αγορά άνθρακα

Το EU ETS (European Union Emissions Trading System) παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής, έχοντας συμβάλει σε μετρήσιμες μειώσεις εκπομπών με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ενώ ταυτόχρονα ενίσχυσε την ενεργειακή ασφάλεια και τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης στη δράση για το κλίμα. Μέσω της τιμολόγησης του άνθρακα, το σύστημα κινητοποιεί επενδύσεις, επιταχύνει τον βιομηχανικό μετασχηματισμό και δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα κράτη-μέλη, τα οποία επανεπενδύονται στην πράσινη μετάβαση.

.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα επισπεύσει χρηματοδότηση 3 δισ. ευρώ προς τις κυβερνήσεις της ΕΕ, με στόχο να προστατευθούν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά από τις επιπτώσεις της νέας ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα για τα καύσιμα θέρμανσης και τις μεταφορές, ανακοίνωσε την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

.

Η European Commission υιοθέτησε το πρώτο πακέτο μεθοδολογιών στο πλαίσιο του κανονισμού για τις αφαιρέσεις άνθρακα και τη γεωργία άνθρακα (CRCF), θεσπίζοντας για πρώτη φορά σαφή, νομικά τεκμηριωμένα και εθελοντικά πρότυπα για δραστηριότητες που αφαιρούν μόνιμα CO₂ από την ατμόσφαιρα.

.

Την ανάγκη για έγκαιρη ρυθμιστική σαφήνεια, προβλεψιμότητα και σταθερότητα στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις αγορές και τις υποδομές διοξειδίου του άνθρακα υπογραμμίζει η EnEarth, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

.

Σε πλήρη επιτάχυνση περνά η Ευρώπη στην τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), με μια σειρά εμπορικών έργων να τίθενται σε λειτουργία εντός του 2026, για πρώτη φορά σε κλίμακα ικανή να μεταφέρει και να αποθηκεύει εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η εξέλιξη συμπίπτει με τη σκλήρυνση των κανόνων τιμολόγησης του άνθρακα στην ΕΕ και την έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM).

.

Στη νέα χρονιά οι εθελοντικές αγορές άνθρακα θα είναι ένα θέμα που θα απασχολήσει τον τομέα της βιωσιμότητας τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Το σκεπτικό των αγορών είναι απλό: καλεί τις εταιρίες να επενδύσουν σε περιβαλλοντικά έργα, ισοσταθμίζοντας έτσι τις εκπομπές τους. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου για τις Βιώσιμες Επενδύσεις της Morgan Stanley, η οποία εξέτασε 225 παγκόσμιες εταιρίες με ετήσια έσοδα άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, η εθελοντική αγορά άνθρακα δείχνει σημάδια ωρίμανσης παγκοσμίως.

Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο έτος για την παγκόσμια κλιματική δράση, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού φόρου άνθρακα και στην υλοποίηση μεγάλων έργων καθαρής ενέργειας. Η χρονιά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το 2025 αναμένεται να καταγραφεί ως ένα από τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την ενεργό κλιματική πολιτική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την πίεση σε χώρες και επιχειρήσεις εκτός ΗΠΑ να περάσουν από τη θέσπιση στόχων στην πράξη.

.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επεκτείνει το πλαίσιο αποζημιώσεων προς ενεργοβόρες βιομηχανίες για το κόστος συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες εκπομπών, στο πλαίσιο των προσπαθειών της να αποτρέψει τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

.

Η καθυστέρηση στην εφαρμογή μηχανισμών τιμολόγησης άνθρακα αναμένεται να έχει μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην οικονομία και στην πορεία προς τις κλιματικές δεσμεύσεις απ’ ό,τι οι πρόσφατες ρυθμιστικές αλλαγές που έγιναν γνωστές μέσω του λεγόμενου «Omnibus» πακέτου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με εκτίμηση της Allianz. 

.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε περαιτέρω σκλήρυνση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι το κλίμα και το ESG περνούν από τη θεωρία στην πράξη της εμπορικής πολιτικής. Με νέες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο δασμός άνθρακα επεκτείνεται σε περισσότερα εισαγόμενα προϊόντα υψηλών εκπομπών, ενώ κλείνουν τα «παράθυρα» που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε ξένους παραγωγούς να αποφύγουν το κόστος.

.