Σφοδρή κριτική στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα άσκησε η Τζέιν Φόντα, κατηγορώντας τόσο Δημοκρατικούς όσο και Ρεπουμπλικανούς ότι δεν έχουν προχωρήσει σε πολιτικές ανάλογες με την κλίμακα της κλιματικής κρίσης και υποστηρίζοντας ότι η επιρροή της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων εξακολουθεί να περιορίζει τη δυνατότητα λήψης πιο φιλόδοξων μέτρων.
.
Η 88χρονη βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός και μακροχρόνια ακτιβίστρια για το κλίμα μίλησε στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της Climate Week, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη σχέση μεταξύ κλιματικής πολιτικής, πολιτικής χρηματοδότησης και εκλογών.
«Δεν είχαμε ποτέ νομοθεσία αντίστοιχη με αυτό που η επιστήμη λέει ότι χρειαζόμαστε, ακόμη και με εκείνο το νομοσχέδιο του Biden», δήλωσε, αναφερόμενη στον Inflation Reduction Act (IRA).
Ο IRA υπογράφηκε από τον τότε πρόεδρο Joe Biden τον Αύγουστο του 2022 και περιλαμβάνει σειρά μέτρων για την ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις μεταφορές, την προσαρμογή και την κλιματική ανθεκτικότητα. Το Congressional Research Service έχει χαρακτηρίσει τις σχετικές διατάξεις ως ένα ευρύ σύνολο οικονομικών κινήτρων και χρηματοδοτικών εργαλείων με στόχο, μεταξύ άλλων, τη μείωση των αμερικανικών εκπομπών σε σχέση με ένα business-as-usual σενάριο.
Η Φόντα υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση πολιτικών από συμφέροντα που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί μέρος του προβλήματος. «Δεν μπορούμε να πετύχουμε τη νομοθεσία που χρειαζόμαστε επειδή τόσοι Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί παίρνουν χρήματα από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων», είπε, εκφράζοντας τη δική της πολιτική αξιολόγηση για τον ρόλο των εταιρικών συμφερόντων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Η θέση αυτή βρίσκεται και στον πυρήνα της δράσης του Jane Fonda Climate PAC (JanePAC), του πολιτικού οργανισμού που ίδρυσε η ίδια. Το PAC δηλώνει ότι στόχος του είναι η στήριξη υποψηφίων σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο που δεσμεύονται για κλιματικές πολιτικές και για περιορισμό της επιρροής της πετρελαϊκής και αεριοβιομηχανίας στην πολιτική.
Η Federal Election Commission καταγράφει το Jane Fonda Climate PAC ως ενεργή πολιτική επιτροπή, ενώ διαθέσιμα στοιχεία της FEC έδειχναν ήδη στο τέλος του 2025 ταμειακά διαθέσιμα άνω των 4,27 εκατ. δολαρίων. Το ίδιο το PAC αναφέρει ότι έχει υποστηρίξει εκατοντάδες υποψηφίους από την ίδρυσή του και συνεχίζει να δρα ενεργά στον εκλογικό κύκλο του 2026.
Κατά την ομιλία της, η Φόντα κάλεσε το κοινό να αξιολογεί τους υποψηφίους και με βάση το εάν δέχονται χρηματοδότηση από τον κλάδο των ορυκτών καυσίμων και κατά πόσο αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή ως μείζονα πολιτική πρόκληση. Η τοποθέτησή της εντάσσεται ξεκάθαρα στη δική της ακτιβιστική και πολιτική δράση και δεν αποτελεί ουδέτερη αποτίμηση των δύο κομμάτων.
Η ίδια συνέδεσε επίσης την κλιματική κρίση με τις ανησυχίες της για την κατάσταση της αμερικανικής δημοκρατίας, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα επικριτικούς χαρακτηρισμούς για τη σημερινή κυβέρνηση. Οι συγκεκριμένοι χαρακτηρισμοί αποτελούν πολιτική άποψη της Φόντα και όχι ανεξάρτητη διαπίστωση.
Η παρέμβαση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η Climate Week NYC συγκεντρώνει στη Νέα Υόρκη κυβερνητικούς αξιωματούχους, επιχειρήσεις, επενδυτές και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για συζητήσεις γύρω από την ενέργεια, τις επενδύσεις και την κλιματική πολιτική. Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται από τις 20 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, παράλληλα με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Η πολιτική δράση της Φόντα για το κλίμα δεν είναι νέα. Μέσω της πρωτοβουλίας Fire Drill Fridays, που δημιούργησε σε συνεργασία με την Greenpeace USA, είχε συμμετάσχει σε επαναλαμβανόμενες κινητοποιήσεις για την κλιματική πολιτική, ενώ έχει συλληφθεί στο παρελθόν κατά τη διάρκεια σχετικών διαδηλώσεων. Το JanePAC παρουσιάζει σήμερα αυτή την ακτιβιστική εμπειρία ως τη βάση της μετέπειτα στροφής της προς την εκλογική πολιτική.
Στην ομιλία της, η Φόντα αναφέρθηκε και στην προσωπική της διαδρομή στον ακτιβισμό. Όπως είπε, η συμμετοχή της στο κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, όταν ήταν περίπου 34 ετών, άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τον ρόλο της στη δημόσια ζωή.
Παρά τις δεκαετίες πολιτικής δράσης, δήλωσε ότι το βασικό της παράπονο είναι ότι δεν ξεκίνησε νωρίτερα. «Μακάρι να είχα κάνει περισσότερα, νωρίτερα», ανέφερε.
Η σημερινή στρατηγική της Φόντα δείχνει πάντως ότι η έμφαση έχει μετακινηθεί από τις διαδηλώσεις στην εκλογική επιρροή. Το JanePAC δηλώνει ανοιχτά ότι χρηματοδοτεί, προβάλλει και κινητοποιεί εθελοντές υπέρ υποψηφίων που θεωρεί «climate champions», με στόχο την αλλαγή συσχετισμών σε πολιτειακά και τοπικά όργανα.
Η παρέμβασή της στη Νέα Υόρκη υπογραμμίζει έτσι μια ευρύτερη μετατόπιση στον αμερικανικό κλιματικό ακτιβισμό: από την πίεση προς τους ήδη εκλεγμένους πολιτικούς προς την προσπάθεια να επηρεαστεί ποιοι εκλέγονται εξαρχής και ποια συμφέροντα χρηματοδοτούν τις εκστρατείες τους.
Πηγή: The New York Times
Η θέση αυτή βρίσκεται και στον πυρήνα της δράσης του Jane Fonda Climate PAC (JanePAC), του πολιτικού οργανισμού που ίδρυσε η ίδια