Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή φαίνεται να ενισχύει σημαντικά την ένταση των φαινομένων El Niño, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science και βασίζεται σε απολιθωμένα κοράλλια από τα νησιά Γκαλαπάγκος.
.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα ισχυρά El Niño των τελευταίων δεκαετιών είναι εντονότερα από εκείνα του 20ού αιώνα και πολύ ισχυρότερα από τα αντίστοιχα φαινόμενα πριν από τη μαζική καύση ορυκτών καυσίμων, στα μέσα του 19ου αιώνα.
Η μελέτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο πλανήτης βρίσκεται ήδη εν μέσω ενός πολύ ισχυρού El Niño, το οποίο ενδέχεται να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη εποχή.
Η Julia Cole, κλιματική επιστήμονας στο University of Michigan και συν-συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι τα νέα δεδομένα επιτρέπουν στους επιστήμονες να συγκρίνουν τις σημερινές συνθήκες με την προβιομηχανική περίοδο και να διαπιστώσουν ότι αυτό που παρατηρείται τις τελευταίες τέσσερις ή πέντε δεκαετίες είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο.
Σύμφωνα με την ίδια, τα αρχεία από τα κοράλλια δεν δείχνουν ανάλογο μοτίβο σε κανένα σημείο της τελευταίας χιλιετίας.
Τα κοράλλια ως «αρχείο» του κλίματος
Το El Niño αποτελεί μέρος του ευρύτερου κλιματικού κύκλου El Niño–Southern Oscillation, γνωστού ως ENSO, ο οποίος καθορίζεται από την αλληλεπίδραση ωκεανού και ατμόσφαιρας στον τροπικό Ειρηνικό.
Σε ουδέτερες συνθήκες, οι αληγείς άνεμοι ωθούν τα θερμά επιφανειακά νερά προς την Ινδονησία και την Αυστραλία, επιτρέποντας την ανάδυση ψυχρότερων υδάτων κοντά στις ακτές της Νότιας Αμερικής.
Κατά τη διάρκεια ενός El Niño, οι άνεμοι αυτοί εξασθενούν και θερμά νερά μετακινούνται προς τα ανατολικά. Στην περιοχή των Γκαλαπάγκος, οι θερμοκρασίες του ωκεανού συνήθως αυξάνονται κατά περίπου 1 έως 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από το κανονικό, ενώ στα ισχυρά El Niño μπορούν να ξεπεράσουν τους 2°C.
Για το φετινό φαινόμενο, οι προβλέψεις που επικαλείται το Scientific American κάνουν λόγο για πιθανή απόκλιση έως και 3°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Αυτές οι μεταβολές στις θερμοκρασίες του ωκεανού επηρεάζουν το πού απελευθερώνεται θερμότητα στην ατμόσφαιρα, μεταβάλλοντας στη συνέχεια τα παγκόσμια μοτίβα ανέμων και βροχοπτώσεων.
Οι συνέπειες μπορεί να είναι εκτεταμένες: ξηρασία και πυρκαγιές στην Ινδονησία, αυξημένες βροχοπτώσεις στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες και ακραίες καιρικές μεταβολές σε πολλές ακόμη περιοχές.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν απολιθωμένα κοράλλια επειδή αυτά διατηρούν στα στρώματα ανάπτυξής τους χημικά στοιχεία που συνδέονται με τη θερμοκρασία του νερού.
Η αναλογία στροντίου προς ασβέστιο και η αναλογία διαφορετικών ισοτόπων οξυγόνου μεταβάλλονται ανάλογα με τη θερμοκρασία. Με αυτόν τον τρόπο, τα κοράλλια λειτουργούν ως ένα είδος φυσικού αρχείου του παρελθόντος, παρόμοιο με τους δακτυλίους των δέντρων.
Η ερευνητική ομάδα αναζήτησε επί χρόνια απολιθωμένα κοράλλια που είχαν ξεβραστεί στις ακτές των Γκαλαπάγκος και μπορούσαν να προσφέρουν πολυετείς ή πολυδεκαετείς καταγραφές.
Όσο περισσότερα δεδομένα συγκεντρώνονταν, τόσο πιο καθαρό γινόταν το μοτίβο: τα σύγχρονα El Niño είναι εντονότερα από τα παλαιότερα.
Το εύρημα ενισχύει προηγούμενες ενδείξεις από απολιθωμένα κοράλλια του δυτικού και κεντρικού Ειρηνικού, αλλά τα Γκαλαπάγκος θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς βρίσκονται στο ανατολικό τροπικό τμήμα του ωκεανού, όπου οι επιπτώσεις του El Niño είναι από τις ισχυρότερες.
Η Kim Cobb, κλιματική επιστήμονας και διευθύντρια του Institute at Brown for Environment and Society, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτηρίζει τα ευρήματα κρίσιμο κομμάτι στην προσπάθεια κατανόησης του πώς η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας μεταβάλλει τον ENSO.
Ο ακριβής μηχανισμός μέσω του οποίου η κλιματική αλλαγή ενισχύει το El Niño δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.
Μία πιθανή εξήγηση είναι η αυξανόμενη στρωμάτωση του ωκεανού. Καθώς η επιφάνεια του τροπικού Ειρηνικού θερμαίνεται και οι βροχοπτώσεις αυξάνονται, το ανώτερο στρώμα του νερού γίνεται λιγότερο πυκνό και απομονώνεται περισσότερο από τα ψυχρότερα νερά σε μεγαλύτερο βάθος.
Έτσι, όταν μεταβάλλονται οι άνεμοι κατά τη διάρκεια ενός El Niño, το θερμό επιφανειακό νερό μπορεί να ανταποκρίνεται εντονότερα και να συσσωρεύεται σε μεγαλύτερες ποσότητες στον ανατολικό Ειρηνικό.
Το αν η ενίσχυση αυτή θα συνεχιστεί επ' αόριστον παραμένει ανοιχτό επιστημονικό ερώτημα.
Η Cole επισημαίνει ότι είναι πιθανό, εάν η θέρμανση της επιφάνειας του ωκεανού προχωρήσει αρκετά, ο ανατολικός και ο δυτικός Ειρηνικός να αρχίσουν να μοιάζουν περισσότερο θερμοκρασιακά. Αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να αποδυναμώσει την αντίθεση που τροφοδοτεί τον ENSO.
Προς το παρόν, όμως, τα στοιχεία συγκλίνουν σε ένα πιο άμεσο συμπέρασμα: τα El Niño που βιώνει σήμερα ο πλανήτης είναι πιθανό να είναι πιο ισχυρά και πιο καταστροφικά εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Αυτό αυξάνει την ανάγκη για προσαρμογή στις περιοχές που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε ξηρασίες, πυρκαγιές, πλημμύρες και απώλειες στην αγροτική παραγωγή.
Παράλληλα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η σύνδεση μεταξύ της ενίσχυσης των El Niño και της υπερθέρμανσης ενισχύει την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τα ορυκτά καύσιμα.
Πηγή: Scientific American,
Η μελέτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο πλανήτης βρίσκεται ήδη εν μέσω ενός πολύ ισχυρού φαινόμενου.