Greenwashing

Ο ολλανδικός χρηματοπιστωτικός επόπτης AFM (Authority for the Financial Markets) διαπιστώνει ότι ισχυρισμοί βιωσιμότητας που χρησιμοποιούν χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δεν συμμορφώνονται με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες, ανοίγοντας τον δρόμο για αυστηρότερη εποπτεία μέσα στο 2026. Σύμφωνα με τα ευρήματα, σε αρκετές περιπτώσεις οι δηλώσεις για «βιώσιμα» χαρακτηριστικά προϊόντων ή στρατηγικών κρίνονται υπερβολικές, ασαφείς ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένες σε σχέση με τα πραγματικά δεδομένα.

.

Η πιο φιλόδοξη ευρωπαϊκή απόπειρα περιορισμού του «greenwashing» στις επενδύσεις, το καθεστώς γνωστοποιήσεων SFDR, δεν κατάφερε να αλλάξει ούτε τις ροές κεφαλαίων ούτε ουσιαστικά τη βιωσιμότητα των χαρτοφυλακίων, σύμφωνα με νέα μελέτη του National Bureau of Economic Research.

.

Το greenwashing αποθαρρύνει ολοένα και περισσότερους καταναλωτές από τη βιώσιμη χρηματοδότηση, απειλώντας την ανάπτυξη της αγοράς την ώρα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός τόσο για τις αποδόσεις όσο και για την περιβαλλοντική και κοινωνική πρόοδο.

.

Η European Securities and Markets Authority (ESMA) εντείνει τον έλεγχο γύρω από τους ισχυρισμούς βιωσιμότητας και τις στρατηγικές ESG που προβάλλουν επενδυτικά κεφάλαια, τράπεζες και διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρώντας να περιορίσει πρακτικές παραπλανητικής επικοινωνίας και να βάλει σαφέστερα όρια σε ό,τι μπορεί – και ό,τι δεν μπορεί – να παρουσιάζεται ως «βιώσιμο».

.

Το 2025 συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τη Συμφωνία του Παρισιού και παράλληλα μια δεκαετία από ένα ορόσημο για την κλιματική δικαιοσύνη: την πρώτη δικαστική απόφαση που υποχρέωσε κράτος να μειώσει ταχύτερα τις εκπομπές του για να προστατεύσει τους πολίτες του από την κλιματική αλλαγή.

.

Η υπόθεση Urgenda, που επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας το 2019, θεωρείται από τις πρώτες ενδείξεις ενός παγκόσμιου κύματος κλιματικών αγωγών, το οποίο – σύμφωνα με ακτιβιστές – διαμόρφωσε μια νέα νομική αρχιτεκτονική για την προστασία του κλίματος.

Η Αρχή Προτύπων Διαφήμισης του Ηνωμένου Βασιλείου (ASA) απαγόρευσε τρεις διαφημίσεις των Nike, Superdry και Lacoste κρίνοντας ότι προέβαλαν ατεκμηρίωτους και παραπλανητικούς ισχυρισμούς περί «βιωσιμότητας».

.

Ομοσπονδιακός δικαστής στις Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψε αγωγή που κατηγορούσε τη Mondelez International για παραπλανητική διαφήμιση, σχετικά με τη χρήση της ένδειξης «climate neutral certified» σε προϊόντα Clif Bar.

.

Σημαντική νομική ήττα υπέστη η TotalEnergies στη Γαλλία, καθώς πολιτικό δικαστήριο έκρινε ότι ο ενεργειακός κολοσσός παραπλάνησε το κοινό με διαφημιστική καμπάνια του 2021 που προέβαλε αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα και υποσχόταν ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050. Η απόφαση θεωρείται η πρώτη εφαρμογή του γαλλικού νόμου περί «greenwashing» σε μεγάλη ενεργειακή εταιρεία, ανοίγοντας τον δρόμο για αυστηρότερη αντιμετώπιση αμφισβητούμενων περιβαλλοντικών ισχυρισμών.

.

Δεκάδες ευρωπαϊκά μετοχικά επενδυτικά κεφάλαια έχουν αφαιρέσει φέτος όρους όπως «ESG» ή «sustainable» από τους τίτλους τους, ενόψει της εφαρμογής των κανόνων ονομασίας της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών (ESMA). Η Morningstar προειδοποιεί ότι αυτή η τάση συνιστά «brownwashing», μια στρατηγική που αντί να ενισχύει τη διαφάνεια, οδηγεί σε στροφή μακριά από τις δεσμεύσεις βιωσιμότητας.

.

Οι καναδικοί ενεργειακοί γίγαντες Cenovus Energy Inc. και Enbridge Inc. αντιμετωπίζουν καταγγελία για «πράσινο ξέπλυμα» από μια ομάδα επενδυτών που κατηγορεί τις εταιρείες για παραπλανητικές δηλώσεις σχετικά με τους στόχους εκπομπών.

.

Η Investors for Paris Compliance (I4PC) κατηγόρησε τον παραγωγό πετρελαίου και τον γίγαντα των αγωγών για «συστηματικό πράσινο ξέπλυμα» σε καταγγελία που η ομάδα δήλωσε ότι υπέβαλε την Τρίτη στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Αλμπέρτα.