NZAOA: Στα 787 δισ. δολάρια οι επενδύσεις σε κλιματικές λύσεις – 10,5 τρισ. δολάρια υπό διαχείριση

Στα 787 δισ. δολάρια έφθασαν οι επενδύσεις σε κλιματικές λύσεις των μελών της UN-convened Net-Zero Asset Owner Alliance (NZAOA), αντιστοιχώντας πλέον στο 8% των συνολικών υπό διαχείριση κεφαλαίων τους. Η συμμαχία αριθμεί 85 θεσμικούς επενδυτές με συνολικά assets under management 10,5 τρισ. δολαρίων, ενώ η νέα έκθεσή της δείχνει πρόοδο στη μείωση της έντασης άνθρακα των χαρτοφυλακίων, αλλά και σημαντικά εμπόδια στη μετάβαση της πραγματικής οικονομίας.

.

Η NZAOA 2026 Progress Report, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, αποτυπώνει την πορεία των asset owners επτά χρόνια μετά τη δημιουργία της συμμαχίας και σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου πενταετούς κύκλου στόχων με ορίζοντα το 2030. Η NZAOA λειτουργεί ως εθελοντική πρωτοβουλία υπό τον ΟΗΕ και δεν επιβάλλει δεσμευτικά πρότυπα στα μέλη της. Οι επενδυτές θέτουν ατομικούς στόχους και λαμβάνουν ανεξάρτητα τις αποφάσεις κατανομής κεφαλαίων.

Από 3,9 σε 10,5 τρισ. δολάρια

Τον Ιούνιο του 2026 η συμμαχία αριθμούσε 85 signatories με συνολικά 10,5 τρισ. δολάρια υπό διαχείριση, έναντι 3,9 τρισ. δολαρίων τον Δεκέμβριο του 2019. Περισσότερο από το 95% των μελών είχε έως τον Αύγουστο του 2026 θέσει στόχους σε τουλάχιστον τρεις από τις τέσσερις βασικές κατηγορίες του Target-Setting Protocol. Συγκεκριμένα, 83 μέλη είχαν στόχους engagement, 82 στόχους σε υποχαρτοφυλάκια, 82 στόχους για Climate Solutions Investments και έξι είχαν θέσει συγκεκριμένους κλαδικούς στόχους.

4,9 τρισ. δολάρια καλύπτονται από επιστημονικούς στόχους

Συνολικά 82 μέλη έχουν θέσει science-based στόχους για επιμέρους χαρτοφυλάκια, οι οποίοι καλύπτουν assets 4,9 τρισ. δολαρίων. Το ποσό αντιστοιχεί στο 49% των 9,9 τρισ. δολαρίων που διαχειρίζονται οι συγκεκριμένοι επενδυτές. Για τον πρώτο κύκλο στόχων 2020-2025, το 88% των στόχων αναφέρθηκε ως πλήρως επιτευχθέν, καλύπτοντας 2,2 τρισ. δολάρια υπό διαχείριση, ενώ το υπόλοιπο 12% επιτεύχθηκε εν μέρει.

Πτώση της έντασης άνθρακα στα χαρτοφυλάκια

Η έκθεση καταγράφει σημαντική μείωση της έντασης άνθρακα σε εισηγμένες μετοχές και εταιρικά ομόλογα. Στις εισηγμένες μετοχές, η ένταση άνθρακα μειώθηκε από 61 τόνους CO₂e ανά 1 εκατ. δολάρια επένδυσης το 2023 σε 50 τόνους το 2025. Στα εταιρικά ομόλογα, η αντίστοιχη ένταση υποχώρησε από 73 σε 50 τόνους CO₂e ανά 1 εκατ. δολάρια την ίδια περίοδο. Το 2026 ήταν επίσης η πρώτη χρονιά κατά την οποία τα μέλη της συμμαχίας ανέφεραν financed emissions από ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία, διευρύνοντας έτσι σημαντικά το εύρος των χαρτοφυλακίων που παρακολουθούνται.

Αυξήθηκαν οι απόλυτες χρηματοδοτούμενες εκπομπές

Παρά τη μείωση της έντασης άνθρακα, οι συνολικές απόλυτες χρηματοδοτούμενες εκπομπές αυξήθηκαν το 2025. Οι financed emissions ανήλθαν σε 235,5 εκατ. τόνους CO₂e, από 219,5 εκατ. τόνους το 2024. Η NZAOA επισημαίνει, ωστόσο, ότι η αύξηση επηρεάζεται και από τη διεύρυνση της κάλυψης των δεδομένων, καθώς για πρώτη φορά συμπεριλήφθηκαν ιδιωτικά assets. Σε σύγκριση με το 2021, οι συνολικές εκπομπές παραμένουν κατά 8% χαμηλότερες, παρά το γεγονός ότι οι επενδυτές που υποβάλλουν στοιχεία αυξήθηκαν από 64 σε 83.

Η ίδια η έκθεση προειδοποιεί ότι οι βραχυπρόθεσμες μεταβολές στις financed emissions μπορεί να αντανακλούν αλλαγές στη σύνθεση χαρτοφυλακίων, στις αποτιμήσεις, στην κάλυψη δεδομένων και στα asset classes και όχι αποκλειστικά πραγματική μεταβολή στις εκπομπές των εταιρειών.

Από 87 στα 787 δισ. δολάρια οι climate investments

Ένα από τα ισχυρότερα ευρήματα αφορά τις Climate Solutions Investments. Οι σχετικές επενδύσεις αυξήθηκαν στα 787 δισ. δολάρια στο τέλος του 2025, από 555 δισ. δολάρια το 2023 και μόλις 87 δισ. δολάρια το 2020. Το ποσοστό τους επί των συνολικών υπό διαχείριση κεφαλαίων αυξήθηκε από 4% το 2020 σε 8% το 2025. Παράλληλα, ο αριθμός των επενδυτών που μπορούν να αναφέρουν συγκεντρωτικά στοιχεία για τέτοιες επενδύσεις εκτινάχθηκε από 17 το 2020 σε 82 το 2025.

Οι επενδύσεις αυτές καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τεχνολογίες και υποδομές για τον περιορισμό των εκπομπών, την προσαρμογή, τα πράσινα και βιώσιμα ομόλογα, την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα, τις λύσεις που βασίζονται στη φύση και blended finance.

Η κατανομή κεφαλαίων παραμένει ανεπαρκής

Η NZAOA επισημαίνει ότι η παγκόσμια επενδυτική κινητοποίηση παραμένει ανεπαρκής. Οι παγκόσμιες επενδύσεις καθαρής ενέργειας έφθασαν σε επίπεδο-ρεκόρ 2,2 τρισ. δολαρίων το 2025, αλλά οι επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρισμού, αποθήκευση, προσαρμογή και ανθεκτικότητα εξακολουθούν να υστερούν. Η γεωγραφική κατανομή παραμένει επίσης ιδιαίτερα άνιση, με την Αφρική να προσελκύει μόλις το 2% των παγκόσμιων επενδύσεων καθαρής ενέργειας.

Η συμμαχία υποστηρίζει ότι απαιτούνται περισσότερα επενδύσιμα έργα, σταθερότερα ρυθμιστικά πλαίσια και δομές blended finance ώστε να κινητοποιηθεί θεσμικό κεφάλαιο σε μεγαλύτερη κλίμακα, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Νέα προσέγγιση για τους κλάδους υψηλών εκπομπών

Η πέμπτη έκδοση του Target-Setting Protocol, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, εισάγει νέους transition targets. Η αλλαγή έχει στόχο να αντιμετωπίσει ένα από τα βασικά προβλήματα της πράσινης χρηματοδότησης: τη διαφορά ανάμεσα στη μείωση των εκπομπών ενός επενδυτικού χαρτοφυλακίου και στην πραγματική μείωση εκπομπών στην οικονομία. Για κλάδους που είναι δύσκολο να απανθρακοποιηθούν, οι επενδυτές μπορούν πλέον να εστιάζουν όχι μόνο στις σημερινές εκπομπές μιας εταιρείας αλλά και στην αξιοπιστία του σχεδίου μετάβασής της.

Τα κριτήρια περιλαμβάνουν επιστημονικά τεκμηριωμένους και χρονικά προσδιορισμένους στόχους, αποτελεσματική διακυβέρνηση και risk management, συγκεκριμένες επενδύσεις και κατανομή κεφαλαίων, πολιτικές θέσεις συμβατές με τη Συμφωνία του Παρισιού και διαφανή ετήσια αναφορά. Για τους επενδυτές που επιλέγουν portfolio-coverage targets, προβλέπεται πορεία προς κάλυψη τουλάχιστον 80% έως το 2040, με αρχική προτεραιότητα στους πέντε κλάδους με τις υψηλότερες εκπομπές.

Το 94% έχει πολιτική για πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Όλα τα μέλη που έχουν έκθεση σε θερμικό άνθρακα δηλώνουν ότι έχουν υιοθετήσει πολιτικές για τη διαχείριση των σχετικών χρηματοοικονομικών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των stranded assets. Για πετρέλαιο και φυσικό αέριο, 80 μέλη ή το 94% της συμμαχίας είτε διαθέτουν επίσημη πολιτική διαχείρισης της σχετικής έκθεσης είτε δηλώνουν ότι δεν έχουν τέτοια έκθεση. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των μελών που θέτει science-based κλαδικούς στόχους μειώθηκε στο 7% το 2026, εν μέρει λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας αξιόπιστων δεδομένων ανά κλάδο.

Το engagement αλλάζει χαρακτήρα

Η NZAOA επιχειρεί επίσης να μετακινήσει τη συζήτηση από τον αριθμό των engagements στην ποιότητα και στα πραγματικά αποτελέσματά τους. Για τους περισσότερους δείκτες, ο σωρευτικός αριθμός engagements που αναφέρουν τα μέλη αντιστοιχεί ήδη στο 70%-90% των συνολικών στόχων για το 2030. Οι engagements που ανατίθενται σε asset managers ή άλλους εξωτερικούς συνεργάτες έχουν φθάσει στο 103% του αντίστοιχου στόχου.

Η νέα προσέγγιση δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στα αποτελέσματα, στην κάλυψη και στη συνέχεια των engagement στρατηγικών, καθώς η ίδια η συμμαχία αναγνωρίζει ότι ο αριθμός επαφών με εταιρείες δεν αποδεικνύει από μόνος του την αποτελεσματικότητά τους.

Μεγάλο κενό στις ιδιωτικές αγορές

Ιδιαίτερο βάρος δίνει η έκθεση στις private markets. Τα διαθέσιμα κλιματικά δεδομένα στις ιδιωτικές εταιρείες είναι λιγότερα και οι επενδυτικές δομές περισσότερο σύνθετες, με αποτέλεσμα να απαιτείται προσαρμοσμένη προσέγγιση ανά περιουσιακό στοιχείο.

Η NZAOA θεωρεί ότι οι επενδυτές μπορούν να κινηθούν ακόμη και όταν τα στοιχεία είναι ατελή, απαιτώντας αξιόπιστα transition plans, ασκώντας engagement σε asset managers και εταιρείες και παρακολουθώντας την πρόοδο με πραγματικές ή, όπου απαιτείται, εκτιμώμενες εκπομπές. Η έκθεση επισημαίνει επίσης την ανάγκη μεγαλύτερης τυποποίησης των ESG δεδομένων, ώστε να περιοριστεί ο μεγάλος αριθμός διαφορετικών ερωτηματολογίων και απαιτήσεων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι private equity managers.

Ο 1,5°C και το νέο επενδυτικό περιβάλλον

Το report τοποθετεί τα αποτελέσματα σε ένα πιο δύσκολο κλιματικό περιβάλλον. Επικαλούμενη το UNEP, η NZAOA σημειώνει ότι η προσωρινή υπέρβαση του ορίου του 1,5°C θεωρείται πλέον ευρέως αναπόφευκτη υπό τις σημερινές πολιτικές και πιθανές βραχυπρόθεσμες πορείες. Για τους θεσμικούς επενδυτές, αυτό σημαίνει ότι η μείωση εκπομπών δεν αρκεί από μόνη της. Η προσαρμογή και η ανθεκτικότητα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς φυσικοί και μεταβατικοί κλιματικοί κίνδυνοι επηρεάζουν εταιρείες, αγορές και οικονομίες.

Η βασική θέση της έκθεσης είναι ότι οι asset owners μπορούν να συμβάλουν μέσω τριών βασικών εργαλείων: απανθρακοποίηση των χαρτοφυλακίων με ενδιάμεσους επιστημονικούς στόχους, επενδύσεις σε κλιματικές λύσεις και αξιόπιστες δραστηριότητες μετάβασης και engagement με επιχειρήσεις, asset managers και κυβερνήσεις.

Παρά την πρόοδο, η NZAOA τονίζει ότι οι επενδυτές δεν μπορούν από μόνοι τους να επιτύχουν τη μετάβαση της πραγματικής οικονομίας. Η κινητοποίηση κεφαλαίων σε μεγάλη κλίμακα προϋποθέτει σαφείς εθνικές πορείες μετάβασης, σταθερούς κανονιστικούς κανόνες και επαρκή αριθμό έργων με κατάλληλες αποδόσεις προσαρμοσμένες στον κίνδυνο.