Ένα από τα πρώτα έργα αμυντικής τεχνολογίας με σφραγίδα παγκόσμιας πατέντας και αμιγώς made in Greece παρουσιάστηκε και «βαπτίσθηκε» εχθές στο ναυπηγείο Σαλαμίνας. Ο λόγος για τη νέα μη επανδρωμένη ημι-σταθερή πλατφόρμα θαλάσσιας επιτήρησης (Unmanned Semi-fixed Sea Platform, USSP), που σχεδιάστηκε από την ελληνική ΕΤΜΕ του Αντώνη Πέππα, και κατασκευάστηκε εξ΄ολοκλήρου στη Σαλαμίνα με συνεργασία της NAVAL και μιας ευρωπαϊκής κοινοπραξίας 15 εταιριών από 7 κράτη-μέλη της ΕΕ.
.
Το USSPS φτιάχτηκε ως η ραχοκοκαλιά ενός προηγμένου συστήματος C5ISTAR (Command, Control, Communication, Computers, Combat Systems, Intelligence, Surveillance, Target Acquisition, and Reconnaissance) για ομοσπονδιακούς σκοπούς χρήσης από την ΕΕ. Συγκεκριμένα εντάχθηκε στο EDIDP της ΕΕ ως πρόγραμμα μελέτης, σχεδίασης, πρωτοτυποποίησης και δοκιμών, με συνολικό κόστος €19,5 εκατ., εκ των οποίων τα €12,8εκατ. χορηγήθηκαν από την Ένωση και τα υπόλοιπα από τις εταιρίες της κοινοπραξίας.
Στον «Πανόπτη» όπως ονομάστηκε η νέα πλατφόρμα, επιχειρήθηκε ένα συνεργατικό μοντέλο μεταξύ κρατών τύπου «Airbus» που αν φανεί πως αποδίδει, είναι σκοπός της ΕΤΜΕ να το συνεχίσει μπαίνοντας σε συνεργασίες και με άλλους Ευρωπαίους εταίρους σύμφωνα με τις δηλώσεις της ηγεσίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι δύο βασικοί συνεργάτες ήταν το δίδυμο Ελλάδα-Γαλλία (ΕΤΜΕ και NAVAL), το οποίο αν κερδίσει…δεν θα αλλάξει, μιας και οι δυό τους δηλώνουν άψογες σχέσεις και ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας με αμοιβαία οφέλη τόσο on όσο και off the record.
Παράλληλα η κοινοπραξία, αλλά και η ελληνική πλευρά η οποία ήταν και ο συντονιστής του πρότζεκτ, στοχεύουν στην εξαγωγή της συγκεκριμένης τεχνολογίας, με το USSP 2 να βρίσκεται ήδη σε ερευνητικό στάδιο και θα είναι ετοιμοπαράδοτο σε 2 έως 3 χρόνια.
Συγκεκριμένα, η ΕΤΜΕ υποστηρίζει πως το βασικό στοίχημα είναι η Ελλάδα να μετατραπεί από προμηθευτή σε εξαγωγέα τεχνολογίας, ενώ στέλνει σήμα συνεργασίας με το υπόλοιπο ελληνικό οικοσύστημα, με όρους σοβαρότητας και προάσπισης των εθνικών συμφερόντων, ενδυνάμωσης και εξωστρέφειας της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η ΕΤΜΕ, αξιοποίησε την τεχνογνωσία που έχει στην κατασκευή πλωτών πλατφορμών, για να δημιουργήσει ένα δυναμικό εργαλείο που θα προστεθεί στο «οπλοστάσιο» της εγχώριας άμυνας. Ο «Πανόπτης» διαθέτει ορισμένα χαρακτηριστικά που τον καθιστούν ευέλικτο για πολλαπλές χρήσεις με προεξάρχοντες τους τομείς άμυνας και ασφάλειας.
Υψηλές προδιαγραφές, αντοχή και ευελιξία χρήσεων ξεχωρίζουν τον Πανόπτη
Αρχικά έχει σχεδιαστεί με φέρουσα ικανότητα 400 τόνων, αντοχή μέχρι 12 μποφόρ και επιβίωση σε κύμα εκατονταετίας. Από εκεί και πέρα λειτουργεί ως μια βάση άξια να φιλοξενήσει ραντάρ για πλήρη και συνεχή παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών, μετεωρολογικά μέσα, αλλά και να αποτελέσει βάση παραμονής για μη επανδρωμένα drones. Όπως ανακοίνωσε η ΕΤΜΕ στη σχετική εκδήλωση ονοματοδοσίας στις 30 Απριλίου 2026, οι αισθητήρες του Πανόπτη επιτρέπουν μια ολιστική επιτήρηση πυθμένα, επιφάνειας και αέρα, με αρχικό εύρος τα 50χλμ, που με χρήση drones μπορούν να φθάσουν τα 200χλμ. Όραμα, πάντως, των εταιριών του consortium είναι η μετατροπή της πλατφόρμας σε έναν επιχειρησιακό κόμβο διττής χρήσης που να φαίνεται χρήσιμο σε καιρό ειρήνης, αλλά και σε καιρό πολέμου.
Ο πρώτος σταθμός του USSP θα είναι το Μυρτώο πέλαγος, στο νοτιοδυτικό Αιγαίο, όπου και θα παραμείνει για πέντε χρόνια. Η πλατφόρμα θα μεταφέρει καθημερινά δεδομένα στο Πολεμικό Ναυτικό, ενώ σύμφωνα με την ΕΤΜΕ «κάθε μέρα λειτουργίας του θα παρέχει τεχνολογική προστιθέμενη αξία, μέσω της συλλογής πληροφοριών». Παράλληλα αναμένεται να λειτουργήσει ως κέντρο δοκιμών από Έλληνες και Ευρωπαίους, καθώς πρόκειται για την πρώτη πλατφόρμα του είδους της σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, με τον CEO της ΕΤΜΕ, Αντώνη Πέππα να υποστηρίζει πως θα φανεί «επιταχυντής επιχειρησιακής ωρίμανσης».
Άνοιγμα στο ελληνικό οικοσύστημα και πιθανό ταξίδι για Κύπρο
Έπειτα από ερώτηση του crisismonitor.gr, ο κ.Πέππας, ανέφερε πως η νέα USSP ανοίγει διαύλους επικοινωνίας και με το υπόλοιπο εγχώριο επιχειρηματικό οικοσύστημα, καθώς η συντήρησή του θα αναληφθεί αποκλειστικά από Έλληνα πάροχο με τεχνογνωσία στη συντήρηση πλατφορμών υψηλών προδιαγραφών κατόπιν σχετικού διαγωνισμού.
Για την πιθανή μεταφορά της πλατφόρμας στην Κύπρο, η οποία συμμετείχε στην κοινοπραξία μέσω των εταιριών CY.R.I.C CYPRUS RESEARCH AND INNOVATION CENTER LTD και SIGNALGENERIX LIMITED, ο κ. Πέππας δήλωσε πως κάτι τέτοιο δεν υπάρχει στο οργανόγραμμα, μιας και η πλατφορμα θα παραμείνει για 5 έτη σταθερή στο Μυρτώο, ωστόσο εάν η κυπριακή πλευρά αξιολογήσει πως υπάρχει ανάγκη για μια αντίστοιχη πλατφόρμα είναι σε θέση να τη δημιουργήσει έχοντας ήδη συμμετάσχει ποσοστιαία στο consortium.
Η πλατφόρμα φέρει την υπογραφή της ελληνικής ΕΤΜΕ και της ΝΑVAL Group, καθώς και κοινοπραξίας ακόμα 13 ευρωπαϊκών εταιριών-Το κόστος του έργου έφθασε στα €19,5 εκατ. .