Η χρηματοδότηση των ορυκτών καυσίμων από μεγάλες τράπεζες της Wall Street οδηγεί τους ακτιβιστές για το κλίμα σε αναθεώρηση της στρατηγικής τους, καθώς οι μέχρι σήμερα πιέσεις δεν απέφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από τη φήμη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων προς πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα έσοδά τους και στη σύνδεση της κλιματικής πολιτικής με ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας.
.
Το καλοκαίρι του 2024, ο ακτιβιστής Άλεκ Κόνον βρέθηκε στην πρώτη γραμμή διαμαρτυριών έξω από τα κεντρικά της Citigroup στη Νέα Υόρκη, συμμετέχοντας σε κινητοποιήσεις κατά της χρηματοδότησης εταιρειών πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Παρά τις κινητοποιήσεις, η Citigroup αύξησε τη χρηματοδότηση προς τον κλάδο μέσω δανείων και ομολόγων, ανεβαίνοντας από την 7η στην 4η θέση μεταξύ των τραπεζών με τέτοιες συναλλαγές, μετά από αύξηση περίπου 16%.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg, και άλλοι μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι, όπως η JPMorgan Chase και η Wells Fargo, κατέγραψαν άνοδο στη χρηματοδότηση έργων που σχετίζονται με ορυκτά καύσιμα, αν και σε μικρότερο βαθμό.
Ο Κόνον εκτιμά ότι το κίνημα πρέπει να αναγνωρίσει πως η εστίαση στη δυσφήμηση των τραπεζών δεν οδήγησε στις επιθυμητές αλλαγές. Όπως σημειώνει, η νέα προσέγγιση θα περιλαμβάνει προσπάθειες επηρεασμού των πελατών των τραπεζών ώστε να μεταφέρουν τις συνεργασίες τους σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με πιο «πράσινα» κριτήρια.
Παρόμοια αυτοκριτική διατυπώνεται και στην Ευρώπη. Η Λουσί Πινσόν, ιδρύτρια της μη κερδοσκοπικής Reclaim Finance στο Παρίσι, αναφέρει ότι η υπερβολικά στενή εστίαση αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή απομάκρυνε το ζήτημα από ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά θέματα. Υποστηρίζει ότι η κλιματική πολιτική πρέπει να παρουσιάζεται και ως θέμα ενεργειακής ασφάλειας, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων.
Η αναπροσαρμογή στρατηγικής έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία κλιματικές πολιτικές στις ΗΠΑ περιορίζονται και στην Ευρώπη εξασθενούν, ενώ έρευνα του Pew Research Center δείχνει ότι το ποσοστό ψηφοφόρων στις ανεπτυγμένες οικονομίες που θεωρούν την κλιματική αλλαγή κορυφαία απειλή μειώθηκε αισθητά το 2025 σε σχέση με το 2022, καθώς ζητήματα όπως η ακρίβεια, η απασχόληση, οι συγκρούσεις και η μετανάστευση κυριαρχούν στην ατζέντα.
Στο νέο πλαίσιο, οργανώσεις όπως ο συνασπισμός Stop the Money Pipeline — που συγκεντρώνει περισσότερες από 200 περιβαλλοντικές οργανώσεις — επιδιώκουν να επηρεάσουν μεγάλους εταιρικούς πελάτες, καλώντας τους να επανεξετάσουν συνεργασίες με τράπεζες που συμμετέχουν σε χρηματοδοτήσεις ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα εξετάζεται η άσκηση πίεσης σε τοπικές κυβερνήσεις ώστε να περιορίσουν την ανάθεση εκδόσεων ομολόγων σε τράπεζες με αδύναμους στόχους μηδενικών εκπομπών.
Στην Ευρώπη, η Πινσόν τονίζει ότι η εξάρτηση από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο υπονομεύει τη στρατηγική αυτονομία και εκθέτει τις οικονομίες σε γεωπολιτικούς κινδύνους, ενισχύοντας το επιχείρημα ότι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί όχι μόνο περιβαλλοντική αλλά και οικονομική και εθνική προτεραιότητα.
Πηγή: Bloomberg
Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από τη φήμη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων προς πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα έσοδά τους και στη σύνδεση της κλιματικής πολιτικής με ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας.