασίνου και περιορίζοντας αντίστοιχα την πίεση στο πόσιμο νερό.
Με άλλα λόγια, ένα μέρος του νερού δεν ολοκληρώνει απλώς τη διαδρομή «χρήση – απόρριψη». Επιστρέφει στην πόλη ως πόρος.
Ένα πάρκο 2 εκατ. τ.μ. – αλλά με ένα δυσκολότερο στοίχημα
Το πιο αναγνωρίσιμο ίσως περιβαλλοντικό στοιχείο του Ελληνικού είναι το The Ellinikon Park. Με έκταση περίπου 2 εκατ. τ.μ., σχεδιάζεται ως το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο στην Ευρώπη. Όμως ο αριθμός των τετραγωνικών μέτρων δεν λέει από μόνος του όλη την ιστορία.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται σήμερα από τη LAMDA ως υποβαθμισμένη από πλευράς βιοποικιλότητας λόγω των προηγούμενων χρήσεών της. Έτσι, ο στόχος δεν είναι απλώς να προστεθεί περισσότερο πράσινο, αλλά να επιτευχθεί Biodiversity Net Gain: η φύση και η βιοποικιλότητα να βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση μετά την ανάπτυξη από ό,τι πριν από αυτή.
Το The Ellinikon Park βρίσκεται παράλληλα σε διαδικασία πιστοποίησης με το διεθνές πρότυπο SITESγια τον βιώσιμο σχεδιασμό και τη διαχείριση τοπίου. Το The Ellinikon Experience Park έχει ήδη αποκτήσει SITES certification από το 2024 και, σύμφωνα με τη LAMDA, έγινε το πρώτο έργο νέας κατασκευής στην Ευρώπη που πέτυχε τη συγκεκριμένη πιστοποίηση.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όμως, είναι μόνο η μία πλευρά μιας βιώσιμης πόλης. Γιατί μια πόλη δεν σχεδιάζεται μόνο γύρω από το νερό, την ενέργεια, το πράσινο και τα κτίριά της. Σχεδιάζεται πρωτίστως για τους ανθρώπους που θα ζουν, θα εργάζονται και θα κινούνται μέσα σε αυτή. Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος «The Ellinikon: Η βιωσιμότητα στην πράξη», το ESG Stories στρέφει το βλέμμα στο “S” του ESG: πώς η προσβασιμότητα, η συμπερίληψη, οι δημόσιοι χώροι, η εκπαίδευση και η σχέση με τις γύρω κοινότητες επιχειρούν να μεταφέρουν την έννοια της βιώσιμης πόλης από τις υποδομές στους ανθρώπους.
Σε μια έκταση 6,2 εκατ. τ.μ., η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση της χώρας βάζει τη βιωσιμότητα μέσα στον ίδιο τον σχεδιασμό της πόλης. Πράσινο, νερό, ενέργεια, απόβλητα και βιοποικιλότητα συνθέτουν ένα περιβαλλοντικό στοίχημα που πλέον συνοδεύεται και από μετρήσιμους δείκτες.