Την ανάγκη για έγκαιρη ρυθμιστική σαφήνεια, προβλεψιμότητα και σταθερότητα στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις αγορές και τις υποδομές διοξειδίου του άνθρακα υπογραμμίζει η EnEarth, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
.
Σε πλήρη επιτάχυνση περνά η Ευρώπη στην τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), με μια σειρά εμπορικών έργων να τίθενται σε λειτουργία εντός του 2026, για πρώτη φορά σε κλίμακα ικανή να μεταφέρει και να αποθηκεύει εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η εξέλιξη συμπίπτει με τη σκλήρυνση των κανόνων τιμολόγησης του άνθρακα στην ΕΕ και την έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM).
.
Στη νέα χρονιά οι εθελοντικές αγορές άνθρακα θα είναι ένα θέμα που θα απασχολήσει τον τομέα της βιωσιμότητας τόσο σε διεθνές, όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Το σκεπτικό των αγορών είναι απλό: καλεί τις εταιρίες να επενδύσουν σε περιβαλλοντικά έργα, ισοσταθμίζοντας έτσι τις εκπομπές τους. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου για τις Βιώσιμες Επενδύσεις της Morgan Stanley, η οποία εξέτασε 225 παγκόσμιες εταιρίες με ετήσια έσοδα άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, η εθελοντική αγορά άνθρακα δείχνει σημάδια ωρίμανσης παγκοσμίως.
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο έτος για την παγκόσμια κλιματική δράση, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού φόρου άνθρακα και στην υλοποίηση μεγάλων έργων καθαρής ενέργειας. Η χρονιά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το 2025 αναμένεται να καταγραφεί ως ένα από τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την ενεργό κλιματική πολιτική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την πίεση σε χώρες και επιχειρήσεις εκτός ΗΠΑ να περάσουν από τη θέσπιση στόχων στην πράξη.
.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επεκτείνει το πλαίσιο αποζημιώσεων προς ενεργοβόρες βιομηχανίες για το κόστος συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες εκπομπών, στο πλαίσιο των προσπαθειών της να αποτρέψει τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
.
Η καθυστέρηση στην εφαρμογή μηχανισμών τιμολόγησης άνθρακα αναμένεται να έχει μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην οικονομία και στην πορεία προς τις κλιματικές δεσμεύσεις απ’ ό,τι οι πρόσφατες ρυθμιστικές αλλαγές που έγιναν γνωστές μέσω του λεγόμενου «Omnibus» πακέτου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με εκτίμηση της Allianz.
.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε περαιτέρω σκλήρυνση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι το κλίμα και το ESG περνούν από τη θεωρία στην πράξη της εμπορικής πολιτικής. Με νέες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο δασμός άνθρακα επεκτείνεται σε περισσότερα εισαγόμενα προϊόντα υψηλών εκπομπών, ενώ κλείνουν τα «παράθυρα» που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε ξένους παραγωγούς να αποφύγουν το κόστος.
.
Επενδύσεις ύψους 4 δισ. ευρώ σε έργα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα από βιομηχανίες που δεν έχουν τεχνολογικά τη δυνατότητα μείωσης των εκπομπών τους δρομολογούνται το επόμενο διάστημα με την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου (το σχετικό νομοσχέδιο ψηφίζεται την Πέμπτη στη Βουλή) και την έγκριση χρηματοδότησης των έργων από ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια.
.
Παρότι στο τελικό κείμενο της COP30 δεν γίνεται καν άμεση αναφορά στις αγορές άνθρακα, το κλίμα που διαμορφώθηκε στο Μπελέμ δείχνει πως ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιστρέφει στο προσκήνιο της διεθνούς κλιματικής συζήτησης. Μετά τα σκάνδαλα που από το 2022 κλόνισαν την αξιοπιστία πολλών συστημάτων πιστοποίησης, η φετινή σύνοδος έδειξε σημάδια πραγματικής ανάκαμψης—όχι σε επίπεδο ρητορικής, αλλά σε χειροπιαστές πρωτοβουλίες, συμμαχίες και νέες ρυθμιστικές εξελίξεις.
.
Το λανσάρισμα της νέας, πολυαναμενόμενης παγκόσμιας αγοράς ανθρακούχων πιστώσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ κινδυνεύει να παγώσει, καθώς οι διαπραγματεύσεις στη COP30 σκοντάφτουν σε μια φαινομενικά «μικρή» αλλά ουσιαστική χρηματοδοτική εκκρεμότητα.
.
Σύμφωνα με πηγές που συμμετέχουν στις συνομιλίες στη Μπελέμ της Βραζιλίας, χώρες-μέλη αδυνατούν να συμφωνήσουν για τη μεταφορά περίπου 30 εκατ. δολαρίων από έναν παλιό μηχανισμό πιστώσεων προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τη λειτουργία της νέας αγοράς.
