Το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο, το νορβηγικό Government Pension Fund Global, αξίας περίπου 2 τρισ. δολαρίων, καλεί τις εταιρείες να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία στους κλιματικούς τους στόχους, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να εγκαταλείψουν μαζικά τις δεσμεύσεις για «επιστημονικά τεκμηριωμένα» σχέδια μετάβασης προς το καθαρό μηδέν.
.
Η Norges Bank Investment Management, που διαχειρίζεται το ταμείο και κατέχει κατά μέσο όρο σχεδόν 1,5% σε κάθε εισηγμένη εταιρεία παγκοσμίως, δήλωσε στους Financial Times ότι αν οι επιχειρήσεις δεν τους επιτραπεί να εκπέμπουν περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου – ενώ εξακολουθούν να θεωρούνται ότι κινούνται προς την επίτευξη των στόχων τους – υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να αποσυρθούν πλήρως από το πλαίσιο των κλιματικών δεσμεύσεων.
Το ταμείο άσκησε τον Δεκέμβριο πιέσεις προς τον οργανισμό Science Based Targets initiative (SBTi), τον βασικό φορέα καθορισμού παγκόσμιων προτύπων για τους εταιρικούς κλιματικούς στόχους, προκειμένου να χαλαρώσει τα «guardrails» που διέπουν τις δεσμεύσεις για το καθαρό μηδέν.
Παρότι η Norges Bank Investment Management έχει επί χρόνια υιοθετήσει ενεργό ρόλο στην κλιματική ατζέντα – με την εντολή της να παραπέμπει ρητά στη Συμφωνία των Παρισίων – η νέα της παρέμβαση αποτυπώνει τη μεταστροφή μέρους της επενδυτικής κοινότητας, καθώς η ενεργειακή μετάβαση εξελίσσεται πιο αργά και πιο άνισα από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Το ταμείο υποστηρίζει ότι οι εταιρείες θα πρέπει να μπορούν να στοχεύουν σε ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050, ακόμη και αν οι ενδιάμεσες μειώσεις εκπομπών τους αντιστοιχούν σε τροχιά παγκόσμιας υπερθέρμανσης έως 2°C, αντί για 1,5°C. Αυτό, πρακτικά, μεταφράζεται σε πιο ρηχές ή πιο αργές περικοπές εκπομπών σε κρίσιμους κλάδους, όπως τα δίκτυα ενέργειας και οι μεταφορές, τα επόμενα χρόνια.
Η παρέμβαση του μεγαλύτερου sovereign wealth fund στον κόσμο ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις παγκόσμιες προσπάθειες συγκράτησης της υπερθέρμανσης κάτω από το όριο του 1,5°C, το οποίο οι επιστήμονες θεωρούν κατώφλι για σοβαρές και σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμες επιπτώσεις, ιδίως στα συστήματα τροφίμων και τα οικοσυστήματα.
Το ίδιο το ταμείο αναγνώρισε ότι οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι για το χαρτοφυλάκιό του – από πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία θερμικά κύματα – έχουν ενταθεί από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος των ΗΠΑ. «Ο φυσικός κλιματικός κίνδυνος έχει αυξηθεί, άρα έχει αυξηθεί και ο κίνδυνος για το χαρτοφυλάκιο», δήλωσε η επικεφαλής διακυβέρνησης και κανονιστικής συμμόρφωσης του ταμείου, Carine Smith Ihenacho.
Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024, το ταμείο είχε προειδοποιήσει ότι οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να εξαϋλώσουν έως και 19% της αξίας των επενδύσεών του σε μετοχές στις ΗΠΑ. Έκτοτε, τα περιθώρια ελιγμών του περιορίστηκαν περαιτέρω, καθώς τον Νοέμβριο ανεστάλη η λειτουργία του ανεξάρτητου συμβουλίου δεοντολογίας του υπό αμερικανική πίεση. Αν και το ταμείο εξακολουθεί να λαμβάνει συμβουλές από το όργανο αυτό, δεν μπορεί πλέον να ρευστοποιεί συμμετοχές σε μεγάλες εταιρείες για λόγους που σχετίζονται με τον κλιματικό κίνδυνο.
Κατά την Ihenacho, η επιταχυνόμενη άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας και οι εκτιμήσεις ότι το όριο του 1,5°C θα ξεπεραστεί μέσα στα επόμενα χρόνια καθιστούν ορισμένους εταιρικούς στόχους «μη ρεαλιστικά φιλόδοξους».
Η πρόταση του ταμείου επιτρέπει να χαρακτηριστεί μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών των εταιρειών του χαρτοφυλακίου ως «ευθυγραμμισμένο με επιστημονικά τεκμηριωμένους στόχους», ακόμη και με πιο αργό ρυθμό μείωσης. Σύμφωνα με τη διοίκηση της Norges Bank Investment Management, αυτό θα μπορούσε να αποτρέψει το ενδεχόμενο εταιρείες να εγκαταλείψουν εντελώς το πλαίσιο του SBTi. «Διατηρούμε την ακεραιότητα του πλαισίου, αλλά καλύπτουμε μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών», είπε χαρακτηριστικά η Ihenacho.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η χαλάρωση των κανόνων ενέχει τον κίνδυνο αλυσιδωτών επιπτώσεων και σε άλλα πρότυπα βιωσιμότητας. Η Amy Owens, αναλύτρια πολιτικής στο think-tank Carbon Tracker, σημείωσε ότι η στάση του ταμείου έρχεται σε αντίθεση με τους αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους για τις ίδιες του τις επενδύσεις και θα μπορούσε να προκαλέσει «φαινόμενο ντόμινο» σε όλο το οικοσύστημα των ESG προτύπων.
Από την πλευρά του, το SBTi δήλωσε ότι η ανατροφοδότηση των επενδυτών είναι «ουσιώδης» ενόψει της δημοσίευσης, αργότερα μέσα στο έτος, του τελικού προτύπου για τους εταιρικούς στόχους καθαρού μηδενός.
Πηγή: Financial Times
Το ταμείο υποστηρίζει ότι οι εταιρείες θα πρέπει να μπορούν να στοχεύουν σε ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050, ακόμη και αν οι ενδιάμεσες μειώσεις εκπομπών τους αντιστοιχούν σε τροχιά παγκόσμιας υπερθέρμανσης έως 2°C, αντί για 1,5°C.