Governance

Σε πλήρη επιτάχυνση περνά η Ευρώπη στην τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS), με μια σειρά εμπορικών έργων να τίθενται σε λειτουργία εντός του 2026, για πρώτη φορά σε κλίμακα ικανή να μεταφέρει και να αποθηκεύει εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η εξέλιξη συμπίπτει με τη σκλήρυνση των κανόνων τιμολόγησης του άνθρακα στην ΕΕ και την έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM).

.

Οι ευρωπαϊκοί χρηματοπιστωτικοί ρυθμιστές καλούν τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες να ενισχύσουν τη διαφάνεια και την τεκμηρίωση γύρω από τις δεσμεύσεις τους για μετάβαση προς βιώσιμες δραστηριότητες, ενσωματώνοντας συγκεκριμένα κριτήρια ESG στα stress tests που διενεργούν.

.

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αποσύρει τη χώρα από βασικούς φορείς του ΟΗΕ για το κλίμα, με επιστήμονες και ακτιβιστές να προειδοποιούν ότι η κίνηση θα υπονομεύσει τη διεθνή πρόοδο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και θα απομονώσει περαιτέρω τις Ηνωμένες Πολιτείες στη διεθνή σκηνή.

.

Νομικά ερωτήματα εγείρει η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη βασική συνθήκη του ΟΗΕ για το κλίμα, τη United Nations Framework Convention on Climate Change, η οποία είχε υιοθετηθεί ομόφωνα από τη Γερουσία των ΗΠΑ πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, σύμφωνα με νομικούς που υποστηρίζουν ότι για την αποχώρηση απαιτείται έγκριση του Κογκρέσου.

.

Σε εφαρμογή έχει ήδη τεθεί ο νόμος «Δίκαιη Εργασία για Όλους», ο οποίος ψηφίστηκε πριν από τρεις μήνες. Ο νόμος αυτός εισάγει στην εργασιακή νομοθεσία παρεμβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση εργαζομένων και επιχειρήσεων, στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, καθώς και στη μείωση της γραφειοκρατίας.

.

Τρεις πρόσφατες ενέργειες για την εφαρμογή σημαντικών πτυχών του ψηφισθέντος νόμου είναι οι εξής:

Η Βενεζουέλα βιώνει τις τελευταίες μέρες μια απ΄τις μεγαλύτερες πολιτικές κρίσεις της ιστορίας της μετά τη σύλληψη του Προέδρου Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου 2026. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον, μετά από εντολή του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ ξεκίνησε μια μεγάλη επιχείρηση που περιελάμβανε αεροπορικές επιδρομές και ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων, οδηγώντας στη μεταφορά του Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, στις ΗΠΑ, με κατηγορητήριο που περιλαμβάνει τη ναρκοτρομοκρατία και την διακίνηση ναρκωτικών.

Ο κόσμος μπαίνει στο δεύτερο μισό μιας κρίσιμης δεκαετίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα θα πρέπει να μειωθούν σχεδόν κατά 50% έως το 2030 για να συγκρατηθεί η υπερθέρμανση στον 1,5°C.

.

Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες παραμένουν εκτός πορείας, ενώ ο κίνδυνος οπισθοχώρησης μεγαλώνει, παρά ορισμένες απρόσμενες εστίες προόδου.

Το 2025 αποτέλεσε έτος εδραίωσης και επιτάχυνσης για τη βιώσιμη χρηματοδότηση στην Ιαπωνία. Η χώρα ενίσχυσε τη θέση της ως ηγετικός παίκτης στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, συνδυάζοντας πολιτική καινοτομία, ανάπτυξη αγορών και κινητοποίηση κεφαλαίων μεγάλης κλίμακας, με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.

.

Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο έτος για την παγκόσμια κλιματική δράση, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού φόρου άνθρακα και στην υλοποίηση μεγάλων έργων καθαρής ενέργειας. Η χρονιά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το 2025 αναμένεται να καταγραφεί ως ένα από τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την ενεργό κλιματική πολιτική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την πίεση σε χώρες και επιχειρήσεις εκτός ΗΠΑ να περάσουν από τη θέσπιση στόχων στην πράξη.

.

Περίπου 70 χώρες παγκοσμίως δεν υπέβαλαν το 2025 επικαιροποιημένα εθνικά κλιματικά σχέδια (NDCs) στα Ηνωμένα Έθνη, παρά τη ρητή υποχρέωση της Συμφωνίας του Παρισιού για ανανέωσή τους ανά πενταετία. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται η Ινδία, η Σαουδική Αραβία και η Αργεντινή, τρεις χώρες με κρίσιμο ρόλο στις παγκόσμιες εκπομπές.

.