Κλιματικές καταστροφές: Ζημιές 920 δισ. ευρώ στην ΕΕ, σχεδόν το ένα τρίτο την τελευταία πενταετία

Body

Περισσότερα από 270 δισ. ευρώ κόστισαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα την περίοδο 2021–2025, καθιστώντας την τελευταία πενταετία την ακριβότερη που έχει καταγραφεί. Οι συνολικές άμεσες οικονομικές απώλειες από το 1980 έως το 2025 εκτιμώνται σε περίπου 920 δισ. ευρώ, με λιγότερο από το 20% να καλύπτεται από ασφάλιση, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.

.

Οι οικονομικές επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων αυξάνονται στην Ευρώπη, ενώ η προσαρμογή δεν συμβαδίζει με την επιδείνωση των κλιματικών κινδύνων. Ο νέος δείκτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), που δημοσιεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου, δείχνει ότι σχεδόν το ένα τρίτο των καταγεγραμμένων απωλειών της περιόδου 1980–2025 συγκεντρώνεται στα τελευταία πέντε χρόνια.

Τα ποσά υπολογίζονται σε τιμές ευρώ του 2025 και αφορούν αποκλειστικά άμεσες οικονομικές ζημιές. Δεν περιλαμβάνουν έμμεσες επιπτώσεις, όπως η απώλεια παραγωγικότητας ή ΑΕΠ, ούτε τις συνέπειες στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία. Επομένως, τα στοιχεία δεν αποτυπώνουν το σύνολο του οικονομικού και κοινωνικού κόστους.

Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι και το 2026 έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές απώλειες, καθώς καταιγίδες, καύσωνες και ξηρασίες έχουν πλήξει την ευρωπαϊκή οικονομία. Η χρονιά, ωστόσο, δεν έχει ολοκληρωθεί και η ανακοίνωση δεν δίνει συνολική αποτίμηση των φετινών ζημιών.

Οι πλημμύρες προκαλούν το 44% των απωλειών

Οι πλημμύρες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο των οικονομικών ζημιών, με ποσοστό 44% για την περίοδο 1980–2025. Περίπου το ένα τέταρτο προέρχεται από κλιματολογικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, κύματα ψύχους και παγετοί, εξαιρουμένων των καυσώνων και των δασικών πυρκαγιών. Αντίστοιχο μερίδιο αποδίδεται σε μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως καταιγίδες και κεραυνοί, χωρίς το χαλάζι.

Οι δασικές πυρκαγιές, το χαλάζι και οι καύσωνες αντιστοιχούν συνολικά σε περίπου 5% των άμεσων οικονομικών απωλειών. Το ποσοστό αυτό αφορά τη συγκεκριμένη μέτρηση ζημιών και δεν περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις επιπτώσεις στην υγεία ή την παραγωγικότητα.

Μεγάλο μέρος του κόστους συγκεντρώνεται σε λίγα ιδιαίτερα καταστροφικά συμβάντα. Το 5% των φαινομένων με τις μεγαλύτερες ζημιές ευθύνεται για το 63% των συνολικών απωλειών, ενώ μόλις το 1% προκάλεσε το 31%.

Μεγάλες διαφορές μεταξύ χωρών και ασφαλιστικό κενό

Σε απόλυτα ποσά, οι μεγαλύτερες οικονομικές απώλειες καταγράφηκαν στη Γερμανία, στην Ιταλία και στη Γαλλία. Η εικόνα αλλάζει όταν οι ζημιές εξετάζονται σε σχέση με τον πληθυσμό ή την έκταση κάθε χώρας: οι υψηλότερες κατά κεφαλήν απώλειες υπολογίζονται στη Σλοβενία, στην Ισπανία και στο Λουξεμβούργο, ενώ ανά μονάδα επιφάνειας προηγούνται η Σλοβενία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο.

Παράλληλα, λιγότερο από το 20% των συνολικών ζημιών στην ΕΕ ήταν ασφαλισμένο. Οι αποκλίσεις μεταξύ κρατών είναι έντονες: στη Βουλγαρία, στην Κύπρο και στη Ρουμανία το ποσοστό ήταν χαμηλότερο από 2%, ενώ στη Δανία και στο Λουξεμβούργο ξεπερνούσε το 60%.

Από την αντιμετώπιση των καταστροφών στην πρόληψη

Η πρώτη Ευρωπαϊκή Αξιολόγηση Κλιματικών Κινδύνων (EUCRA) έχει διαπιστώσει ότι οι κίνδυνοι επιταχύνονται και μπορούν, μέσω αλυσιδωτών επιπτώσεων, να δημιουργήσουν προβλήματα στο σύνολο της κοινωνίας. Σε συνθήκες παγκόσμιας υπερθέρμανσης κατά 3°C, εκτιμά ετήσιες απώλειες τουλάχιστον 175 δισ. ευρώ για την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το μελλοντικό κόστος θα εξαρτηθεί από τη συχνότητα και την ένταση των φαινομένων, την αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκτίθενται και την αποτελεσματικότητα των μέτρων προσαρμογής. Καθώς τα ακραία φαινόμενα αναμένεται να ενταθούν, ο ΕΟΠ προειδοποιεί ότι οι απώλειες είναι πιθανό να συνεχίσουν να αυξάνονται.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική προσαρμογής του 2021 και το νέο πλαίσιο κλιματικής ανθεκτικότητας, που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2026, επιδιώκουν τη μετάβαση από την αντίδραση στις καταστροφές στην έγκαιρη προετοιμασία και την αποτροπή ζημιών που μπορούν να αποφευχθούν. Το πλαίσιο περιλαμβάνει πρόταση για ευρωπαϊκό νόμο κλιματικής ανθεκτικότητας και πρακτικά εργαλεία διαχείρισης των κινδύνων.

Αρθρογράφος
Κύριος χαρακτηρισμός περιεχομένου
Image
Επικεφαλίδα

Οι συνολικές άμεσες οικονομικές απώλειες από το 1980 έως το 2025 εκτιμώνται σε περίπου 920 δισ. ευρώ, με λιγότερο από το 20% να καλύπτεται από ασφάλιση, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.