Σε αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για την εσωτερική διακυβέρνηση στο πλαίσιο της Capital Requirements Directive (CRD) προχώρησε η European Banking Authority (EBA), ενσωματώνοντας νέους κινδύνους και εποπτικές προτεραιότητες που αφορούν μεταξύ άλλων το ESG, την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη, την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και την αυξανόμενη διασύνδεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
.
Η EBA δημοσίευσε στις 5 Νοεμβρίου 2026 την τελική της έκθεση με τις αναθεωρήσεις των κατευθυντήριων γραμμών του Ιουλίου 2021 για την εσωτερική διακυβέρνηση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι αρχικές κατευθυντήριες γραμμές είχαν αναπτυχθεί ως απάντηση στις αδυναμίες εταιρικής και εσωτερικής διακυβέρνησης που εντοπίστηκαν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Έκτοτε, όμως, η εποπτική ατζέντα έχει διευρυνθεί σημαντικά.
ESG, AI και νέοι κίνδυνοι στην εποπτική ατζέντα
Σύμφωνα με την EBA, οι εποπτικές αρχές καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν ένα ευρύτερο φάσμα νέων και αναδυόμενων κινδύνων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ζητήματα συμπεριφοράς και εσωτερικών ελέγχων, όπως οι αδυναμίες στα πλαίσια κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αλλά και η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και εταιρικής διακυβέρνησης παραμέτρων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και διαχείρισης κινδύνου.
Παράλληλα, οι αναθεωρημένες κατευθύνσεις λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο της ψηφιοποίησης, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και την αυξανόμενη διασύνδεση μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, αγορών και τεχνολογικών υποδομών. Οι αλλαγές αντανακλούν επίσης νομοθετικές εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ των οποίων η CRD IV, ο Digital Operational Resilience Act (DORA) και τα σχετικά τεχνικά πρότυπα.
Τι αλλάζει στις τελικές κατευθυντήριες γραμμές
Η τελική έκθεση ακολουθεί τη διαβούλευση που πραγματοποίησε η EBA το προηγούμενο έτος και περιλαμβάνει σύνοψη των βασικών παρατηρήσεων που υποβλήθηκαν, την αξιολόγησή τους από την Αρχή και τις αλλαγές που κρίθηκε σκόπιμο να ενσωματωθούν.
Σε σχέση με το αρχικό consultation paper, η EBA προχώρησε σε σειρά προσαρμογών με στόχο τη μεγαλύτερη αναλογικότητα και απλούστευση των απαιτήσεων. Μία από τις βασικές αλλαγές είναι η μείωση του επιπέδου λεπτομέρειας που απαιτείται για τη χαρτογράφηση των αρμοδιοτήτων και τις ατομικές δηλώσεις ευθύνης. Παράλληλα, ενισχύεται η αρχή της αναλογικότητας για τις προβλέψεις που εφαρμόζονται στα υποκαταστήματα τραπεζών τρίτων χωρών.
Απλούστευση στις συγκρούσεις συμφερόντων
Η EBA αναθεώρησε επίσης τις διατάξεις που αφορούν τις συγκρούσεις συμφερόντων, με στόχο να γίνουν σαφέστερες και απλούστερες.
Οι σχετικές απαιτήσεις αποτελούν βασικό στοιχείο των κανόνων εσωτερικής διακυβέρνησης, καθώς αφορούν τον τρόπο με τον οποίο τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εντοπίζουν, αξιολογούν και διαχειρίζονται περιπτώσεις στις οποίες προσωπικά, επιχειρηματικά ή άλλα συμφέροντα μπορεί να επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων.Η τελική έκδοση περιορίζει την πολυπλοκότητα των σχετικών προβλέψεων σε σχέση με το κείμενο που είχε τεθεί σε διαβούλευση.
Λιγότερο λεπτομερείς απαιτήσεις για diversity και inclusion
Αλλαγές έγιναν και στις απαιτήσεις που συνδέονται με την παρακολούθηση της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης. Η τελική έκδοση μειώνει τη λεπτομέρεια των σχετικών υποχρεώσεων, ανταποκρινόμενη στις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν κατά τη διαβούλευση. Η EBA, ωστόσο, διατηρεί το συγκεκριμένο πεδίο στο ευρύτερο πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης, στο οποίο η σύνθεση, η λειτουργία και η αποτελεσματικότητα των διοικητικών οργάνων παραμένουν βασικές εποπτικές προτεραιότητες.
Εκκρεμεί η ημερομηνία εφαρμογής
Η EBA δεν έχει ακόμη καθορίσει την ημερομηνία από την οποία θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές. Όταν το νέο πλαίσιο τεθεί σε ισχύ, οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές του 2021 θα καταργηθούν. Η αναθεώρηση σηματοδοτεί την προσαρμογή του πλαισίου τραπεζικής διακυβέρνησης σε ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακοί χρηματοοικονομικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι συνυπάρχουν πλέον με νέες προκλήσεις γύρω από το ESG, την ψηφιακή ανθεκτικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τη συμπεριφορά των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Πηγή: Simon Lovegrove και Floortje Nagelkerke, EBA r
Οι αρχικές κατευθυντήριες γραμμές είχαν αναπτυχθεί ως απάντηση στις αδυναμίες εταιρικής και εσωτερικής διακυβέρνησης που εντοπίστηκαν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.