Οι κίνδυνοι βιωσιμότητας έχουν πλέον μετατραπεί σε βασική προτεραιότητα για το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα, καθώς η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, η ρύπανση και οι κοινωνικές ανισότητες επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, οι τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην πλήρη ενσωμάτωση των παραγόντων αυτών στις διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου.
.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της UNEP Finance Initiative με τίτλο The Landscape of Sustainability Risk Integration, οι κίνδυνοι βιωσιμότητας θεωρούνται πλέον από τις εποπτικές αρχές και τις κεντρικές τράπεζες ως παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον πιστωτικό, λειτουργικό, αγοραίο και κίνδυνο ρευστότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Η μελέτη βασίστηκε σε διαβούλευση με 28 τράπεζες-μέλη της UNEP FI από πέντε γεωγραφικές περιοχές και καταγράφει μια αγορά που έχει πλέον περάσει από το στάδιο του «αν πρέπει» στο στάδιο του «πώς» θα ενσωματώσει αποτελεσματικά τους νέους αυτούς κινδύνους. Περίπου το 71% των τραπεζών που συμμετείχαν έχει ήδη υιοθετήσει πλαίσιο ενσωμάτωσης κινδύνων βιωσιμότητας, ενώ ένα επιπλέον 25% σχεδιάζει να το εφαρμόσει στο άμεσο μέλλον.
Η Ευρώπη μπροστά στις ρυθμίσεις
Η έκθεση καταγράφει ότι η Ευρώπη παραμένει η πιο ώριμη αγορά σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν ήδη ενσωματώσει τις παραμέτρους βιωσιμότητας στην εποπτική διαδικασία, ενώ αντίστοιχες πρωτοβουλίες αναπτύσσονται σε Ασία, Καναδά, Βραζιλία και άλλες αγορές.
Το κλίμα εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό άξονα των εποπτικών απαιτήσεων, με τους κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση και τη βιοποικιλότητα να ακολουθούν. Αντίθετα, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη ρύπανση και τα κοινωνικά ζητήματα παραμένουν σε πιο πρώιμο στάδιο ενσωμάτωσης στα εποπτικά πλαίσια.
Τα δεδομένα παραμένουν το μεγαλύτερο πρόβλημα
Παρά την πρόοδο, οι τράπεζες αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η έλλειψη αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων. Το 75% των οργανισμών που συμμετείχαν στη διαβούλευση θεωρεί ότι οι περιορισμοί στα δεδομένα αποτελούν τη σημαντικότερη πρόκληση για την εφαρμογή των σχετικών πολιτικών. Παράλληλα, πάνω από τους μισούς οργανισμούς που χρησιμοποιούν εξωτερικούς παρόχους δεδομένων δυσκολεύονται να μετατρέψουν τις πληροφορίες αυτές σε μετρήσιμους χρηματοοικονομικούς δείκτες ή να τις ενσωματώσουν στα υπάρχοντα μοντέλα κινδύνου.
Οι τράπεζες ζητούν κυρίως περισσότερους δείκτες μέτρησης κινδύνου (KRIs), πρακτικά εργαλεία και εκπαιδευτικό υλικό, προκειμένου να καταφέρουν να ενσωματώσουν αποτελεσματικά τους παράγοντες βιωσιμότητας στις καθημερινές τους λειτουργίες.
Ο πιστωτικός κίνδυνος στο επίκεντρο
Η έκθεση δείχνει ότι η μεγαλύτερη πρόοδος έχει σημειωθεί στον πιστωτικό κίνδυνο, καθώς οι τράπεζες θεωρούν πως τα χαρτοφυλάκια δανείων αποτελούν το βασικό κανάλι μέσω του οποίου μεταφέρονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των υπόλοιπων παραγόντων βιωσιμότητας. Αντίθετα, η ενσωμάτωση σχετικών κινδύνων στον κίνδυνο αγοράς και στη διαχείριση ρευστότητας παραμένει περιορισμένη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη φύση καταγράφουν τα χαμηλότερα επίπεδα ενσωμάτωσης, ενώ οι κοινωνικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται κυρίως μέσω διαδικασιών κανονιστικής συμμόρφωσης και ελέγχου συμπεριφοράς και λιγότερο μέσω των παραδοσιακών μοντέλων τραπεζικού κινδύνου.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, η επόμενη πρόκληση για τον κλάδο είναι η μετάβαση από αποσπασματικές προσεγγίσεις σε ένα ενιαίο και δομημένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων βιωσιμότητας, καθώς περισσότερο από το 90% των τραπεζών θεωρεί ότι χρειάζεται μια κοινή μεθοδολογία αναφοράς και εφαρμογής.
Πηγή: UNEP Finance Initiative, The Landscape of Sustainability Risk Integration (Ιούνιος 2026).
Η μελέτη βασίστηκε σε διαβούλευση με 28 τράπεζες-μέλη της UNEP FI από πέντε γεωγραφικές περιοχές.