Η κλιματική κρίση δεν ανεβάζει μόνο τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων· ανεβάζει και το θερμόμετρο των δικαστικών αιθουσών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αγωγές που συνδέονται με ζημιές από κλιματικά γεγονότα –από παγετούς και πλημμύρες έως ανεμοστρόβιλους και καταρρεύσεις εδάφους– αυξάνονται με ταχύτητα, μετατρέποντας τον κλιματικό κίνδυνο σε μείζον νομικό και ασφαλιστικό ζήτημα.
.
Το 2025 συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τη Συμφωνία του Παρισιού και παράλληλα μια δεκαετία από ένα ορόσημο για την κλιματική δικαιοσύνη: την πρώτη δικαστική απόφαση που υποχρέωσε κράτος να μειώσει ταχύτερα τις εκπομπές του για να προστατεύσει τους πολίτες του από την κλιματική αλλαγή.
.
Η υπόθεση Urgenda, που επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας το 2019, θεωρείται από τις πρώτες ενδείξεις ενός παγκόσμιου κύματος κλιματικών αγωγών, το οποίο – σύμφωνα με ακτιβιστές – διαμόρφωσε μια νέα νομική αρχιτεκτονική για την προστασία του κλίματος.
Ιστορική εξέλιξη για την κλιματική δικαιοσύνη καταγράφηκε στην Ελβετία, καθώς δικαστήριο του καντονιού Zug έκανε δεκτή αγωγή κατοίκων της Ινδονησίας κατά της τσιμεντοβιομηχανίας Holcim, με αντικείμενο τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και τη συμβολή τους στην κλιματική αλλαγή.
.
Δικαστής στη Βόρεια Ντακότα περιόρισε σχεδόν στο μισό την αποζημίωση ύψους 667 εκατ. δολαρίων που είχε επιδικαστεί εις βάρος της Greenpeace για τον ρόλο της στις διαμαρτυρίες κατά της κατασκευής του αγωγού Dakota Access.
.
Ο δικαστής James Gion αποφάσισε ότι η οργάνωση οφείλει στην εταιρεία Energy Transfer αποζημίωση 345 εκατ. δολαρίων, κρίνοντας ότι μέρος των αρχικών ποσών ήταν «διπλά» ή υπερβολικά.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε την Τρίτη υπέρ της νορβηγικής κυβέρνησης, απορρίπτοντας αγωγή που είχαν καταθέσει νεαροί ακτιβιστές μαζί με τις οργανώσεις Greenpeace και Young Friends of the Earth, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική πετρελαϊκών ερευνών της χώρας στην Αρκτική απειλεί το μέλλον τους.
.
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Μέριλαντ εξετάζει αυτές τις ημέρες ένα ζήτημα που θα μπορούσε να αποτελέσει νομικό προηγούμενο σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες: αν τοπικές κοινότητες μπορούν να μηνύσουν πετρελαϊκές εταιρείες για την ευθύνη τους στην κλιματική αλλαγή.
.
Περίπου έξι χρόνια πέρασαν από την ημέρα εκείνη που 27 φοιτητές Νομικής από το Βανουάτου, ένα μικρό νησιωτικό κράτος στον Ειρηνικό, ζήτησαν την παρέμβαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τις νομικές υποχρεώσεις των κρατών γύρω από την κλιματική αλλαγή και τις πιθανές κυρώσεις σε περίπτωση αδράνειας. Στα τέλη του φετινού Ιουλίου η μικρή ομάδα των φοιτητών έχοντας συγκεντρώσει την υποστήριξη άλλων 132 χωρών είδε τους "κόπους της να δικαιώνονται".
Η μάχη για το κλίμα περνά πλέον και από τις αίθουσες των δικαστηρίων. Μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με αγωγές που αμφισβητούν τον ρόλο τους στη χρηματοδότηση ορυκτών καυσίμων, ανοίγοντας τον δρόμο για ριζικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας.
.
Την 26η Αυγούστου 2025, οι Rick Bosman και Jasper Blom της Milieudefensie παρουσίασαν στο Green Central Banking μια ανάλυση που εξετάζει πώς οι δικαστικές αγωγές εναντίον τραπεζών για χρηματοδότηση ορυκτών καυσίμων μπορεί να οδηγήσουν σε συστημικές αλλαγές στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Μια υπόθεση σχετικά με την κλιματική αλλαγή κατά του ιταλικού ενεργειακού ομίλου Eni πορεί να συνεχιστεί, αποφάσισε το ανώτατο εφετείο της χώρας, σε μια υπόθεση δικαιοδοσίας που είχε υποβληθεί από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις Greenpeace Italia και ReCommon.
.
Η απόφαση, την οποία οι δύο οργανώσεις δημοσίευσαν την Τρίτη, επιβεβαιώνει ότι τα ιταλικά δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία να εκδικάζουν υποθέσεις σχετικά με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν εκπομπές από τις θυγατρικές της Eni στο εξωτερικό.
Μια δεκαετής δικαστική μάχη μεταξύ ενός αγρότη στο Περού και του γερμανικού ενεργειακού κολοσσού RWE σχετικά με τις παγκόσμιες εκπομπές της εταιρείας και τον αντίκτυπό τους στην πατρίδα του, έληξε τελικά την Τετάρτη.
.
