Η κλιματική αλλαγή, η στεγαστική κρίση και η ισότητα των φύλων αντιμετωπίζονται συχνά ως ξεχωριστά πεδία πολιτικής. Ωστόσο, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Women's Budget Group και του Women's Environmental Network (WEN), πρόκειται για αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν κοινές και συντονισμένες λύσεις.
.
Όπως επισημαίνεται, η κατοικία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των ζητημάτων, καθώς επηρεάζει την υγεία, την κατανάλωση ενέργειας, την ασφάλεια, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και την καθημερινή φροντίδα των μελών μιας οικογένειας. Ταυτόχρονα, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, όπως οι αυξημένες ενεργειακές δαπάνες, οι πλημμύρες, οι ακραίες θερμοκρασίες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, εντείνουν τις πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι γυναίκες, ιδιαίτερα οι χαμηλόμισθες, οι μονογονείς, οι γυναίκες με αναπηρία και οι γυναίκες από μειονοτικές κοινότητες, αντιμετωπίζουν δυσανάλογα υψηλότερο κίνδυνο στεγαστικής ανασφάλειας και ενεργειακής φτώχειας. Παράλληλα, συνεχίζουν να αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της άμισθης εργασίας φροντίδας, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σημασία του σχεδιασμού των κατοικιών, των γειτονιών και των τοπικών υποδομών.
Οι κοινές λύσεις για πολλαπλές κρίσεις
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικές κοινωνικές κατοικίες μπορούν να συμβάλουν ταυτόχρονα στη μείωση των εκπομπών, στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας.
Παράλληλα, τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων μπορούν να περιορίσουν την ενεργειακή φτώχεια, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και να μειώσουν τις πιέσεις στα συστήματα υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Γειτονιές που προσφέρουν εύκολη πρόσβαση σε δημόσιες συγκοινωνίες, υπηρεσίες υγείας, παιδική φροντίδα και χώρους πρασίνου μπορούν να μειώσουν τα βάρη της άτυπης φροντίδας και να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινοτήτων.
Παραδείγματα από την Ευρώπη
Η έκθεση αναφέρεται σε πρωτοβουλίες που εφαρμόζονται ήδη σε διάφορες πόλεις. Στη Γλασκώβη, προγράμματα φεμινιστικού αστικού σχεδιασμού οδήγησαν σε παρεμβάσεις που βελτίωσαν την προσβασιμότητα, τις μεταφορές και την ασφάλεια στους δημόσιους χώρους.
Στη Βιέννη, δεκαετίες σχεδιασμού με έμφυλη διάσταση έχουν επηρεάσει τον τρόπο ανάπτυξης κατοικιών και γειτονιών, λαμβάνοντας υπόψη τις καθημερινές ανάγκες φροντίδας και μετακίνησης των κατοίκων.
Παράλληλα, στο Μάντσεστερ, η Social Housing Commission έχει προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικών που συνδέει τη δημιουργία βιώσιμων κοινωνικών κατοικιών με την ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων, την επανάχρηση κενών ακινήτων και την ενίσχυση της συμμετοχής των κατοίκων στον σχεδιασμό της στεγαστικής πολιτικής.
Δίκαιη μετάβαση με επίκεντρο την κατοικία
Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η κατοικία δεν αποτελεί απλώς ένα περιουσιακό στοιχείο ή μια τεχνική υποδομή. Είναι ο χώρος όπου οι άνθρωποι φροντίζουν τα παιδιά τους, υποστηρίζουν συγγενείς, αναρρώνουν από ασθένειες και χτίζουν κοινωνικούς δεσμούς.
Για τον λόγο αυτό, οι πολιτικές στέγασης επηρεάζουν άμεσα όχι μόνο τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και το κόστος διαβίωσης, αλλά και την υγεία, την κοινωνική συνοχή και την ισότητα.
Οι συντάκτες της μελέτης καταλήγουν ότι η δίκαιη μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ταυτόχρονη αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, της κλιματικής αλλαγής και των έμφυλων ανισοτήτων, καλώντας τις κυβερνήσεις να επενδύσουν σε πιο πράσινα, ανθεκτικά και κοινωνικά δίκαια συστήματα στέγασης.
Πηγή: Women's Budget Group (WBG) – Women's Environmental Network (WEN)
Νέα έκθεση υποστηρίζει ότι η στεγαστική κρίση, η κλιματική αλλαγή και οι έμφυλες ανισότητες είναι αλληλένδετες προκλήσεις και ότι οι πολιτικές για μια δίκαιη μετάβαση πρέπει να τις αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα.