Ευρωπαϊκή Ένωση

Ενεργειακή μετάβαση και ασφάλεια εφοδιασμού πόσο εύκολα μπορούν να συμβαδίσουν; Το ερώτημα επανέρχεται μετά τη συμφωνία του Συμβουλίου της ΕΕ, στις 6 Νοεμβρίου, επί της θέσης του για μονοετή μετάθεση συγκεκριμένων υποχρεώσεων του ευρωπαϊκού Κανονισμού για το μεθάνιο. Η αιτιολόγηση αφορά την αποφυγή πρόσθετων πιέσεων στην ενεργειακή τροφοδοσία, εν μέσω αναταραχής στις διεθνείς αγορές λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

.

Νέα κοινή ψηφιακή πλατφόρμα για την ανάδειξη της ευρωπαϊκής έρευνας γύρω από την κλιματική αλλαγή, τη βιοποικιλότητα και τις ευρύτερες μεταβολές του γήινου συστήματος εγκαινίασαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EU) 2024/825, γνωστή ως EmpCo, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 27 Σεπτεμβρίου 2026 και ενισχύει την προστασία των καταναλωτών απέναντι σε παραπλανητικούς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς και σήματα.

.

Οι νέες απαιτήσεις δεν αφορούν μόνο γραπτές διατυπώσεις. Επεκτείνονται σε σήματα, οπτικά στοιχεία και branding, τα οποία επίσης πρέπει να στηρίζονται σε σαφή και επαληθεύσιμα στοιχεία.

Η κλιματική προσαρμογή μετατρέπεται σταδιακά από περιβαλλοντική ανάγκη σε βασικό πεδίο οικονομικής πολιτικής και καινοτομίας στην Ευρώπη, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται πιο συχνές και πιο δαπανηρές.

.

Το καλοκαίρι του 2026, με τα κύματα καύσωνα, τις εκτεταμένες ξηρασίες και τις έντονες δασικές πυρκαγιές, λειτούργησε ως σαφής προειδοποίηση για το πώς οι κλιματικοί κίνδυνοι μπορούν να επηρεάσουν ταυτόχρονα την ύδρευση, τη γεωργία, την ενέργεια, τις υποδομές και την οικονομική δραστηριότητα.

Ανησυχίες για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς βιωσιμότητας των επιχειρήσεων εκτός ΕΕ εκφράζει η EU Platform on Sustainable Finance, προειδοποιώντας ότι οι προτεινόμενοι κανόνες μπορεί να υπονομεύσουν τη διαφάνεια, τη συγκρισιμότητα των στοιχείων και συνολικά το ευρωπαϊκό πλαίσιο βιώσιμης χρηματοδότησης.

.

Η παρέμβαση της Πλατφόρμας ακολουθεί τη δημοσίευση του σχεδίου τεχνικής γνωμοδότησης της EFRAG για το πρότυπο ESRS 40-a, το οποίο αφορά εταιρείες τρίτων χωρών με σημαντική δραστηριότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σημαντική χρηματοδοτική στήριξη προς αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής κατέγραψαν το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το Συμβούλιο της ΕΕ, η δημόσια κλιματική χρηματοδότηση ανήλθε σε 32,3 δισ. ευρώ, ενώ άλλα 9,3 δισ. ευρώ ιδιωτικών κεφαλαίων κινητοποιήθηκαν χάρη σε δημόσια εργαλεία και παρεμβάσεις.

.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του προγράμματος LIFE, διαθέτει 390 εκατ. ευρώ για 135 νέα έργα στους τομείς της φύσης, της κυκλικής οικονομίας, της κλιματικής ανθεκτικότητας και της καθαρής ενέργειας. Μαζί με άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους, η συνολική επένδυση φτάνει τα 579 εκατ. ευρώ. Οι προτάσεις επιλέχθηκαν ανάμεσα σε 1.095 αιτήσεις, αριθμό-ρεκόρ, και καλύπτουν όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

.

Στη χρηματοδότηση 77 έργων net zero τεχνολογιών σε 23 χώρες προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διαθέτοντας συνολικά 3,4 δισ. ευρώ, ή περίπου 3,8 δισ. δολάρια, μέσω του Innovation Fund. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα έργα αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση περίπου 290 εκατ. τόνων CO2e κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας τους, υποστηρίζοντας τον ευρωπαϊκό στόχο για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

.

Προς περαιτέρω αποδυνάμωση των ευρωπαϊκών στόχων για τις εκπομπές CO2 των νέων αυτοκινήτων κινείται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς οι τρεις βασικές πολιτικές ομάδες κατέληξαν σε συμφωνία που προβλέπει χαμηλότερο στόχο για το 2035 από εκείνον που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

.

Η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον μια ξεχωριστή περιβαλλοντική ατζέντα αλλά μέρος των οικονομικών θεμελίων της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της νέας έκθεσης του European Environment Agency (EEA), “Competitive by nature – Europe’s long-term competitiveness through the lens of sustainability”, η οποία εξετάζει πώς η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, η γεωπολιτική αστάθεια και ο ανταγωνισμός για ενέργεια και κρίσιμες πρώτες ύλες μπορούν να μεταβάλουν την οικονομική θέση της Ευρώπης έως το 2040.

.